Samsung, SK Hynix đổ tiền vào Trung Quốc để giải cơn khát chip nhớ toàn cầu
Samsung và SK Hynix đẩy mạnh đầu tư vào các nhà máy sản xuất wafer ở Trung Quốc để tăng nguồn cung chip nhớ, đối phó với tình trạng thiếu hụt toàn cầu do nhu cầu về điện toán AI.
Điều này tiếp tục cho thấy vai trò quan trọng của Trung Quốc trong sản xuất bán dẫn, bất chấp các hạn chế từ Mỹ.
Wafer là tấm vật liệu bán dẫn rất mỏng thường làm bằng silicon, được dùng làm nền để chế tạo chip. Trong quá trình sản xuất, các mạch điện tử siêu nhỏ sẽ được khắc và tạo lớp trực tiếp lên bề mặt wafer. Sau đó, wafer được cắt thành nhiều chip riêng lẻ để lắp vào các sản phẩm như chip nhớ, bộ xử lý hay chip AI. Một wafer có thể tạo ra hàng trăm hoặc hàng nghìn chip, tùy kích thước và độ phức tạp của từng loại.
Samsung Electronics và SK Hynix là hai hãng sản xuất chip nhớ hàng đầu thế giới của Hàn Quốc.
Samsung Electronics đã đầu tư 465,4 tỉ won (308,8 triệu USD) vào nhà máy sản xuất chip ở thành phố Tây An trong năm 2025, tăng 67,5% so với 2024, theo báo cáo thường niên nộp cho Cơ quan Giám sát Tài chính Hàn Quốc.
SK Hynix cũng tăng cường chi tiêu khi đầu tư 581,1 tỉ won vào nhà máy sản xuất chip ở thành phố Vô Tích (tăng 102% so với 2024) và 440,6 tỉ won vào cơ sở tại Đại Liên (tăng 52% so với năm 2024), theo báo cáo thường niên của công ty.
“Do xây dựng các nhà máy mới thường mất từ 3 đến 5 năm, việc tối ưu hóa hoạt động tại các nhà máy hiện có ở Trung Quốc cho phép đáp ứng nguồn cung nhanh hơn nhiều”, ông Lee Byung-chul, nghiên cứu viên thỉnh giảng tại Viện Sejong và cựu phó chủ tịch điều hành Samsung Electronics, cho hay. Lee Byung-chul từng làm việc cho công ty con của Samsung Electronics tại Trung Quốc trong 15 năm.
Nhà máy ở Tây An chiếm khoảng 40% sản lượng NAND flash của Samsung Electronics. Đây là nhà máy sản xuất chip nhớ duy nhất ở nước ngoài của tập đoàn điện tử lớn nhất Hàn Quốc.
Thuộc nhóm bộ nhớ không mất dữ liệu khi tắt nguồn, NAND flash là loại chip lưu trữ được dùng rất phổ biến trong các thiết bị hiện đại như điện thoại, ổ SSD, USB hay thẻ nhớ. Khác với DRAM (bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên động), NAND flash có tốc độ chậm hơn nhưng lại lưu trữ được lâu dài và có mật độ dữ liệu cao.
Trước đó, Samsung Electronics đã đầu tư 698,4 tỉ won vào nhà máy này năm 2019, nhưng tạm dừng chi tiêu tại đây từ năm 2020 đến năm 2023, theo hãng tin Seoul Economic Daily. Việc đầu tư vào nhà máy này được nối lại năm 2024 với mức 277,8 tỉ won.
Nhà máy ở Vô Tích chiếm hơn 30% tổng sản lượng DRAM của SK Hynix, trong khi nhà máy tại Đại Liên đóng vai trò sản xuất NAND flash. Đáng chú ý, SK Hynix không đầu tư vào hai nhà máy này trong năm 2023 trước khi tăng chi tiêu hai năm qua.
Troy Stangarone, nghiên cứu viên không thường trú tại Viện Chiến lược & Công nghệ Carnegie Mellon (Mỹ), cho biết các khoản đầu tư này phản ánh nhu cầu đáp ứng tình trạng thiếu hụt bộ nhớ toàn cầu, khi nguồn cung DRAM và NAND flash gần như đã cạn kiệt năm nay.
