Tàu khu trục hàng đầu thế giới thử nghiệm hỏa lực bất thường trên Đại Tây Dương
Tàu khu trục USS Paul Ignatius (DDG 117) của Hải quân Mỹ vừa tiến hành một cuộc bắn đạn thật hỗ trợ hỏa lực trên biển tại Đại Tây Dương trong thời gian hoạt động dưới quyền Hạm đội 6.
Cuộc thử nghiệm thể hiện nỗ lực của Hải quân Mỹ trong việc duy trì khả năng tác chiến bền vững và chi phí hợp lý trong bối cảnh kho tên lửa chiến thuật toàn cầu ngày càng chịu áp lực và môi trường tác chiến duyên hải trở nên phức tạp hơn.
Nền tảng chủ lực của hạm đội mặt nước Mỹ
USS Paul Ignatius thuộc lớp tàu khu trục Arleigh Burke, vốn được xem là trụ cột của Hải quân Mỹ suốt hơn ba thập kỷ. Đây là một trong những dòng tàu chiến mặt nước có độ tin cậy, khả năng sống sót và hiệu quả tác chiến cao nhất hiện nay.
Ở biến thể Flight IIA, tàu được trang bị hệ thống chiến đấu Aegis cùng radar AN/SPY, cho phép theo dõi và xử lý đồng thời mục tiêu trên không, mặt biển và tên lửa đạn đạo. Cấu hình 96 ống phóng thẳng đứng Mk 41 mang lại khả năng triển khai nhiều loại vũ khí khác nhau, từ tên lửa phòng không Standard, Tomahawk tấn công mặt đất cho đến vũ khí chống ngầm ASROC, giúp tàu có thể thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ từ phòng không khu vực đến tấn công tầm xa.
Về cơ động, bốn turbine khí LM2500 cho phép tàu đạt tốc độ hơn 30 hải lý/giờ (55,56km/h), kết hợp tầm hoạt động xa và hệ thống sonar thân tàu - sonar (định vị sóng âm) kéo sau giúp tàu duy trì cảnh giới dưới nước ở mức liên tục. Khả năng phòng vệ tầm gần được bảo đảm bởi hệ thống Phalanx CIWS cùng nhiều tổ hợp vũ khí phụ trợ. Thiết kế thân tàu được chú trọng giảm diện tích phản xạ radar, đồng thời phân khoang và gia cường vách chống nổ để bảo đảm độ bền vững khi hoạt động trong môi trường tác chiến cường độ cao.
Được đưa vào biên chế từ năm 1991, lớp Arleigh Burke đến nay đã có hơn 70 chiếc đang phục vụ, và các biến thể Flight III vẫn tiếp tục được đóng mới. Với chiều dài khoảng 155m, lượng giãn nước đầy tải xấp xỉ 10.000 tấn và năng lực mang hai trực thăng MH-60R, đây là dòng tàu khu trục đa năng có khả năng tác chiến toàn diện: phòng không, chống hạm, chống ngầm, tấn công mặt đất và đánh chặn tên lửa đạn đạo.
Nhờ tổng hòa giữa hệ thống Aegis, radar công suất lớn và kho vũ khí đa tầng, Arleigh Burke được đánh giá là một trong những loại tàu khu trục mạnh nhất thế giới. Một số chuyên gia cho rằng Type 055 của Trung Quốc là đối thủ ngang tầm về số lượng ống phóng, nhưng xét tổng thể - đặc biệt về năng lực phòng thủ tên lửa tầm xa với SM-3 và SM-6, Arleigh Burke vẫn giữ ưu thế trong vận hành thực chiến.
Với khả năng tác chiến độc lập hoặc phối hợp trong nhóm tàu sân bay, nhóm đổ bộ và biên đội liên minh, USS Paul Ignatius cùng các tàu Arleigh Burke tiếp tục đóng vai trò nòng cốt giúp Hải quân Mỹ duy trì hiện diện, răn đe và xử lý tình huống tại các vùng biển chiến lược.
Bài bắn Mk 45 - kiểm tra năng lực hỏa lực chi phí thấp
Điểm nhấn của cuộc diễn tập là bài bắn của pháo hạm Mk 45 cỡ 127mm. Dưới điều kiện tác chiến mô phỏng, thủy thủ đoàn chuyển từ trạng thái tuần tra sang tình huống triển khai hỏa lực nhanh, thiết lập quy trình gọi bắn - tính toán - điều chỉnh giữa buồng lái, trung tâm thông tin tác chiến (CIC) và kíp pháo thủ.
Bài bắn không chỉ kiểm tra độ chính xác mà còn đánh giá khả năng duy trì nhịp độ chỉ huy trong bối cảnh tàu phải đồng thời thực hiện nhiều nhiệm vụ, từ phòng không khu vực đến cảnh giới mặt biển. Đây cũng là yêu cầu cơ bản đối với các tàu lớp Arleigh Burke, vốn thường xuyên đảm nhiệm vai trò đa nhiệm trong các đội hình tác chiến hỗn hợp của NATO.
