Sáu tỉnh ĐBSCL đăng kí 860.000 ha, 'chạm' 86% mục tiêu Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao
Sáu địa phương ĐBSCL đăng kí 860.000 ha, đạt 86% mục tiêu Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp, đặt ra yêu cầu cấp thiết về nhân lực và công nghệ số.
Sáu địa phương "về đích" đăng kí trước thời hạn
Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đã đăng kí khoảng 860.000 ha tham gia Đề án phát triển bền vững một triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp đến năm 2030. Con số này chiếm 86% mục tiêu 1 triệu ha, đặt ra yêu cầu cấp thiết về nhân lực, công nghệ, dữ liệu và tổ chức sản xuất đồng bộ.
Theo chuỗi tập huấn giảng viên nguồn (ToT) do Viện Nghiên cứu Lúa gạo Quốc tế (IRRI), ngành nông nghiệp các địa phương và Hiệp hội Ngành hàng Lúa gạo Việt Nam phối hợp triển khai, sáu địa phương gồm Cần Thơ, Cà Mau, An Giang, Đồng Tháp, Tây Ninh và Vĩnh Long có 740 học viên đến từ 284 xã tham gia. Diện tích đăng kí lần lượt là Cần Thơ: 170.000 ha, Cà Mau: 55.000 ha, An Giang: 351.000 ha, Đồng Tháp: 120.000 ha, Tây Ninh: 114.000 ha và Vĩnh Long: 50.000 ha, cộng lại 860.000 ha.
Vĩnh Long là điểm cuối trong chuỗi sáu lớp, tổ chức ngày 1/10, với hơn 110 đại biểu là cán bộ chuyên môn cấp tỉnh, cán bộ phụ trách Đề án tại 40 xã và đại diện hợp tác xã. Khóa học tập trung vào quản lí dinh dưỡng chính xác và đánh giá tuân thủ Quy trình 1 triệu ha, chuyển từ học kiến thức sang xây dựng kế hoạch nhân rộng tại cơ sở.
Ông Nguyễn Thanh Bình, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Vĩnh Long cho rằng, tập huấn là bước chuẩn bị để địa phương đưa quản lí dinh dưỡng chính xác vào triển khai Đề án. Theo ông, kiến thức và công cụ phải được vận dụng phù hợp với điều kiện sản xuất, đối tượng nông dân và nhu cầu hỗ trợ thực tế từng địa bàn.
Ông Nguyễn Văn Bộ, Cố vấn cao cấp IRRI nhấn mạnh, khi quản lí dinh dưỡng chính xác được nhân rộng, yêu cầu không chỉ là có thêm người biết kĩ thuật mà còn phải duy trì chất lượng chuyển giao. Giảng viên nguồn cần nắm chắc nguyên tắc cốt lõi, hướng dẫn nhất quán và biết điều chỉnh khuyến cáo theo điều kiện sản xuất từng vùng.
RCM, ViRiCert: Hai công cụ số cho quản lí dinh dưỡng chính xác
Công nghệ trở thành mắt xích then chốt. Học viên thực hành công cụ: Bón phân đúng (RCM), hỗ trợ xây dựng khuyến cáo dinh dưỡng phù hợp điều kiện canh tác. Công cụ này giúp chuyển từ khuyến cáo chung sang quản lí đầu vào sát hơn với từng ruộng, hướng tới sử dụng phân bón hiệu quả và giảm lãng phí.
Cùng với RCM, ViRiCert, công nghệ số do Hiệp hội ngành hàng lúa gạo phổ biến, được giới thiệu như công cụ số để cán bộ, hợp tác xã và người sản xuất ghi nhận, theo dõi, đánh giá mức độ tuân thủ Quy trình 1 triệu ha. Dữ liệu và minh chứng từ đồng ruộng giúp nhận diện nội dung đã thực hiện, điểm cần cải thiện và tạo cơ sở đánh giá. Nguồn dữ liệu này còn có thể hỗ trợ xem xét nhãn hiệu “Gạo Việt Xanh Phát thải thấp”, kết nối sản xuất với yêu cầu minh bạch và nhận diện sản phẩm.
Bà Đinh Thị Kim Dung, Chánh văn phòng IRRI Việt Nam, cho rằng Vĩnh Long là mảnh ghép thứ 6 hoàn thiện chuỗi tập huấn giảng viên nguồn. Theo bà, điều quan trọng là phát huy đội ngũ này để kiến thức và công cụ tiếp tục được chuyển giao, áp dụng và điều chỉnh theo thực tế. Đây là nền tảng để quản lí dinh dưỡng chính xác được nhân rộng phù hợp cơ sở.
Từ 860.000 ha đăng kí, bài toán tiếp theo là biến quy mô thành chất lượng thực tế. Mạng lưới giảng viên nguồn cần tiếp tục đào tạo cán bộ cơ sở, hợp tác xã và nông dân; hỗ trợ sử dụng công cụ số; ghi nhận phản hồi và cập nhật khuyến cáo. Qua đó, chất lượng, kết quả sản xuất được minh bạch hơn trên quy mô vùng.
Với ĐBSCL, công nghệ không chỉ là phần mềm mà phải trở thành phương thức quản trị sản xuất. Khi RCM hỗ trợ quyết định dinh dưỡng, ViRiCert hỗ trợ kiểm tra tuân thủ, còn giảng viên nguồn làm cầu nối chuyển giao, 860.000 ha đăng kí sẽ có thêm nền tảng để tiến tới sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp theo định hướng thống nhất, nhưng thích ứng từng địa phương. Đây là bước chuyển từ tập huấn sang quản trị bằng dữ liệu và nhân rộng quy mô vùng.