Trong báo cáo hồi tháng trước, tập đoàn dịch vụ tài chính Goldman Sachs (Mỹ) đã nâng ước tính thiếu hụt nguồn cung DRAM năm 2026 lên 4,9% tổng nhu cầu, tăng từ 3,3%. Goldman Sachs dự kiến thị trường sẽ chứng kiến tình trạng thiếu hụt DRAM nghiêm trọng nhất trong 15 năm. Ngoài ra, tập đoàn này cũng nâng dự báo thiếu hụt nguồn cung NAND flash năm 2026 lên 4,2%, tăng từ 2,5%.
Trung Quốc là thị trường tiêu thụ quan trọng với cả hai công ty Hàn Quốc, do chiếm thị phần đáng kể về chip PC (máy tính cá nhân) và smartphone toàn cầu, theo Park Jun-hong - lãnh đạo S&P Global Ratings.
S&P Global Ratings là tổ chức xếp hạng tín nhiệm tài chính hàng đầu thế giới, thuộc tập đoàn S&P Global
Trung Quốc kêu gọi Samsung nắm bắt cơ hội
Trong bối cảnh nguồn cung thắt chặt và nhu cầu mạnh mẽ như vậy, Trung Quốc đang tìm cách định vị mình là đối tác quan trọng của các nhà sản xuất chip.
Hôm 24.3, ông Zheng Shanjie, người đứng đầu Ủy ban Phát triển và Cải cách Quốc gia Trung Quốc, đã gặp Lee Jae-yong (Chủ tịch Samsung Electronics) tại thủ đô Bắc Kinh, kêu gọi công ty Hàn Quốc “nắm bắt cơ hội từ việc Trung Quốc liên tục mở cửa”, đồng thời “mở rộng hơn nữa đầu tư và hợp tác tại quốc gia này”.
“Trung Quốc là một phần quan trọng trong chiến lược toàn cầu của Samsung”, ông Lee Jae-yong đáp lại.
Ông Lee Jae-yong và Kwak Noh-jung (Giám đốc điều hành SK Hynix) đã có mặt tại Bắc Kinh hồi đầu tuần này để tham dự Diễn đàn Phát triển Trung Quốc. Đây là năm thứ hai liên tiếp họ tham dự sự kiện này.
Xu hướng khó duy trì
Dù có những khoản đầu tư mới, ông Lee Byung-chul cho rằng xu hướng đó có thể khó duy trì vì Trung Quốc vẫn chịu sự kiểm soát xuất khẩu của Mỹ.
Trước đây, cả Samsung Electronics và SK Hynix đều có thể vận chuyển thiết bị sản xuất chip do Mỹ chế tạo đến các nhà máy ở Trung Quốc mà không bị hạn chế nhờ quy chế “Người dùng cuối được xác minh” của Washington.
Tuy nhiên, điều này đã thay đổi vào tháng 8.2025 khi Mỹ bãi bỏ quy chế đó, đồng nghĩa các nhà sản xuất chip nước ngoài hiện cần phải được phê duyệt hàng năm để nhập khẩu thiết bị của Mỹ vào Trung Quốc.
“Khoản đầu tư này nhấn mạnh việc các công ty bán dẫn Hàn Quốc buộc phải tận dụng tối đa các cơ sở sản xuất hiện có tại Trung Quốc khi các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ ngày càng thắt chặt. Nếu sự cạnh tranh gia tăng, các công ty Hàn Quốc có thể không còn lựa chọn nào khác ngoài việc xem xét điều chỉnh dài hạn mức độ hiện diện sản xuất ở Trung Quốc”, Lee Byung-chul nhận định.
Tiến bộ công nghệ có thể ảnh hưởng đến nhu cầu chip nhớ
Những tiến bộ công nghệ cũng có thể trở thành một yếu tố ảnh hưởng đến nhu cầu chip nhớ.
Gần đây, Google cho biết thuật toán AI mang tên TurboQuant của họ có thể giúp giảm nhu cầu bộ nhớ của các bộ đệm khóa - giá trị (KV cache) xuống còn khoảng 1/6 nhờ “nén cực mạnh” thông tin. Điều này làm dấy lên lo ngại nhu cầu chip nhớ suy yếu, khiến cổ phiếu Samsung Electronics và SK Hynix lao dốc. Đà giảm cổ phiếu trên thị trường nhanh chóng lan sang các công ty sản xuất chip nhớ lớn Trung Quốc như GigaDevice Semiconductor và Montage Technology.
