Mỹ tăng lãi suất, vì sao tỷ giá USD/VND vẫn ‘bình yên’?
Cục dự trữ liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất trở lại sau hơn 3 năm, nhưng tỷ giá USD/VND vẫn ổn định. Giới phân tích cho rằng áp lực chưa lớn, song lãi suất USD cao sẽ tác động đến điều hành và chi phí vốn.
Tỷ giá trong nước chưa xuất hiện biến động lớn
Ngày 22-9, tỷ giá trung tâm được Ngân hàng Nhà nước giữ ở 25.640 đồng/USD, nhích thêm 3 đồng so với hôm qua. Với biên độ hiện hành, tỷ giá trần ở mức 26.921 đồng/USD và tỷ giá sàn 24.358 đồng/USD.
Giá bán USD của Ngân hàng Nhà nước tăng 4 đồng, lên 26.872 đồng/USD.
Cùng ngày, tỷ giá tại các ngân hàng thương mại đi lên, song biên độ tăng không đáng kể. Cụ thể, tại Vietcombank, giá mua USD được niêm yết ở mức 25.800 đồng/USD, giá bán quanh 26.210 đồng/USD. Tương tự, tại Eximbank, đồng USD được điều chỉnh tăng 10 đồng ở cả hai chiều, đưa giá mua - bán lên 25.800 - 26.190 đồng/USD.
Trên thị trường chợ đen, tỷ giá tại một số điểm giao dịch ngoại tệ tự do trên địa bàn TP.HCM đi ngang so với một ngày trước, nhưng vẫn thấp hơn tỷ giá ngân hàng ở chiều bán, giao dịch quanh mức 25.943 - 26.043 đồng/USD.
Dù Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vừa nâng lãi suất điều hành thêm 25 điểm cơ bản, lên 3,75 - 4%/năm, đánh dấu lần tăng đầu tiên kể từ tháng 7-2023, công ty Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) cho rằng áp lực lên tỷ giá USD/VND trong những tháng cuối năm sẽ không quá lớn.
Theo dự báo của KBSV, tỷ giá USD/VND vào cuối năm 2026 có thể đi ngang so với cuối năm 2025. Cơ sở cho nhận định này đến từ nguồn cung ngoại tệ được kỳ vọng duy trì tích cực, với sự hỗ trợ của dòng kiều hối, vốn FDI giải ngân và dòng vốn ngoại vào thị trường chứng khoán trong bối cảnh Việt Nam được nâng hạng.
Nhận định về áp lực tỉ giá USD/VND, ông Đinh Đức Quang, Giám đốc Khối Kinh doanh tiền tệ UOB Việt Nam nêu quan điểm: Trong vài tháng qua, các ngân hàng trung ương lớn trên thế giới đã liên tục điều chỉnh chính sách trước áp lực lạm phát và những biến động của thị trường. Vì vậy, khả năng Fed tăng lãi suất không phải là yếu tố hoàn toàn bất ngờ, mà đã được các cơ quan quản lý cũng như thị trường theo dõi, phân tích và đưa vào các kịch bản ứng phó từ trước.
Hiện vẫn có nhiều quan điểm khác nhau về quỹ đạo lãi suất trong thời gian tới. Một số dự báo cho rằng quá trình điều chỉnh sẽ diễn ra thận trọng, với mức độ và tần suất giãn ra, trong khi những dự báo khác vẫn để ngỏ khả năng lãi suất tiếp tục tăng nếu áp lực lạm phát chưa được kiểm soát. Điều đó cho thấy mỗi quyết định của Fed ở thời điểm hiện nay đều có tác động đáng kể đến kỳ vọng thị trường và dòng vốn toàn cầu.
“Đối với Việt Nam, cơ quan điều hành đã sớm đánh giá các kịch bản liên quan đến chính sách tiền tệ của Fed và những tác động có thể phát sinh đối với tỷ giá, lãi suất cũng như dòng vốn. Vì vậy, các biện pháp điều hành và hỗ trợ thị trường đã được chuẩn bị, triển khai trong nhiều tháng qua, thay vì chỉ bắt đầu phản ứng sau khi Fed đưa ra quyết định. Cách tiếp cận này giúp chính sách trong nước có độ chủ động nhất định trước những biến động từ bên ngoài”, ông Quang nói.
