Tháo điểm nghẽn để điện gió Cần Thơ bứt phá phát triển bền vững
Điện gió Cần Thơ đứng trước cơ hội tăng tốc nhưng cần tháo gỡ vướng mắc pháp lí, đồng thuận người dân và thủ tục để phát huy tiềm năng.
Điểm nghẽn nằm ở khâu vận hành thương mại
Chiều 7/7, tại Hội nghị gặp gỡ, động viên doanh nghiệp sản xuất trên địa bàn TP. Cần Thơ năm 2026 do UBND thành phố tổ chức, nhiều doanh nghiệp năng lượng tái tạo đã thẳng thắn phản ánh những vướng mắc trong quá trình triển khai dự án điện gió.
Ông Từ Kim Tuyền, Giám đốc Công ty TNHH Banpu Việt Nam cho biết, doanh nghiệp đã hoàn tất toàn bộ các thủ tục đầu tư, xây dựng dự án và chỉ còn chờ cột mốc cuối cùng là được công nhận vận hành thương mại (COD). Tuy nhiên, để đạt được điều kiện này, chủ đầu tư phải hoàn thành ba bài kiểm tra kĩ thuật theo yêu cầu mới của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN).
Theo doanh nghiệp, các bài kiểm tra phụ thuộc hoàn toàn vào điều kiện gió tự nhiên. Trong khi đó, mỗi năm chỉ có hai mùa gió thuận lợi, tập trung vào khoảng tháng 8 - 9 và tháng 11 - 12. Nếu bỏ lỡ các thời điểm này, doanh nghiệp phải chờ đến mùa gió tiếp theo mới có thể thực hiện lại các bài kiểm tra, khiến tiến độ kéo dài thêm nhiều tháng.
Đây là yếu tố khách quan nhưng lại tác động rất lớn đến hiệu quả đầu tư. Chỉ cần một khâu bị chậm trễ cũng có thể khiến toàn bộ dự án không kịp đưa vào vận hành đúng kế hoạch, kéo theo phát sinh chi phí tài chính và giảm hiệu quả khai thác.
Không chỉ vướng ở điều kiện kĩ thuật, các doanh nghiệp còn đối mặt với khó khăn trong việc hoàn tất các thủ tục cuối cùng liên quan đến sự đồng thuận của người dân tại khu vực dự án.
Đồng thuận của người dân là chìa khóa
Theo phản ánh của doanh nghiệp, khó khăn lớn nhất hiện nay không phải công nghệ hay năng lực đầu tư mà là việc hỗ trợ, đền bù đối với các hộ dân bị ảnh hưởng bởi hoạt động của các trụ tua-bin gió.
Trong thời gian qua, một số hộ dân phản đối việc vận hành các tua-bin do cho rằng quyền lợi của mình chưa được bảo đảm. Do chưa có hành lang pháp lí cụ thể, doanh nghiệp gặp nhiều lúng túng trong việc xây dựng phương án hỗ trợ phù hợp.
Đại diện Banpu Việt Nam cho biết doanh nghiệp rất chia sẻ với những băn khoăn của người dân và đã chủ động tạm ứng một phần kinh phí hỗ trợ để tạo sự đồng thuận. Đến nay, doanh nghiệp đã nhận được sự thống nhất đối với 6 trong tổng số 7 vị trí tua-bin, chỉ còn một trường hợp chưa đồng thuận.
Tuy chỉ còn một hộ dân nhưng nếu tình trạng này kéo dài sẽ ảnh hưởng đến việc vận hành tua-bin đúng thời điểm có gió để hoàn thành các bài kiểm tra kĩ thuật theo quy định. Điều này đồng nghĩa dự án có nguy cơ lỡ cơ hội vận hành thương mại trong năm.
Doanh nghiệp đánh giá cao sự đồng hành của Sở Công Thương và các cơ quan chức năng trong thời gian qua, đặc biệt là việc HĐND TP. Cần Thơ đã thông qua Nghị quyết về chính sách hỗ trợ đặc thù đối với các dự án điện gió trên đất liền.
