CEO Apex Group: Mỹ có nguy cơ mất thị trường tài sản số vào tay châu Á
Việc chậm thông qua Dự luật Clarity khiến Mỹ có nguy cơ đánh mất lợi thế trong lĩnh vực tài sản số nếu tiếp tục trì hoãn việc xây dựng khung pháp lí hoặc không đưa ra được những quy định đủ rõ ràng, ổn định cho doanh nghiệp.
Peter Hughes, nhà sáng lập kiêm CEO Apex Group, tập đoàn dịch vụ tài chính toàn cầu, cho rằng các trung tâm tài chính tại châu Á và Trung Đông có thể tận dụng khoảng trống này để thu hút những hoạt động kinh doanh vốn có khả năng đặt tại Mỹ.
Khoảng trống pháp lí tài sản số có thể đẩy doanh nghiệp rời Mỹ
“Tôi nghĩ Dự luật Clarity và việc trì hoãn thông qua Dự luật này sẽ khiến các doanh nghiệp tìm kiếm những giải pháp khác ở nơi khác”, ông Hughes nhận định.
Dự luật Clarity được kì vọng thiết lập quy định liên bang rõ ràng hơn đối với tài sản số, đồng thời phân định thẩm quyền giám sát giữa Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) và Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai (CFTC). Tuy nhiên, dự luật đã không đạt đủ 60 phiếu cần thiết tại Thượng viện Mỹ trong tháng 9, sau những bất đồng liên quan đến quy định đạo đức, cơ chế thưởng cho người nắm giữ stablecoin và một số vấn đề quản lí khác.
Việc chưa thể thông qua dự luật khiến các doanh nghiệp phát triển sản phẩm tài chính dựa trên blockchain tiếp tục đối mặt với sự thiếu chắc chắn về cách thức hoạt động và những cơ quan có thẩm quyền giám sát. Đối với các tổ chức tài chính, đây không đơn giản là vấn đề tuân thủ. Sự thiếu rõ ràng về pháp lí còn ảnh hưởng đến quyết định phân bổ vốn, lựa chọn địa điểm kinh doanh và triển khai sản phẩm mới.
Theo Hughes, châu Âu khó có thể hưởng lợi đáng kể từ sự chậm trễ của Mỹ, dù khu vực này đã có bộ quy định riêng về tài sản số. Ông đánh giá Quy định về thị trường tài sản mã hóa (MiCA) của Liên minh châu Âu là một khuôn khổ còn chậm thay đổi và mang tính hạn chế.
Ngược lại, châu Á và Trung Đông đang có những bước tiến nhanh hơn trong việc xây dựng môi trường pháp lí cho các sản phẩm tài chính mới. Những thị trường như Bermuda cũng được ông Hughes nhắc đến như các địa điểm đang chủ động hoàn thiện quy định để đón đầu hoạt động kinh doanh tài sản số.
“Có những cơ hội tại châu Á, nơi đang chuyển động nhanh chóng, tại Trung Đông và thậm chí ở những nơi như Bermuda. Họ đang nhanh chóng xây dựng các chế độ quản lí phù hợp để phát triển những sản phẩm của tương lai và sẽ lấp vào khoảng trống này”, ông nhận định.
Sau khi Thượng viện chưa đạt được đồng thuận về Dự luật Clarity, SEC và CFTC cũng đã nhanh chóng đề xuất một bộ quy tắc riêng nhằm phần nào khỏa lấp khoảng trống pháp lí. Tuy nhiên, theo Hughes, những động thái từ cơ quan quản lí khó có thể thay thế hoàn toàn một khuôn khổ pháp luật thống nhất và ổn định do Quốc hội thông qua.
Ông cũng cho rằng các ngân hàng Mỹ có ảnh hưởng đáng kể đến tranh luận xung quanh Dự luật Clarity và Dự luật GENIUS, trong hoàn cảnh các tổ chức này muốn bảo vệ vị thế của mình trong hệ thống tài chính. Một trong những vấn đề gây tranh cãi là việc stablecoin có thể trả thưởng cho người nắm giữ, tạo ra sự cạnh tranh với tiền gửi ngân hàng truyền thống.
Tuy nhiên, Hughes cho rằng lợi thế cạnh tranh không chỉ nằm ở quy mô của các ngân hàng hiện hữu. Những mô hình tài chính mới có thể tạo ra thị trường và dòng vốn nằm ngoài phạm vi hoạt động truyền thống của hệ thống ngân hàng.
Token hóa tài sản thực mở đường cho dòng vốn mới
Trong khi tranh luận về khung pháp lí tại Mỹ chưa ngã ngũ, token hóa tài sản thực (Real-World Assets – RWA) đang nổi lên như một trong những hướng phát triển đáng chú ý của thị trường tài chính blockchain.
Token hóa là quá trình chuyển quyền lợi hoặc giá trị gắn với một tài sản ngoài đời thực thành các mã kĩ thuật số trên blockchain. Tài sản được token hóa có thể bao gồm bất động sản, trái phiếu, quỹ đầu tư và nhiều loại tài sản tài chính khác. Thông qua các mã này, nhà đầu tư có thể tiếp cận quyền lợi kinh tế gắn với tài sản cơ sở mà không nhất thiết phải trực tiếp nắm giữ hoặc quản lí tài sản đó.
Apex Group hiện cung cấp dịch vụ cho các tài sản có tổng giá trị hơn 3.500 tỉ USD và hoạt động tại 50 khu vực pháp lí. Đầu tháng này, tập đoàn công bố hợp tác với droppRWA và Tokeny nhằm chuyển đổi tài sản thực thành các sản phẩm đầu tư trên blockchain được quản lí theo quy định, bắt đầu tại Saudi Arabia.