Theo ông Quang, dù Fed tăng lãi suất, hai thị trường có ý nghĩa quan trọng đối với Việt Nam là ngoại hối và lãi suất đến nay vẫn duy trì trạng thái tương đối ổn định.
Trên thị trường ngoại hối, tiền đồng từ đầu năm đến nay thậm chí tăng giá nhẹ so với USD. Diễn biến trong những ngày gần đây cũng cho thấy tâm lý thị trường khá ổn định, chưa xuất hiện dấu hiệu găm giữ ngoại tệ hay sự đảo chiều đáng kể trong cung - cầu USD. Điều này cho thấy quyết định tăng lãi suất của Fed chưa tạo ra phản ứng bất thường trên thị trường ngoại hối trong nước.
Đối với lãi suất, mặt bằng lãi suất VND đã nhích dần từ cuối năm 2025, cho thấy thị trường đã sớm phản ánh kỳ vọng về xu hướng thắt chặt tiền tệ toàn cầu, thay vì chỉ điều chỉnh sau động thái tăng lãi suất của Fed. Diễn biến này cũng cho thấy thị trường trong nước đã có một khoảng thời gian nhất định để thích ứng với những thay đổi từ bên ngoài.
Tuy nhiên, việc Mỹ - nền kinh tế lớn nhất thế giới - tăng lãi suất rõ ràng vẫn tạo thêm sức ép đối với thị trường tài chính toàn cầu. Với Việt Nam, diễn biến này có thể làm gia tăng áp lực lên quá trình điều hành chính sách, đặc biệt trong việc cân bằng giữa ổn định tỷ giá, mặt bằng lãi suất và mục tiêu hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.
Đối với nhà đầu tư, tác động của quyết định tăng lãi suất lần này cần thêm thời gian để đánh giá. Điều cần theo dõi là sau mức tăng 25 điểm cơ bản trong tháng 9, Fed có tiếp tục tăng lãi suất thêm một lần vào tháng 12 hay không, và sau đó lộ trình chính sách trong năm 2027 sẽ diễn biến như thế nào.
“Diễn biến trong năm 2027 thậm chí còn quan trọng hơn, bởi năm 2026 đã bước vào quý cuối. Trọng tâm của thị trường lúc này là theo dõi lộ trình và những diễn biến chính sách sắp tới để chuẩn bị cho năm 2027, thay vì đến thời điểm hiện tại mới tìm kiếm giải pháp hay đưa ra quyết định đầu tư cho phần còn lại của năm nay’ vị chuyên gia này cho biết thêm.
UOB dự báo tỷ giá vẫn quanh 26.000 đồng/USD
Theo ông Quang, việc Fed tăng lãi suất sẽ tạo thêm áp lực cho cơ quan quản lý. Bởi nếu thị trường Mỹ cũng như các ngân hàng trung ương lớn giảm lãi suất thì rõ ràng sẽ thuận lợi hơn. Ngược lại, việc tăng lãi suất sẽ khiến Việt Nam có thể gặp thêm áp lực.
Gần đây, cơ quan quản lý cũng như Chính phủ đã có những thông tin về thị trường. Lạm phát của Việt Nam thực tế được nhìn nhận sẽ cao hơn năm 2025. Nếu mức lạm phát dao động quanh 5% thì ông Quang đánh giá vẫn trong tầm kiểm soát, bởi trong các chỉ số tính toán về Việt Nam có rất nhiều cấu phần có thể chịu tác động, chẳng hạn giá xăng dầu, lương thực, thực phẩm.
Bên cạnh đó còn có những áp lực khác từ lạm phát, thông qua chính sách tiền tệ cũng như chi phí vay vốn của doanh nghiệp. Những yếu tố này rõ ràng vẫn tạo ra áp lực rất lớn.
