TikTok dàn xếp ba vụ kiện liên quan sức khỏe tâm thần của thanh thiếu niên
TikTok đã đạt được thỏa thuận dàn xếp ba vụ kiện do các thanh thiếu niên khởi xướng, trong đó cáo buộc nền tảng này được thiết kế gây nghiện và tác động tiêu cực đến sức khỏe tâm thần của người trẻ.
Thông tin được luật sư đại diện cho các nguyên đơn, Joseph VanZandt, xác nhận ngày 3/8. Theo ông, các điều khoản của thỏa thuận đều được bảo mật và vẫn đang chờ hoàn tất các văn bản pháp lí cuối cùng. TikTok hiện chưa đưa ra bình luận chính thức về vụ việc.
Ba vụ kiện liên quan sức khỏe tâm thần được dàn xếp trước khi bước vào phiên tòa thử nghiệm
Ba vụ kiện này được lựa chọn làm các vụ án "bellwether" (vụ kiện thử nghiệm), tức những vụ đại diện để tòa án và các bên đánh giá cách bồi thẩm đoàn có thể nhìn nhận các cáo buộc trong hàng nghìn vụ kiện tương tự. Các nguyên đơn đều là trẻ vị thành niên nên chỉ được công bố bằng chữ viết tắt.
Trong đó, S.J., nữ sinh 15 tuổi đến từ bang Illinois, cho rằng việc sử dụng mạng xã hội quá mức khiến em mắc chứng lo âu, trầm cảm, nghiện nền tảng số, rối loạn ăn uống và có hành vi tự làm hại bản thân.
Nguyên đơn thứ hai là P.M.Y., 15 tuổi ở bang New Jersey, cũng cáo buộc các nền tảng mạng xã hội khiến em bị nghiện, trầm cảm và có xu hướng tự gây tổn thương.
Người còn lại là K.D.B., 18 tuổi đến từ bang Mississippi, cho biết việc sử dụng mạng xã hội kéo dài đã dẫn đến lo âu, trầm cảm, nghiện, rối loạn ăn uống và hành vi tự làm hại bản thân.
Ba vụ kiện này nằm trong khoảng 3.300 vụ kiện đang được hợp nhất tại Tòa Thượng thẩm Los Angeles, do Thẩm phán Carolyn Kuhl phụ trách. Các nguyên đơn đều cho rằng các nền tảng mạng xã hội sử dụng thuật toán và thiết kế nhằm giữ chân người dùng càng lâu càng tốt, từ đó gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tâm thần của thanh thiếu niên.
Trong khi đó, các công ty công nghệ đều bác bỏ các cáo buộc. Họ khẳng định đã triển khai nhiều biện pháp nhằm bảo vệ người dùng trẻ, bao gồm công cụ kiểm soát thời gian sử dụng, lọc nội dung và tăng cường các tính năng an toàn.
Áp lực pháp lí ngày càng lớn với các "ông lớn" mạng xã hội
Mặc dù TikTok đã đạt được thỏa thuận với ba nguyên đơn, các vụ kiện nhằm vào Meta, Google (đơn vị sở hữu YouTube) và Snap, công ty vận hành Snapchat, vẫn tiếp tục được theo đuổi. Phiên tòa thử nghiệm tiếp theo dự kiến diễn ra vào tháng 10 tới.
Các vụ kiện bellwether thường có ý nghĩa quan trọng trong các vụ kiện tập thể quy mô lớn. Kết quả của những phiên xét xử này giúp các luật sư đánh giá khả năng thắng kiện, mức bồi thường tiềm năng và tạo cơ sở cho các cuộc đàm phán dàn xếp ở hàng nghìn vụ việc còn lại.
Thực tế, trước khi ba vụ kiện mới được dàn xếp, một vụ kiện thử nghiệm khác cũng đã kết thúc vào tháng 7 khi nguyên đơn rút đơn kiện Meta sau khi các bị đơn còn lại đạt được thỏa thuận hòa giải.
Đáng chú ý hơn, hồi tháng 3 năm nay, phiên tòa đầu tiên trong chuỗi vụ kiện đã mang lại chiến thắng đáng kể cho nguyên đơn. Bồi thẩm đoàn đã yêu cầu Meta bồi thường 4,2 triệu USD, trong khi Google phải bồi thường 1,8 triệu USD cho một phụ nữ cho rằng cô bị nghiện mạng xã hội từ khi còn nhỏ do các nền tảng được thiết kế nhằm tối đa hóa sự chú ý của người dùng. Trong vụ việc đó, TikTok và Snap cũng đã lựa chọn dàn xếp trước khi phiên tòa diễn ra.
Ngoài khoảng 3.300 vụ kiện tại tòa án bang California, hiện còn khoảng 2.600 vụ kiện tương tự đang được giải quyết tại tòa án liên bang California. Các nguyên đơn không chỉ là cá nhân mà còn có các học khu, chính quyền địa phương và nhiều bang của Mỹ.
Bên cạnh đó, gần như toàn bộ tổng chưởng lí các bang của Mỹ cũng đã khởi kiện các công ty mạng xã hội tại tòa án địa phương, với cáo buộc các nền tảng chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm bảo vệ trẻ em và thanh thiếu niên trước các tác động tiêu cực từ môi trường trực tuyến.
Làn sóng kiện tụng ngày càng mở rộng phản ánh sự thay đổi trong cách các cơ quan quản lí và xã hội nhìn nhận trách nhiệm của các nền tảng số. Thay vì chỉ tập trung vào nội dung do người dùng đăng tải, các vụ kiện hiện hướng đến chính thiết kế sản phẩm, đặc biệt là các thuật toán đề xuất nội dung và cơ chế giữ chân người dùng, vốn bị cho là có thể làm gia tăng nguy cơ nghiện mạng xã hội và ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần của giới trẻ.
Việc TikTok lựa chọn dàn xếp thay vì tiếp tục tranh tụng có thể giúp công ty tránh được những rủi ro pháp lí trước mắt, song áp lực đối với toàn bộ ngành công nghệ nhiều khả năng sẽ còn tiếp tục gia tăng khi hàng nghìn vụ kiện tương tự vẫn đang chờ được đưa ra xét xử.