Theo các sĩ quan Hạm đội 6, những bài bắn như vậy nhằm bảo đảm thủy thủ đoàn có khả năng chuyển đổi linh hoạt giữa các kịch bản tác chiến - điều đặc biệt quan trọng khi hải quân Mỹ hoạt động gần các điểm nóng chiến lược tại Địa Trung Hải, Bắc Đại Tây Dương hoặc ven bờ châu Phi.
Trong nhiều năm qua, tên lửa hành trình và tên lửa phòng không luôn được xem là biểu tượng sức mạnh của tàu khu trục Mỹ. Nhưng khi chiến trường hiện đại ngày càng bị “phủ kín” bởi UAV, đạn bay tự sát giá rẻ và nhiều loại mục tiêu bay thấp, pháo hạm vốn bị xem là vũ khí cũ như Mk 45, đang trở lại như một năng lực không thể thiếu.
Bên cạnh đó, sự xuất hiện của các loại đạn thông minh, như Excalibur N5 dẫn đường GPS hay đạn siêu tốc HVP, đã mở ra một kỷ nguyên mới cho pháo hạm. Những công nghệ này giúp tăng mạnh tầm bắn, độ chính xác và khả năng đánh chặn, biến Mk-45 không chỉ còn là một vũ khí bắn thẳng truyền thống mà thành một nền tảng đa nhiệm, có thể xử lý nhiều dạng mục tiêu với chi phí tối ưu. Từ tàu nhỏ cơ động nhanh cho đến tên lửa hành trình tốc độ cao, pháo hạm hiện đại mang lại cho tàu chiến Mỹ một lớp hỏa lực linh hoạt và tiết kiệm mà tên lửa đắt tiền không phải lúc nào cũng đáp ứng được.
Tổ chức nghiên cứu phi lợi nhuận RAND chỉ ra rằng trong môi trường ven bờ nhiều đe dọa, pháo hạm - với lượng đạn lớn và giá rẻ - mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn so với việc sử dụng tên lửa giá hàng trăm nghìn USD cho các mục tiêu nhỏ. Mk 45 có thể bắn tới 20 viên/phút và mang theo số lượng lớn đạn, tạo sức mạnh hỏa lực duy trì mà hệ thống tên lửa khó sánh được. Nhiều quốc gia NATO cũng đã ứng dụng pháo hạm để đối phó UAV hoặc tàu nhỏ với chi phí thấp hơn hẳn so với tên lửa đánh chặn chuyên dụng.
Vì vậy, bài bắn của USS Paul Ignatius không chỉ mang tính huấn luyện đơn thuần mà còn khẳng định chiến lược duy trì “tầng hỏa lực giá rẻ” của Hải quân Mỹ trong các cuộc xung đột kéo dài, nơi quản lý kho đạn tên lửa trở thành yếu tố sống còn.
Tầm quan trọng của USS Paul Ignatius trong đội hình Hạm đội 6
Đóng quân tiền phương tại Rota, Tây Ban Nha, USS Paul Ignatius thường xuyên tuần tra tại Địa Trung Hải, biển Đen (khi điều kiện cho phép), Bắc Đại Tây Dương và các vùng biển quanh châu Phi. Việc duy trì hiện diện tại khu vực có nhiều biến động chiến lược mang ý nghĩa răn đe, đồng thời giúp hải quân Mỹ phối hợp chặt chẽ với đồng minh châu Âu.
Trong các cuộc diễn tập chung, khả năng bắn pháo hỗ trợ hỏa lực mặt đất, chống tàu nhỏ và phòng thủ trước mục tiêu tầm thấp của Mk 45 là yếu tố quan trọng trong mô hình tác chiến liên hợp. Các sĩ quan trong khu vực thường nhấn mạnh rằng khả năng răn đe có hiệu quả chỉ có được khi hạm đội duy trì năng lực tác chiến thực tế - điều được thể hiện rõ qua các bài bắn đạn thật.
Với sự cạnh tranh chiến lược ngày càng gia tăng tại các vùng biển Bắc Đại Tây Dương, Bắc Cực và Địa Trung Hải, các lực lượng hải quân Mỹ đang chuẩn bị cho tình huống xung đột có cường độ cao, nơi tốc độ ứng phó nhanh và khả năng duy trì hỏa lực liên tục là yếu tố quyết định.
Dù bị “lu mờ” bởi các hệ thống radar cỡ lớn và kho tên lửa hùng hậu, pháo hạm Mk 45 trên tàu khu trục USS Paul Ignatius vẫn chứng minh vị trí quan trọng trong cấu trúc hỏa lực đa tầng của Hải quân Mỹ. Trong bối cảnh nguồn dự trữ tên lửa chiến thuật của Mỹ và NATO có thể bị kéo căng nếu một cuộc xung đột kéo dài xảy ra, pháo hạm với ưu thế bắn nhanh, chi phí thấp và khả năng hoạt động liên tục, tiếp tục là phương tiện then chốt giúp lực lượng hải quân duy trì khả năng áp chế hỏa lực trên biển.
