Cạm bẫy số

Khi AI livestream trở thành chiếc bẫy huy động hàng trăm tỉ đồng

Bùi Tú • 26/10/2026 11:14

Mượn sức nóng của AI, nhóm đối tượng đứng sau nền tảng TATAO LIVE dựng lên câu chuyện về những robot AI livestream tự động bán hàng, hứa hẹn giúp người dùng kiếm tiền mà không cần kinh doanh hay trực tiếp làm việc.

Đằng sau lớp áo công nghệ hiện đại là một kịch bản huy động vốn mang dấu hiệu đa cấp, trong đó tiền của người tham gia sau được dùng để trả cho người tham gia trước. Vụ việc phơi bày cách tội phạm khai thác sự thiếu hiểu biết về AI để biến kì vọng làm giàu thành cái bẫy chiếm đoạt tài sản.

AI livestream
Các đối tượng liên quan trong vụ án. Ảnh: BCA

Mượn danh AI livestream để tạo ra cơn sốt kiếm tiền thụ động

Trí tuệ nhân tạo đang mở ra nhiều cơ hội trong kinh doanh, từ sản xuất nội dung, chăm sóc khách hàng đến tự động hóa hoạt động bán hàng. Nắm bắt xu hướng này, các đối tượng đứng sau TATAO LIVE đã xây dựng hình ảnh một nền tảng thương mại điện tử ứng dụng AI, quảng bá khả năng sử dụng nhân vật ảo để livestream bán hàng liên tục mà không cần con người trực tiếp vận hành.

Theo lời giới thiệu, người tham gia chỉ cần mua một gói dịch vụ, kích hoạt tài khoản và để hệ thống tự động hoạt động. Không cần nhập hàng, thuê nhân viên, tìm kiếm khách hàng hay xuất hiện trước máy quay, họ vẫn có thể nhận tiền mỗi ngày. Nền tảng còn tuyên bố có liên kết với những tên tuổi quen thuộc trong thương mại điện tử như TikTok, Shopee và Lazada, tạo cảm giác đây là một mô hình kinh doanh có hệ sinh thái và đối tác thực tế.

Đây là cách đánh trúng tâm lí muốn tìm kiếm nguồn thu nhập bổ sung của nhiều người, nhất là những người không có kiến thức chuyên sâu về công nghệ và kinh doanh trực tuyến. Những thuật ngữ như AI Livestream, tự động hóa bán hàng hay hệ sinh thái bán lẻ thông minh khiến mô hình có vẻ hợp thời, trong khi lời hứa kiếm tiền không cần nhiều công sức càng làm tăng sức hấp dẫn.

Tuy nhiên, cần phân biệt công nghệ AI livestream có thật với lời quảng cáo về khả năng sinh lời. AI có thể tạo nhân vật ảo, tổng hợp giọng nói, xây dựng kịch bản và hỗ trợ tương tác với khách hàng. Nhưng công nghệ này không tự tạo ra doanh thu nếu không có sản phẩm, người mua và giao dịch thực tế.

Theo thông tin Bộ Công an công bố ngày 25/10/2026, cơ quan điều tra đã khởi tố 7 bị can liên quan đường dây TATAO LIVE, bước đầu làm rõ số tiền người tham gia nộp vào hệ thống lên tới 404 tỉ đồng. Vụ việc cho thấy AI không nhất thiết phải được ứng dụng thực chất mới có thể trở thành công cụ lừa đảo. Đôi khi, chỉ cần dựng lên một câu chuyện công nghệ đủ thuyết phục cũng có thể khiến nhiều người sẵn sàng bỏ tiền.

Từ khoản đầu tư nhỏ đến mạng lưới huy động tiền nhiều tầng

Thủ đoạn của TATAO LIVE không bắt đầu bằng việc yêu cầu người dân đầu tư hàng trăm triệu đồng. Thay vào đó, hệ thống tạo ra một ngưỡng tham gia tương đối thấp để người dùng dễ dàng thử nghiệm.

Gói AI Livestream ban đầu có giá 3,9 triệu đồng, được giảm còn 2,9 triệu đồng. Sau đó, người tham gia được giới thiệu ba gói Matrix Livestream AI với mức giá lần lượt 14,9 triệu đồng, 84,9 triệu đồng và 418,9 triệu đồng.

Sau khi kích hoạt tài khoản, người dùng chỉ cần mở ứng dụng, nhấn chức năng AI Livestream và xem video trong khoảng 30 giây đến một phút. Vài giờ sau, hệ thống tự động cộng tiền vào ví điện tử dưới những tên gọi như “Doanh thu livestream”, “Hoa hồng AI” hoặc “Tatao Xu”.

Mức thu nhập được quảng cáo từ 30.000-50.000 đồng/ngày với gói cơ bản và 900.000-1,5 triệu đồng/ngày với các gói Matrix. Người tham gia có thể rút tiền khi số dư đạt 200.000 đồng.

