Đắp lá thuốc nam theo lời truyền miệng, người đàn ông ở Cần Thơ suýt mất bàn chân
Tự ý đắp lá thuốc nam lên vết xước nhỏ theo lời truyền miệng, cụ ông 67 tuổi mắc bệnh tiểu đường bị hoại tử bàn chân nặng.
Thông tin trên được ThS.BS Nguyễn Trần Duy, Khoa Ngoại tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ (S.I.S Cần Thơ) chia sẻ vào chiều 20/11. Tưởng chừng phải đoạn chi để giữ tính mạng, bệnh nhân đã được các bác sĩ nỗ lực cứu bàn chân qua 5 lần phẫu thuật.
Đắp lá thuốc nam, vết thương nhỏ biến thành ổ hoại tử nghiêm trọng
Ông N.Q.N (67 tuổi, ngụ TP Cần Thơ) đã sống chung với bệnh tiểu đường hơn 20 năm. Vừa qua, ông bị một vết trầy xước nhỏ ở ngón út bàn chân phải. Gia đình đã tự chữa bằng cách đắp lá thuốc nam theo kinh nghiệm truyền miệng với hi vọng vết thương sẽ tự lành. Tuy nhiên, tổn thương không thuyên giảm mà ngày càng sưng viêm, chảy nhiều mủ, dịch và lan rộng ra vùng mắt cá chân cùng quanh bàn chân.

Khi bàn chân tím tái, biến dạng, gia đình mới hốt hoảng đưa ông đến một bệnh viện địa phương cấp cứu. Tại đây, bệnh nhân được chẩn đoán có nguy cơ phải cắt cụt chi để kiểm soát nhiễm trùng và bảo toàn tính mạng.
Không cam lòng nhìn người thân đối diện với cảnh tàn phế, gia đình tiếp tục chuyển ông đến Bệnh viện S.I.S Cần Thơ với hi vọng tìm kiếm cơ hội giữ lại bàn chân.
Theo ThS.BS Nguyễn Trần Duy, đây là ca bệnh đặc biệt phức tạp bởi tình trạng nhiễm trùng nặng đi kèm nhiều bệnh lí nền chồng chéo.
“Bệnh nhân kiểm soát đường huyết kém, bị tổn thương thận cấp trên nền bệnh thận mạn, đồng thời thiếu máu và suy dinh dưỡng nghiêm trọng. Đáng chú ý, người bệnh có thói quen ăn chay trường, trong khi tình trạng đau nhức và mệt mỏi kéo dài khiến việc ăn uống trở nên khó khăn. Điều này càng làm suy giảm khả năng phục hồi và làm lành tổn thương”, bác sĩ Duy cho biết.
Hội chẩn liên chuyên khoa, 5 lần phẫu thuật để cứu bàn chân
Trước nguy cơ phải đoạn chi, các bác sĩ đã tổ chức hội chẩn liên chuyên khoa với sự tham gia của các chuyên gia nội tiết, thận - chuyển hóa, dinh dưỡng, ngoại khoa và dược lâm sàng. Mục tiêu đặt ra không chỉ là kiểm soát ổ nhiễm trùng tại bàn chân mà còn ổn định các bệnh lí nền, bảo đảm người bệnh đủ điều kiện phục hồi.
Về mặt ngoại khoa, ê kíp tiến hành cắt lọc những vùng mô hoại tử, dập nát; đồng thời ứng dụng hệ thống hút áp lực âm (VAC) để dẫn lưu dịch tiết, kiểm soát nhiễm trùng tại chỗ và hỗ trợ mô hạt khỏe mạnh phát triển.
Một thách thức lớn khác là việc lựa chọn kháng sinh phù hợp. Theo DS.CKI Huỳnh Duy Ngữ, Trưởng Đơn vị Dược lâm sàng, Bệnh viện S.I.S Cần Thơ, kết quả cấy dịch vết thương phát hiện hai nhóm vi khuẩn nguy hiểm gồm trực khuẩn Gram âm và cầu khuẩn Gram dương kháng methicillin.
