Giới trẻ sập bẫy nghiện phim AI, 2 giờ sáng vẫn miệt mài… nạp tiền xem hết!
Nội dung phi lý, tình tiết dễ đoán, diễn viên AI không phải người thật, nhưng rất cuốn, không thể dứt ra được...
Phim ngắn AI khiến người trẻ sập bẫy, thức xuyên đêm
Đêm đã về khuya, không gian trong căn phòng trọ nhỏ tại phường Phương Liệt, Hà Nội hoàn toàn im lặng, chỉ còn ánh sáng xanh từ màn hình điện thoại hắt lên khuôn mặt mệt mỏi của Nhật Minh (30 tuổi, nhân viên văn phòng).
Sau khi xem xong đoạn clip ngắn 60 giây được phân phối miễn phí trên mạng xã hội, Minh bị chuyển hướng cài đặt một ứng dụng phim ngắn nội địa.
Để mở khóa 5 tập cuối của bộ phim drama sản xuất hoàn toàn bằng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), anh bấm xác thực khuôn mặt, chấp nhận thanh toán thêm 99.000 đồng qua ví điện tử. Đây đã là lần nạp tiền thứ ba của anh trong tuần.
"Nội dung tào lao, tình tiết dễ đoán, diễn viên AI không phải người thật, nhưng rất cuốn, không thể dứt ra được", Nhật Minh chia sẻ.
Thừa nhận bản thân thừa biết những bộ phim này thiếu giá trị nghệ thuật, thậm chí kịch bản vô lí, nhưng Nhật Minh vẫn không cưỡng lại được ham muốn bấm vào nút "mở khóa tập tiếp theo".
Câu chuyện của Minh không còn là một hiện tượng cá biệt mà đang phản ánh bức tranh thu nhỏ của một xu hướng giải trí số mới bùng nổ: Phim ngắn AI. Ngành công nghiệp giải trí siêu ngắn, siêu tốc này đang thu về hàng tỉ USD trên phạm vi toàn cầu nhờ khai thác triệt để những kẽ hở trong tâm lí học hành vi của người tiêu dùng hiện đại.
"Mồi câu" Dopamine và thuật toán thao túng tâm lí
Các bộ phim ngắn AI hiện nay có thời lượng trung bình từ 1 đến 2 phút cho mỗi tập, xoay quanh các chủ đề vô cùng quen thuộc và mang tính giật gân cao như: trả thù gia tộc, ở rể lật kèo, chủ tịch giả danh thử lòng người yêu, hoặc xuyên không kì ảo.
Điểm khác biệt cốt lõi nằm ở quy trình sản xuất: toàn bộ hình ảnh, nhân vật, giọng thoại lẫn bối cảnh đều được thiết kế và xuất bản bởi các công cụ GenAI (AI tạo sinh) tiên tiến như Sora, Midjourney, Kling AI hay Runway.
Dù biểu cảm khuôn mặt của dàn nhân vật ảo đôi khi còn gượng gạo, cử động chưa hoàn toàn tự nhiên và giọng lồng tiếng vẫn mang ngữ điệu máy móc, nhưng bù lại, tiết tấu và cấu trúc kịch bản của phim lại sở hữu sức hút mang tính "sát thương" cực cao đối với thị giác.
"Mỗi tập phim luôn hẫng đi ở đúng thời điểm cao trào nhất khi nhân vật chính chuẩn bị tung ra đòn đáp trả hoặc đối mặt với nguy hiểm. Cảm giác tò mò bị đẩy lên đỉnh điểm khiến ngón tay tôi tự động bấm vào nút thanh toán mà gần như không có sự can thiệp của tư duy logic", Nhật Minh giải thích.
Dưới góc nhìn của tâm lí học hành vi, các nền tảng phim ngắn AI đã ứng dụng triệt để cơ chế "vòng lặp Dopamine", tương tự cách vận hành của các máy đánh bạc điện tử hay trò chơi gacha. Nhịp phim dồn dập với các nút thắt xuất hiện liên tục kích thích não bộ tiết ra dopamine, tạo ra trạng thái hồi hộp và tò mò cao độ.
Khi mức độ chú ý của người xem đạt đỉnh, nền tảng ngay lập tức thiết lập một bức tường phí. Lúc này, số tiền 15.000 - 99.000 đồng cho một vài tập phim dường như quá nhỏ bé so với nhu cầu giải tỏa sự tò mò ngay lập tức.
Không chỉ dừng lại ở yếu tố giải trí đơn thuần, phim ngắn AI đang định hình lại toàn bộ nền kinh tế sáng tạo nội dung.