Tuy nhiên, UOB cũng dự báo mặt bằng lãi suất hiện nay đang ở mức cao trong nhiều năm và đã chạm đến những ngưỡng mà cơ quan quản lý sẽ phải theo dõi, can thiệp rất chủ động để duy trì. Mặt bằng lãi suất đã ở mức cao và sẽ rất khó khăn nếu tiếp tục tăng thêm.
UOB cho rằng cơ quan quản lý sẽ có nhiều cách thức khác nhau để hỗ trợ thị trường, thông qua chính sách tiền tệ, chính sách tài khóa, cũng như phân tích và có chính sách riêng biệt cho từng ngành hoặc từng nhóm khách hàng khác nhau.
Theo ông Quang, rõ ràng đây là những giải pháp mà Việt Nam chưa từng thực hiện trong quá khứ. Khi thị trường khó khăn, càng phải tích cực, sáng tạo và chủ động hơn nữa để có các giải pháp.
Về dự báo của UOB, ít nhất trong 6 tháng tới, gồm 3 tháng cuối năm 2026 và 3 tháng đầu năm 2027, Chính phủ và cơ quan quản lý sẽ rất ưu tiên việc giữ ổn định tỷ giá.
Về tỷ giá, ông Quang vẫn dự báo quanh mức 26.000 đồng/USD. Có thể có những thời điểm tỷ giá tăng lên khoảng 26.200 đồng/USD, sau đó giảm trở lại, nhưng nhìn chung vẫn quanh mức 26.000 đồng/USD.
Về lãi suất, UOB cũng dự báo cơ quan quản lý sẽ giữ nguyên mức lãi suất tái cấp vốn. Còn các mức lãi suất thương mại trên thị trường, chẳng hạn lãi suất huy động và cho vay, sẽ có biên độ dao động lớn hơn các năm trước.
Theo đó, những ngành nghề được ưu tiên và là động lực chính cho tăng trưởng vẫn sẽ được hỗ trợ với mức lãi suất thấp hơn. Tuy nhiên, một số ngành không phải ngành thiết yếu, không trực tiếp đóng góp vào tăng trưởng thì các nhà đầu tư, thậm chí các đơn vị huy động vốn, sẽ phải chấp nhận mức lãi suất cao hơn.
Huy động vốn nước ngoài chịu tác động từ lãi suất USD
Thực tế, cả doanh nghiệp trong nước và các định chế tài chính trong nước đều đang rất tích cực tìm kiếm những nguồn vốn mới.
Trong những tháng vừa qua, các doanh nghiệp và định chế tài chính trong nước đã huy động một lượng vốn rất lớn từ nước ngoài. Khi vay vốn nước ngoài, khung lãi suất cũng như kỳ vọng của các bên cho vay chắc chắn sẽ phụ thuộc vào diễn biến của lãi suất USD.
Theo ông Quang, các tổ chức đi vay sẽ phải chấp nhận mức lãi suất cao hơn. Tuy nhiên, Fed vừa qua cũng chỉ tăng 25 điểm cơ bản. Đây là lần tăng trở lại sau 3 năm, nhưng mức lãi suất hiện nay chưa phải mức cao nhất trong khoảng 5-7 năm vừa qua.
Như vậy, khi các tổ chức trong nước đi vay vốn thì chắc chắn phải có đầu ra phù hợp, tức là phải tính toán phía bên vay của họ có thể chấp nhận mức lãi suất như thế nào.
Trên thị trường cũng có rất nhiều công cụ hỗ trợ các doanh nghiệp và định chế tài chính trong nước. Khi đi vay với lãi suất thả nổi, họ có thể sử dụng các giải pháp để chuyển sang lãi suất cố định. Thị trường có những công cụ như vậy.
Tùy thuộc vào từng doanh nghiệp hoặc từng định chế tài chính, họ sẽ lựa chọn cách tiếp cận phù hợp để tính toán chi phí vay vốn.