Trong khi đó, chức năng thận của bệnh nhân đã suy giảm nghiêm trọng. Việc sử dụng kháng sinh vì thế phải được tính toán cẩn trọng nhằm vừa kiểm soát vi khuẩn, vừa hạn chế nguy cơ gây thêm tổn thương cho thận.
Các bác sĩ điều trị đã phối hợp chặt chẽ với dược sĩ lâm sàng để điều chỉnh liều lượng thuốc, đồng thời ứng dụng kĩ thuật định lượng nồng độ kháng sinh trong máu nhằm theo dõi mức độ thuốc trong cơ thể. Qua đó, ê kíp có thể tối ưu hiệu quả điều trị và giảm thiểu nguy cơ tác dụng phụ.
Sau 10 ngày điều trị kháng sinh tích cực, các chỉ số xét nghiệm và tình trạng lâm sàng của bệnh nhân dần ổn định. Tuy nhiên, để kiểm soát hoàn toàn tổn thương, người bệnh tiếp tục trải qua hơn một tháng điều trị với tổng cộng 5 lần phẫu thuật cắt lọc, thay băng và hút áp lực âm.
Từng vùng mô được các bác sĩ theo dõi sát sao nhằm loại bỏ tổ chức hoại tử nhưng vẫn bảo tồn tối đa phần mô còn khả năng phục hồi. Nhờ quá trình điều trị kiên trì, ổ nhiễm trùng đã được kiểm soát, dịch tiết giảm rõ rệt, các mô hạt phát triển hồng hào và khỏe mạnh.
Theo đánh giá của ThS.BS Nguyễn Trần Duy, khả năng bảo tồn thành công bàn chân cho bệnh nhân hiện đạt khoảng 95%. “Đây là kết quả đáng khích lệ đối với một trường hợp từng đứng trước nguy cơ phải đoạn chi do nhiễm trùng nặng trên nền nhiều bệnh lí phức tạp”, bác sĩ Duy chia sẻ.
Mất cảm giác đau khiến người tiểu đường dễ bỏ qua dấu hiệu hoại tử
Điều khiến gia đình ông N. bất ngờ là dù bàn chân sưng tấy, chảy mủ và có mùi hôi, người bệnh gần như không cảm thấy đau đớn. Chính sự thiếu vắng cảm giác đau đã khiến ông chủ quan, không nhận ra mức độ nghiêm trọng của tổn thương ngay từ đầu.
Theo ThS.BS Nguyễn Trần Duy, biến chứng thần kinh ngoại biên ở người mắc bệnh tiểu đường có thể làm suy giảm hoặc mất cảm giác tại bàn chân. Khi "hệ thống cảnh báo" tự nhiên của cơ thể bị tổn thương, người bệnh dễ bỏ qua những vết trầy xước, phồng rộp hay vết loét đang tiến triển nặng.
Bên cạnh đó, đường huyết tăng cao kết hợp tình trạng xơ vữa mạch máu ngoại biên làm giảm lượng máu nuôi dưỡng và khả năng phục hồi của mô. Đây là những yếu tố khiến vết thương ở người tiểu đường dễ nhiễm trùng, lâu lành và có nguy cơ hoại tử nếu không được xử trí kịp thời.
Đặc biệt, việc tự ý đắp các loại lá cây không bảo đảm vô khuẩn lên vết thương hở có thể đưa thêm vi khuẩn xâm nhập vào vùng tổn thương, khiến tình trạng nhiễm trùng trở nên trầm trọng hơn.
Qua trường hợp trên, các bác sĩ khuyến cáo người mắc bệnh tiểu đường cần hình thành thói quen kiểm tra bàn chân mỗi ngày, chú ý các dấu hiệu bất thường như trầy xước, phồng rộp, sưng đỏ, chảy dịch hoặc thay đổi màu sắc da. Người bệnh cũng cần giữ bàn chân sạch sẽ, lựa chọn giày dép phù hợp và kiểm soát tốt đường huyết theo hướng dẫn chuyên môn.
Quan trọng nhất, khi phát hiện bất kì tổn thương nào ở bàn chân, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị đúng cách, tuyệt đối không tự ý đắp lá thuốc nam hay làm theo những lời mách bảo thiếu căn cứ.



