Tin vũ khí hôm nay (1.10): Hàng loạt máy bay tiếp dầu Mỹ áp sát Iran, ngòi nổ mới ở vùng Vịnh?

Hàng loạt máy bay tiếp dầu Mỹ áp sát Iran, ngòi nổ mới ở vùng Vịnh?

Dữ liệu từ các hệ thống theo dõi bay công khai hôm 30/9 cho thấy một loạt máy bay tiếp dầu KC-135R/T Stratotanker của không quân Mỹ đồng loạt vượt Đại Tây Dương hướng về căn cứ Al Udeid (Qatar).

Ít nhất 12 máy bay được phát hiện, ban đầu định hạ cánh tại RAF Mildenhall nhưng do thời tiết xấu đã chuyển hướng sang RAF Prestwick trước khi tiếp tục hành trình. Ngoài ra, một chiếc KC-46A Pegasus cũng tham gia, cho thấy sự tích hợp năng lực tiếp dầu thế hệ mới. Đây là một trong những đợt điều động lớn nhất trong nhiều tháng qua.

Động thái này diễn ra trùng thời điểm một hội nghị quân sự kín tại Quantico và bối cảnh căng thẳng gia tăng với Iran, làm dấy lên suy đoán Mỹ hoặc NATO có thể chuẩn bị hành động quân sự. Dù Lầu Năm Góc chưa đưa ra bình luận, lịch sử cho thấy các đợt triển khai Stratotanker quy mô lớn thường gắn với các chiến dịch tấn công. Năm 2019, sự xuất hiện dày đặc của KC-135 từng báo hiệu đòn không kích nhằm vào lực lượng dân quân thân Iran ở Iraq.

KC-135 Stratotanker là xương sống trong năng lực tiếp dầu trên không của Mỹ từ thập niên 1950, đã qua nhiều nâng cấp và vẫn hỗ trợ được hầu hết các máy bay chiến đấu, ném bom hiện đại của Mỹ và NATO. Việc KC-135 hoạt động song song cùng KC-46A cho thấy sự chuẩn bị ở mức độ cao hơn các cuộc tập trận thường kỳ, sẵn sàng bảo đảm tiếp dầu cho các phi vụ tầm xa của tiêm kích F-22 hay oanh tạc cơ B-2.

Trong bối cảnh Mỹ từng tấn công các cơ sở hạt nhân Iran hồi đầu năm và khu vực Vịnh đang căng thẳng vì các vụ thử tên lửa cùng sự cố tại eo biển Hormuz, việc máy bay KC-135 Stratotanker xuất hiện dồn dập tại Qatar có thể là bước chuẩn bị cho kịch bản đối đầu.

Cuộc gặp kín giữa Tổng thống Donald Trump và Thủ tướng Israel Netanyahu tại Nhà Trắng hôm 29.9, càng củng cố giả thuyết Mỹ đang tính toán phương án quân sự tại Trung Đông. Dù chưa rõ đây là đòn răn đe hay tiền đề cho chiến dịch lớn, động thái này khẳng định Mỹ sẵn sàng duy trì ưu thế không quân và áp lực chiến lược với Iran.

Pakistan thử thành công tên lửa nội địa tầm xa

Pakistan hôm 30.9 công bố thử nghiệm thành công tên lửa hành trình đất đối đất nội địa Fatah-4, bước tiến quan trọng trong nỗ lực mở rộng năng lực tấn công chính xác của lục quân và tái định hình cán cân an ninh khu vực. Buổi phóng được truyền thông nhà nước đưa tin, có sự chứng kiến của lãnh đạo quân đội và cộng đồng khoa học, đồng thời diễn ra sau quyết định thành lập Bộ Chỉ huy lực lượng tên lửa Lục quân hồi giữa năm - dấu hiệu của một chiến lược đặt trọng tâm vào hỏa lực tầm xa di động.

Fatah-4 được giới thiệu là loại tên lửa hành trình cận âm nặng khoảng 1.530kg, dài gần 7,5m, tầm bắn tuyên bố xấp xỉ 750km cùng đầu nổ mảnh vỡ nặng khoảng 330kg. Theo nguồn công bố, nó bay thấp bám địa hình ở khoảng 50m với tốc độ cận âm khoảng Mach 0.7 (864km/h), dẫn đường kết hợp GPS/INS và hiệu chỉnh cuối bằng ảnh đối sánh hiện trường, kèm theo đầu tìm kiếm đa chế độ (EO/IR + radar). Hệ thống còn được cho là tích hợp khả năng chống nhiễu và sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để nhận dạng mục tiêu trong môi trường bị đối kháng.

