Thuế Mỹ với Việt Nam: Tesla, Samsung phản đối
Thuế Mỹ với Việt Nam đứng trước hạn 29/11 của cuộc điều tra Mục 301 về sở hữu trí tuệ. Tesla, Samsung phản đối áp thêm thuế còn các hiệp hội thép, thủy sản, gỗ đòi trừng phạt.
Theo Reuters ngày 2/11, các hồ sơ góp ý gửi Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) cho thấy giới doanh nghiệp chưa thống nhất về việc có nên đề xuất thuế mới với hàng Việt Nam trong tháng này. Chính quyền Tổng thống Donald Trump đặt hạn chót 29/11 để kết thúc cuộc điều tra mở ngày 29/5.
Trước đó, ngày 30/4, USTR xếp Việt Nam vào nhóm “quốc gia nước ngoài ưu tiên” trong báo cáo Special 301, lần đầu tiên sau 13 năm có một nền kinh tế bị xếp vào nhóm này.
Tesla, Samsung: chuỗi cung ứng chưa thể thay ngay
Trong ý kiến gửi ngày 2/7, Tesla đề nghị USTR tính đến nhu cầu chuỗi cung ứng của các nhà sản xuất Mỹ. Hãng xe điện cho biết một số linh kiện tiên tiến và thiết bị sản xuất chính xác chưa thể mua trong nước, dù Mỹ đã đầu tư lớn cho sản xuất nội địa.
Đơn vị Samsung tại Mỹ lập luận tương tự, rằng Việt Nam sản xuất một tỉ trọng đáng kể điện thoại và thiết bị mạng của hãng bán cho thị trường Mỹ. Samsung là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam với khoảng 25 tỉ USD. Riêng năm 2024, bốn công ty con của hãng tại Việt Nam xuất khẩu 54,4 tỉ USD, tương đương khoảng 13% tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của cả Việt Nam.
Các hiệp hội bán lẻ và đại diện ngành giày dép, may mặc, hàng tiêu dùng như xe đạp, máy chơi game cũng phản đối thuế bổ sung.
Thép, thủy sản, bản quyền: phía đòi thuế
Các hiệp hội đại diện nhà sản xuất Mỹ ngành thép, thủy sản, ván ép, pin mặt trời và sản phẩm gỗ cáo buộc Việt Nam có hành vi thương mại không công bằng và đề nghị áp thuế mới. Các nhóm bản quyền thì nhắm vào nạn vi phạm tràn lan.
Liên minh Phần mềm Doanh nghiệp (BSA), có Microsoft, Oracle, IBM trong số thành viên, dẫn khảo sát năm 2017 cho rằng khoảng 75% phần mềm trên máy tính cá nhân ở Việt Nam không có bản quyền. Hiệp hội Điện ảnh Mỹ (MPA) nêu các website đặt tại Việt Nam thuộc bốn thương hiệu Hianime, Sflix, MyFlixerz, Megacloud thu hút tổng cộng hơn 12,5 tỉ lượt truy cập toàn cầu năm 2025.
Hội đồng Thương mại Nước ngoài Quốc gia Mỹ (NFTC) không đề nghị áp thuế trong cuộc điều tra này, cho rằng cần cho Việt Nam thêm thời gian thực thi các biện pháp vừa ban hành. Hội đồng này nhắc rằng Mục 301 cho phép thương lượng thỏa thuận ràng buộc với đối tác.
Thuế chồng thuế trên nền thặng dư kỉ lục
Việt Nam hiện nằm trong ba cuộc điều tra Mục 301 của Mỹ, về lao động cưỡng bức, dư thừa công suất và sở hữu trí tuệ. Cuộc điều tra về lao động cưỡng bức đã có kết luận: từ 24/7, hàng Việt Nam vào Mỹ chịu thêm 12,5%, trừ các mặt hàng thuộc danh mục miễn trừ.
Mức này thay cho thuế tạm 10% theo Mục 122, hết hiệu lực ngày 23/7 theo giờ Mỹ, và cao hơn 2,5 điểm phần trăm so với Campuchia, Indonesia, Malaysia. Ngày 25/7, Bộ Ngoại giao Việt Nam cho rằng quyết định chưa phản ánh đầy đủ nỗ lực chống lao động cưỡng bức. Cơ quan này nhắc Nghị định 292/2026/NĐ-CP ngày 22/7 cấm nhập khẩu hàng hóa có sử dụng lao động cưỡng bức.
Trong 12 tháng đến hết tháng 8/2026, thâm hụt hàng hóa của Mỹ với Việt Nam đạt 229,13 tỉ USD, chiếm 20,4% tổng thâm hụt và lớn nhất trong các đối tác, theo Ủy ban Kinh tế Chung (JEC) của Quốc hội Mỹ. Reuters cho biết xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ trong 8 tháng đầu năm tăng 42% so với cùng kì năm 2025.
Riêng trong tháng 8/2026, Mỹ nhập 26,5 tỉ USD hàng Việt Nam nhưng chỉ xuất sang 1,4 tỉ USD, theo Cục Điều tra dân số Mỹ. Thâm hụt hàng hóa tháng này là 25,0 tỉ USD theo cơ sở Census, cao nhất từ trước đến nay, theo Cục Phân tích Kinh tế Mỹ (BEA).
Ngày 30/5, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng đề nghị Mỹ xem xét khách quan, toàn diện và cân bằng nỗ lực của Việt Nam trong bảo hộ sở hữu trí tuệ. Bà nhấn mạnh việc USTR khởi xướng điều tra là thủ tục theo pháp luật Mỹ. Phía Việt Nam cũng đề nghị tính đến Luật Sở hữu trí tuệ mới ban hành tháng 12/2025.
Theo VCCI, ngày 5/5 Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng ban hành Công điện 38/CĐ-TTg chỉ đạo xử lí quyết liệt hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, với đợt cao điểm từ 7 đến 30/5.
Theo quy trình VCCI mô tả, nếu điều tra xác định có hành vi bất hợp lí hoặc phân biệt đối xử gây cản trở thương mại Mỹ, USTR sẽ đề xuất biện pháp xử lí để trình Tổng thống quyết định. Biện pháp này có thể gồm cả thuế quan và phi thuế quan.
.jpg)