Việc trả những khoản tiền nhỏ trong giai đoạn đầu tạo ra hiệu ứng tâm lí quan trọng. Người tham gia nhìn thấy số dư tăng lên, thậm chí nhận được tiền thật vào tài khoản ngân hàng, nên tin rằng hoạt động kinh doanh đang diễn ra. Khi niềm tin được hình thành, họ dễ chấp nhận bỏ thêm tiền để nâng cấp gói dịch vụ với kì vọng thu nhập cao hơn.

Hệ thống còn thiết kế cơ chế Leader, Agency và hoa hồng nhiều tầng, với bảy cấp thăng hạng và tỉ lệ hoa hồng từ 5% đến 17%. Người tham gia được khuyến khích giới thiệu bạn bè, người thân cùng tham gia để nhận thêm thu nhập.

Các hội nghị, cuộc họp trực tuyến, hoạt động trao thưởng xe máy, điện thoại, máy tính bảng và hình ảnh rút tiền thành công cũng được sử dụng để củng cố niềm tin. Từ một ứng dụng được quảng cáo là công cụ kiếm tiền bằng AI, mô hình dần hình thành mạng lưới huy động vốn dựa trên quan hệ xã hội.

Theo kết quả điều tra được công bố, nền tảng không có gian hàng, giỏ hàng, danh mục sản phẩm, dữ liệu đơn hàng, khách hàng hay chứng từ thanh toán để chứng minh hoạt động thương mại điện tử. Tiền trả cho người tham gia trước thực chất đến từ khoản tiền của những người tham gia sau. Đây là đặc điểm điển hình của mô hình Ponzi, lấy tiền người sau trả cho người trước.

Những dấu hiệu kĩ thuật phía sau lớp áo công nghệ

Không chỉ khai thác tâm lí muốn làm giàu, vụ việc còn cho thấy những rủi ro kĩ thuật mà người dùng có thể bỏ qua khi cài đặt và sử dụng ứng dụng.

Một dấu hiệu đáng chú ý là TATAO LIVE được phát tán thông qua tệp APK từ đường dẫn bên ngoài các kho ứng dụng chính thức. APK là định dạng tệp cài đặt ứng dụng trên Android. Bản thân việc sử dụng APK không đồng nghĩa với lừa đảo, nhưng cài đặt phần mềm từ nguồn không được xác minh có thể khiến người dùng đối mặt với nguy cơ sử dụng phiên bản bị chỉnh sửa hoặc phần mềm chứa mã độc.

Theo thông tin điều tra, website tataovn.com sử dụng máy chủ thuộc hệ thống Alibaba Cloud đặt tại Hồng Kông (Trung Quốc). Phân tích kĩ thuật cũng ghi nhận ứng dụng có cấu trúc phức tạp, tích hợp nhiều bộ công cụ phát triển phần mềm nước ngoài, có khả năng truy cập những dữ liệu như vị trí, thông tin thiết bị và hành vi sử dụng, đồng thời có dấu hiệu truyền dữ liệu đến máy chủ ngoài lãnh thổ Việt Nam mà không minh bạch với người dùng.

Cần lưu ý, máy chủ đặt ở nước ngoài không tự nó chứng minh một nền tảng là lừa đảo. Nhiều doanh nghiệp công nghệ hợp pháp vẫn sử dụng dịch vụ điện toán đám mây quốc tế. Điều đáng lo ngại là sự thiếu minh bạch về đơn vị vận hành, mục đích thu thập dữ liệu và trách nhiệm bảo vệ thông tin cá nhân.

Đặc biệt, số dư hiển thị trong ví ứng dụng không đồng nghĩa với lợi nhuận thực tế. Nếu không có đơn hàng, khách hàng thanh toán và dòng tiền đối ứng, những con số được cộng tự động chỉ là dữ liệu do đơn vị vận hành kiểm soát.

Khi lượng người tham gia mới không còn đủ để duy trì chi trả, hệ thống bắt đầu bộc lộ vấn đề. Đến giữa tháng 4/2026, người dùng gặp khó khăn khi rút tiền, các lệnh chuyển khoản liên tục ở trạng thái xử lí. Sau đó, các nhóm Zalo giải tán, văn phòng đóng cửa, website và ứng dụng ngừng hoạt động.

Với số tiền huy động được xác định lên tới 404 tỉ đồng, vụ việc cho thấy mức độ nguy hiểm của những mô hình kết hợp giữa công nghệ, lời hứa lợi nhuận và cơ chế tuyển dụng nhiều tầng.

Bài học quan trọng là người dân không nên đánh giá một cơ hội đầu tư dựa trên những thuật ngữ công nghệ hiện đại hay số dư hiển thị trên màn hình. Cần kiểm tra nguồn doanh thu, sản phẩm, khách hàng, đơn hàng và cơ sở pháp lí của đơn vị vận hành. Những lời hứa thu nhập đều đặn, cao bất thường trong khi không cần lao động hay tạo ra giá trị kinh tế thực chất luôn là dấu hiệu cần cảnh giác.

AI có thể giúp con người làm việc hiệu quả hơn, nhưng không phải cỗ máy tự động sinh ra tiền. Trong cơn sốt công nghệ, năng lực cần thiết không chỉ là biết sử dụng AI mà còn là khả năng kiểm chứng những gì được quảng cáo nhân danh AI.

Bùi Tú