Fatah-4 là bước tiến mới nhất trong quá trình phát triển dần dần của dòng tên lửa Fatah. Từ các mẫu Fatah-1 và Fatah-2 ban đầu, Pakistan đã thử nghiệm rồi nâng cấp lên Fatah-3 (công khai dưới tên Abdali), và nay là Fatah-4, một phiên bản tên lửa hành trình tầm xa hơn.

Về mặt chiến lược, Fatah-4 bổ sung một “khoảng giữa” quan trọng trong kho vũ khí tên lửa của Pakistan: nó nằm giữa rocket tầm ngắn và các hệ thống chiến lược tầm xa. Fatah-4 mang lại khả năng cơ động cao, cho phép tấn công vào các mục tiêu sâu trong hậu cứ đối phương như cơ sở hạ tầng, kho tiếp vận hay trung tâm chỉ huy mà không cần phải sử dụng không quân hoặc lực lượng hạt nhân chiến lược. Điều này mở rộng đáng kể các lựa chọn ứng phó của Pakistan trong kịch bản leo thang nhưng vẫn giữ dưới ngưỡng hạt nhân.

Dù vậy, nhiều thông số kỹ thuật mà Pakistan công bố, chẳng hạn như độ chính xác chỉ sai số vài mét (CEP), khả năng chống gây nhiễu điện tử mạnh hay năng lực dẫn đường nâng cao, vẫn cần được kiểm chứng bằng dữ liệu độc lập.

Quân đội Venezuela nhận lệnh sẵn sàng chiến đấu

Tổng thống Nicolas Maduro tuyên bố tình trạng khẩn cấp đối ngoại trên toàn Venezuela, đặt quân đội vào trạng thái sẵn sàng chiến tranh. Venezuela cho biết động thái này nhằm đáp trả “đe dọa quân sự gia tăng từ Mỹ”, đồng thời cho phép triển khai toàn quốc, quân sự hóa hạ tầng dân sự và huy động toàn bộ lực lượng trên bộ, trên không, trên biển và trong không gian mạng. Đây được coi là mức độ huy động quân sự lớn nhất của Venezuela trong gần hai thập kỷ qua.

Theo sắc lệnh, quân đội Venezuela có quyền triển khai tại các đô thị, cơ sở hạ tầng trọng yếu và hành lang biển mà không cần qua thủ tục dân sự. Hệ thống phòng không, gồm Pechora-2M, Buk-M2E và Igla-S, đã được bố trí bảo vệ các cơ sở dầu khí, trạm radar và cảng chiến lược. Song song, lực lượng dự bị và dân quân Bolivar với khoảng 3,7 triệu người được tích hợp vào kế hoạch phòng thủ, tăng cường chiều sâu chiến lược bằng tác chiến du kích, bảo vệ hạ tầng năng lượng và thông tin liên lạc.

Trên biển, tàu ngầm Type 209, tàu tuần tra Guaiquerí và nhiều tàu tấn công nhanh được triển khai gần vùng biển nhạy cảm, với quyền sử dụng vũ lực trong vùng đặc quyền kinh tế. Động thái này khiến lực lượng Mỹ tại Caribean gồm nhóm tác chiến USS Wasp và máy bay tuần thám P-8A, đối diện rủi ro đối đầu trực tiếp, khi Caracas coi các hoạt động trinh sát và tuần tra của Washington là hành động thù địch.

Lầu Năm Góc hiện rà soát quy tắc giao chiến cho các đơn vị gần bờ biển Venezuela, lo ngại nguy cơ va chạm leo thang. Việc Venezuela kích hoạt hệ thống radar và tác chiến điện tử, một phần có nguồn gốc Nga - Trung, càng làm phức tạp môi trường hoạt động. Các chuyên gia cảnh báo vùng biển Caribean giờ đã trở thành khu vực rủi ro thực sự, nơi mọi cuộc chạm trán đều có thể dẫn đến leo thang quân sự.