KV cache là cơ chế lưu trữ tạm thời trong các mô hình AI nhằm tăng tốc quá trình sinh văn bản, bằng cách tránh phải tính toán lại những gì đã xử lý trước đó. Hiểu đơn giản, trong mỗi bước tạo ra một từ mới, mô hình AI sẽ phải nhìn lại toàn bộ chuỗi từ đã có trước đó để quyết định từ tiếp theo. Nếu mỗi lần đều tính lại từ đầu thì sẽ rất tốn thời gian và tài nguyên. KV cache giải quyết vấn đề này bằng cách lưu lại các thông tin trung gian quan trọng.
Bạn có thể hình dung KV cache giống như việc ghi nhớ các ghi chú quan trọng trong một cuộc họp. Thay vì nghe lại toàn bộ bản ghi từ đầu mỗi lần muốn phát biểu, bạn chỉ cần xem lại các ghi chú đã lưu.
Vai trò của KV cache rất quan trọng vì giảm đáng kể độ trễ khi AI phản hồi, tiết kiệm tài nguyên tính toán, nhưng lại tiêu tốn nhiều tài nguyên RAM/VRAM, đặc biệt với các mô hình ngôn ngữ lớn và chuỗi văn bản dài.
Đây chính là lý do vì sao các cải tiến như TurboQuant có thể gây ảnh hưởng lớn đến ngành chip nhớ. Nếu giảm được dung lượng KV cache, chi phí vận hành AI sẽ giảm mạnh, nhưng đồng thời cũng có thể làm thay đổi nhu cầu chip nhớ.
Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng TurboQuant thực chất lại là cú hích cho cả ngành bộ nhớ và AI nói chung. Bằng cách tăng khả năng xử lý dữ liệu của mỗi chip, TurboQuant sẽ giúp giảm chi phí suy luận, theo Shawn Kim - Giám đốc nghiên cứu công nghệ châu Á của tập đoàn tài chính Morgan Stanley (Mỹ).
Shawn Kim nhận định: “TurboQuant không chỉ là cải tiến nhỏ để tối ưu hiệu suất, mà là bước thay đổi lớn giúp giảm mạnh chi phí triển khai AI. Nhờ đó, những mô hình trước đây phải chạy trên các cụm máy chủ đám mây giờ có thể hoạt động ngay trên phần cứng cục bộ, giúp việc triển khai AI ở quy mô lớn trở nên dễ dàng hơn.
Khi chi phí và rào cản giảm xuống, sẽ có nhiều ứng dụng AI khả thi hơn, nhiều mô hình tiếp tục được sử dụng và hạ tầng hiện có cũng được tận dụng hiệu quả hơn”.
Lennart Heim, chuyên gia bán dẫn từng làm việc tại Rand Corporation, nhận định nhu cầu chip nhớ và bán dẫn toàn cầu vẫn tiếp tục tăng dù hiệu quả công nghệ được cải thiện với tốc độ theo cấp số nhân.
Shawn Kim cho rằng TurboQuant là “khoảnh khắc DeepSeek” của Google, ám chỉ việc mô hình suy luận DeepSeek R1 ra mắt vào tháng 1.2025 từng gây chấn động toàn cầu vì hiệu suất ngang ngửa các sản phẩm Mỹ như của OpenAI, Google và Anthropic nhưng chi phí huấn luyện thấp hơn rất nhiều. Sự kiện này đã kích hoạt đợt bán tháo cổ phiếu công nghệ trị giá khoảng 1.000 tỉ USD trên thị trường toàn cầu. Riêng Nvidia - công ty Mỹ chuyên cung cấp chip tiên tiến đắt đỏ để huấn luyện các mô hình AI - mất gần 600 tỉ USD vốn hóa thị trường chỉ trong ngày 27.1.2025.
Tuy vậy, cổ phiếu Nvidia đã phục hồi trong năm qua, tăng gần 60% vì nhà đầu tư nhận ra rằng Nghịch lý Jevons cũng áp dụng cho các chip AI cao cấp của hãng, ngay cả khi các mô hình mã nguồn mở Trung Quốc như DeepSeek tiếp tục giảm nhu cầu tính toán cho việc huấn luyện và vận hành AI.
Nghịch lý Jevons là khái niệm trong kinh tế học, chỉ ra rằng: Khi một công nghệ trở nên hiệu quả hơn (tiết kiệm tài nguyên hơn) thì tổng mức tiêu thụ tài nguyên đó có thể lại tăng lên, thay vì giảm đi.