Tại Trung Quốc, một số phim tạo bằng AI đã đạt hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỉ lượt xem, trong khi người Việt cũng bắt đầu chi tiền đáng kể cho loại hình này.
Những ngày gần đây, phim ngắn dạng dọc tiếp tục được chú ý khi xuất hiện dày đặc trên Facebook, TikTok và các ứng dụng chuyên biệt.
Sensor Tower cho biết trong quý I/2026, các ứng dụng phim ngắn trên toàn cầu đạt khoảng 850 triệu lượt tải, tăng 140% so với cùng kì. Doanh thu từ mua hàng trong ứng dụng đạt khoảng 750 triệu USD.
Đông Nam Á chiếm 32% tổng lượt tải toàn cầu. Đến tháng 4/2026, thời gian sử dụng ứng dụng phim ngắn trung bình tại khu vực này tiến gần 40 phút mỗi ngày. Riêng DramaBox và ReelShort mỗi ứng dụng thu gần 140 triệu USD từ mua hàng trong ứng dụng trong quý I. Trung Quốc cho thấy AI đang đẩy mô hình này sang một giai đoạn mới.
Những con số này cho thấy phim AI không còn chỉ là những video thử nghiệm công nghệ. Chúng đang được đưa vào một hệ thống sản xuất và phân phối nội dung có khả năng tiếp cận lượng khán giả rất lớn.
Đáng chú ý, làn sóng phim ngắn không còn xa với Việt Nam. Dữ liệu Sensor Tower cho biết đến quý IV/2025, ứng dụng phim ngắn đã vượt các dịch vụ truyền hình trực tuyến (OTT) về lượt tải tại Việt Nam. Dữ liệu Adjust cho thấy trong năm 2025, người Việt chi khoảng 11,5 triệu USD, tương đương 302 tỉ đồng, cho loại hình này.
Việc ứng dụng AI vào quy trình sản xuất đã giúp các hãng phim cắt giảm tới 70 - 80% chi phí sản xuất truyền thống vì không cần thuê diễn viên, không tốn chi phí dựng bối cảnh hay thiết bị quay chụp đắt đỏ; Kịch bản được phân tích và gợi ý bởi các mô hình ngôn ngữ lớn, đảm bảo có điểm bùng nổ ngay trong 3 - 5 giây đầu tiên; Một bộ phim dài 50 - 80 tập có thể hoàn thành trọn gói chỉ trong vài ngày thay vì nhiều tháng như trước đây.
Chính chi phí sản xuất cực thấp kết hợp với mô hình thu phí siêu nhỏ đã tạo ra tỉ suất lợi nhuận khổng lồ. Người dùng không phải trả một khoản phí đăng kí định kì hàng tháng như Netflix hay K+, mà bị "bào mòn" tài khoản qua từng giao dịch lẻ.
Một bộ phim hoàn chỉnh có thể tiêu tốn của người xem từ 200.000 đến nửa triệu đồng, cao hơn nhiều so với giá một tấm vé xem phim điện ảnh tại rạp.
Lý giải về việc tại sao những nội dung bị đánh giá là "rác" hay "tào lao" vẫn thu hút được tệp khách hàng như Nhật Minh, các chuyên gia truyền thông chỉ ra rằng: Sự mệt mỏi sau giờ làm việc khiến giới trẻ thành thị ngày càng ngại tiếp nhận các tác phẩm nghệ thuật chiều sâu, đòi hỏi sự tập trung cao.
Phim ngắn AI đóng vai trò như một dạng "Fast Food" (thức ăn nhanh) cho tinh thần: Dễ tiêu thụ, giàu gia vị giật gân, giải trí tức thì và không cần tư duy phức tạp.
Quay trở lại với câu chuyện của Nhật Minh, sau khi xem xong tập cuối của bộ phim AI vào lúc 2 giờ sáng, anh tự hứa lần sau sẽ kiềm chế hơn. Nhưng chỉ cần mở điện thoại vào giờ nghỉ trưa hôm sau, một đoạn clip quảng cáo AI ngắn khác lại hiện lên, và vòng lặp ấy rất có thể sẽ lại bắt đầu.
Phim ngắn AI có thể chỉ là một cơn sốt công nghệ nhất thời, nhưng mô hình khai thác tâm lí người dùng mà nó đang áp dụng chắc chắn là bài toán mà cả ngành truyền thông lẫn người tiêu dùng hiện đại phải cẩn trọng nhìn nhận.