Theo Faisal Monai, nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành nền tảng token hóa droppRWA, Saudi Arabia đã có những điều chỉnh pháp lí cho phép token hóa bất động sản và mở rộng khả năng tham gia của nhà đầu tư nước ngoài vào thị trường địa ốc nước này.
Tuy nhiên, thách thức còn lại là xây dựng hạ tầng có khả năng kết nối trực tiếp mỗi token kĩ thuật số với hồ sơ pháp lí của tài sản cơ sở. Đây là điều kiện quan trọng để bảo đảm nhà đầu tư có thể xác minh tài sản thực sự tồn tại, giá trị của nó và chủ thể sở hữu.
“Chừng nào chúng ta còn duy trì được sự kết nối đó, các quỹ mới có thể tự tin khẳng định với nhà đầu tư rằng tài sản thực sự tồn tại, có giá trị bao nhiêu và thuộc quyền sở hữu của ai”, ông Monai nói.
Vấn đề này cho thấy token hóa không chỉ đơn giản là đưa thông tin về tài sản lên blockchain. Giá trị của mô hình phụ thuộc vào khả năng liên kết dữ liệu kĩ thuật số với hệ thống đăng kí, quyền sở hữu và cơ chế thực thi pháp lí ngoài đời thực. Nếu không có sự bảo đảm này, token có thể tồn tại trên nền tảng công nghệ nhưng quyền lợi của người nắm giữ vẫn khó được bảo vệ khi xảy ra tranh chấp.
Với Saudi Arabia, việc hoàn thiện hạ tầng như vậy có thể giúp mở rộng khả năng huy động vốn quốc tế cho thị trường bất động sản và các loại tài sản khác. Nhà đầu tư nước ngoài có thể tiếp cận cơ hội đầu tư thông qua các sản phẩm được token hóa mà không nhất thiết phải hiện diện trực tiếp tại quốc gia này.
Ông Monai dự báo token hóa có thể trở thành phương thức phổ biến để dòng vốn quốc tế đi vào Saudi Arabia trong tương lai. Đây cũng là minh chứng cho cách các thị trường đang phát triển tìm cách tận dụng công nghệ blockchain để mở rộng khả năng tiếp cận vốn và cạnh tranh với những trung tâm tài chính truyền thống.
.jpg)
Quỹ thị trường tiền tệ trên blockchain thu hút tổ chức tài chính
Ngoài token hóa tài sản thực, Hughes cho rằng quỹ thị trường tiền tệ được token hóa có thể trở thành một trong những động lực lớn thúc đẩy các tổ chức tài chính tham gia sâu hơn vào thị trường tài sản số.
Quỹ thị trường tiền tệ là loại hình quỹ đầu tư chủ yếu vào các công cụ nợ ngắn hạn, có tính thanh khoản tương đối cao. Khi được token hóa, quyền lợi của nhà đầu tư trong quỹ được thể hiện bằng các mã kĩ thuật số trên blockchain. Nhờ đó, hoạt động nắm giữ, chuyển giao và sử dụng tài sản có thể được thực hiện thông qua hạ tầng số, trong khuôn khổ pháp lí áp dụng cho sản phẩm.
Theo Hughes, các quỹ này có khả năng cạnh tranh với tài khoản tiết kiệm ngân hàng nhờ mức lợi nhuận chuyển trực tiếp đến nhà đầu tư. Ông đưa ra ví dụ về một quỹ thị trường tiền tệ được token hóa có mức sinh lời 5%, so với 3% từ tài khoản tiết kiệm ngân hàng. Khoảng cách lợi nhuận có thể trở thành yếu tố đáng kể khiến nhà đầu tư cân nhắc chuyển một phần tài sản sang các sản phẩm mới.
Một ưu điểm khác là token của quỹ có thể được sử dụng làm tài sản thế chấp. Thay vì phải rút tiền khỏi khoản đầu tư hoặc bán tài sản để có thanh khoản, tổ chức nắm giữ có thể dùng phần tài sản đó làm bảo đảm để vay vốn. Hughes cho biết một số ngân hàng lớn đã bắt đầu nghiên cứu khả năng này.
Ông cũng dự đoán stablecoin có sinh lời và được quản lí theo quy định có thể trở thành công cụ quan trọng đối với hoạt động quản lí ngân quỹ doanh nghiệp. Điều kiện then chốt là tổ chức phát hành phải đáp ứng các yêu cầu như minh bạch về tài sản dự trữ và khả năng bảo đảm quyền lợi cho người nắm giữ.
Tuy nhiên, Hughes thừa nhận khó xác định quá trình này sẽ diễn ra trong một, ba hay năm năm tới. Tốc độ phổ biến của các sản phẩm tài chính token hóa còn phụ thuộc vào mức độ chấp nhận của cơ quan quản lí, sự phát triển của hạ tầng thanh toán và niềm tin từ các tổ chức đầu tư.
Về dài hạn, ông kì vọng token hóa sẽ tiếp cận nhiều nhóm nhà đầu tư hơn, từ các quỹ hưu trí đến khách hàng cá nhân. Việc giảm quy mô đầu tư tối thiểu, rút ngắn thời gian tạo lập sản phẩm và mở rộng kênh phân phối có thể giúp những người trước đây ít có cơ hội tiếp cận các sản phẩm tài chính truyền thống tham gia thị trường.
Dù vậy, triển vọng này chỉ có thể trở thành hiện thực nếu công nghệ đi cùng khuôn khổ quản lí đủ tin cậy. Một thị trường có quy định rõ ràng không chỉ giúp bảo vệ nhà đầu tư mà còn tạo điều kiện để ngân hàng, quỹ đầu tư và doanh nghiệp triển khai sản phẩm với tầm nhìn dài hạn.