Theo doanh nghiệp, đây là cơ sở pháp lí quan trọng để triển khai các phương án hỗ trợ người dân một cách minh bạch, đúng quy định. Tuy nhiên, điều cấp thiết hiện nay là thành phố cần sớm ban hành hướng dẫn thực hiện nghị quyết để doanh nghiệp có căn cứ triển khai ngay trên thực tế.
Song song đó, doanh nghiệp cũng mong muốn chính quyền địa phương tiếp tục hỗ trợ công tác tuyên truyền, đối thoại với người dân, xử lí dứt điểm các trường hợp còn chưa đồng thuận nhằm bảo đảm tiến độ chung của dự án.
Hoàn thiện cơ chế để phát huy tiềm năng điện gió
Bên cạnh những khó khăn trước mắt, các doanh nghiệp cũng đề xuất nhiều giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển ngành điện gió theo hướng bền vững.
Trước hết là sớm hoàn thiện hành lang pháp lí liên quan đến chính sách hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng bởi các dự án điện gió. Khi cơ chế rõ ràng, doanh nghiệp sẽ thuận lợi hơn trong việc thực hiện trách nhiệm với cộng đồng, đồng thời tạo được sự đồng thuận xã hội.
Ông Nguyễn Đức Bách, Phó trưởng Ban quản lí dự án - Công ty CP Năng lượng ST2 cũng kiến nghị các cơ quan quản lí phối hợp chặt chẽ với EVN trong việc rút ngắn thời gian thực hiện các thủ tục kĩ thuật phục vụ công nhận vận hành thương mại, giúp chủ đầu tư tận dụng tốt các mùa gió thuận lợi.
Một nội dung khác được doanh nghiệp đặc biệt quan tâm là xây dựng hệ sinh thái chuyển đổi xanh. Theo đó, thành phố nên thường xuyên tổ chức các diễn đàn kết nối giữa doanh nghiệp sản xuất, doanh nghiệp cung cấp giải pháp năng lượng sạch, ngân hàng và các đơn vị công nghệ để hình thành chuỗi liên kết phát triển bền vững.
Đây không chỉ là cơ hội thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh trong cộng đồng doanh nghiệp mà còn mở rộng thị trường cho các giải pháp năng lượng tái tạo, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp địa phương.
Ngoài ra, việc tiếp tục đầu tư hạ tầng truyền tải điện, các trạm biến áp và hệ thống kết nối đồng bộ cũng được xem là điều kiện cần để khai thác hiệu quả nguồn điện gió trong tương lai.
Được biết, Cần Thơ hiện được quy hoạch 56 dự án nguồn điện với tổng công suất hơn 9.154 MW, bao gồm điện khí, điện mặt trời, điện sinh khối và điện gió. Riêng điện gió có 30 dự án với tổng công suất khoảng 2.785 MW.
“Đến nay, thành phố đã cấp chủ trương đầu tư cho 20 dự án điện gió với tổng công suất 1.428 MW. Trong đó có 9 nhà máy đã vận hành thương mại với tổng công suất 396 MW; 3 dự án đang thi công với công suất 142 MW; 8 dự án đang hoàn thiện thủ tục để triển khai với công suất 890 MW”, ông Trương Cảnh Tuyên, Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ cho biết.
Theo Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ Trương Cảnh Tuyên, địa phương cũng đang lựa chọn nhà đầu tư cho thêm 10 dự án điện gió mới với tổng công suất 1.357 MW theo điều chỉnh Quy hoạch điện VIII.
Trước những kiến nghị của doanh nghiệp, Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ Trương Cảnh Tuyên khẳng định thành phố luôn đồng hành với các nhà đầu tư điện gió. Ông yêu cầu các sở, ngành chủ động giải quyết ngay những nội dung thuộc thẩm quyền; những vấn đề vượt thẩm quyền sẽ được UBND thành phố tổng hợp, báo cáo và kiến nghị các bộ, ngành Trung ương xem xét tháo gỡ.
Cam kết này cho thấy quyết tâm của chính quyền TP. Cần Thơ trong việc cải thiện môi trường đầu tư, tạo điều kiện để các dự án điện gió sớm đưa vào vận hành, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng, thúc đẩy chuyển dịch sang nền kinh tế xanh và hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững của TP. Cần Thơ trong giai đoạn mới.
