Tin vũ khí hôm nay 13.2: Châu Âu thử nghiệm vũ khí siêu vượt âm đầu tiên

Châu Âu thử nghiệm vũ khí siêu vượt âm đầu tiên

Châu Âu vừa ghi dấu mốc mới trong cuộc đua vũ khí siêu vượt âm. Công ty khởi nghiệp Hypersonica của Đức và Anh hôm 10.2 xác nhận nguyên mẫu tên lửa SCOOTER HS-1 của họ đã vượt Mach 6 (1.701m/s) trong chuyến bay thử tại Andøya Space (Na Uy), bay xa hơn 300km trước khi rơi xuống khu vực an toàn theo kế hoạch. Đây được xem là lần đầu một doanh nghiệp quốc phòng tư nhân châu Âu đạt tốc độ siêu vượt âm, mở ra tham vọng phát triển tên lửa tấn công tầm xa “chủ quyền” cho lục địa này vào khoảng năm 2029.

Theo đơn vị vận hành bãi thử, phương tiện một tầng được thiết kế như một nền tảng thử nghiệm kỹ thuật, nhằm kiểm chứng khả năng hoạt động của cảm biến và hệ thống điện tử trong điều kiện siêu vượt âm. Dữ liệu đo đạc từ chuyến bay sẽ phục vụ hiệu chỉnh mô hình khí động, điều khiển và bảo vệ nhiệt. Việc phương tiện tăng tốc vượt Mach 6 rồi hạ xuống đúng khu vực định trước cho thấy chương trình đạt được mức độ ổn định và kiểm soát cần thiết, thay vì chỉ tập trung vào kỷ lục tốc độ.

Bay ở vận tốc siêu vượt âm đồng nghĩa với nhiệt độ cực cao ở mũi và cạnh trước, nơi vật liệu có thể mềm đi hoặc lớp phủ bảo vệ bị hỏng nếu thiết kế không tối ưu. Do đó, việc hoàn tất chuyến bay gợi ý Hypersonica đã đạt tiến bộ trong bảo vệ nhiệt, kết cấu thân vỏ và hệ thống dẫn đường - điều khiển hoạt động trong môi trường rung lắc và áp suất thay đổi nhanh. Công ty chưa công bố chi tiết động cơ, song nhiều khả năng đây là phương tiện thử nghiệm dùng động cơ tên lửa nhằm thu thập dữ liệu trước khi tiến tới cấu hình tác chiến hoàn chỉnh.

Nếu phát triển thành công, một tên lửa siêu vượt âm do châu Âu làm chủ có thể mang lại năng lực tấn công chính xác tầm xa với thời gian tiếp cận mục tiêu rất ngắn, gây khó khăn cho hệ thống phòng thủ đối phương. Khả năng cơ động trong khí quyển giúp quỹ đạo khó dự đoán hơn so với tên lửa đạn đạo truyền thống.

Trong bối cảnh Nga và Trung Quốc đã triển khai một số hệ thống siêu vượt âm, còn Mỹ vẫn đang hoàn thiện quá trình đưa vào biên chế, bước tiến của Hypersonica cho thấy châu Âu đang tìm cách rút ngắn khoảng cách. Tham vọng “chủ quyền” không chỉ nằm ở sản xuất trong nước mà còn ở quyền kiểm soát thiết kế, chuỗi cung ứng và phần mềm điều khiển - những yếu tố then chốt nếu châu Âu muốn sở hữu một năng lực răn đe độc lập trong tương lai.

Khu trục hạm Mỹ đâm tàu hậu trên biển Caribe

Một vụ va chạm giữa hai tàu hải quân Mỹ vừa xảy ra trên vùng biển Caribe trong quá trình tiếp dầu trên biển, khiến hai thủy thủ bị thương nhẹ.

Bộ Tư lệnh Phương Nam Mỹ (SOUTHCOM), cơ quan phụ trách hoạt động quân sự tại Nam Mỹ, Trung Mỹ và Caribe, cho biết khu trục hạm USS Truxtun đã va chạm với tàu hậu cần USNS Supply khi hai tàu đang thực hiện nhiệm vụ tiếp dầu. Theo thông báo ban đầu, cả hai tàu vẫn có thể vận hành an toàn sau sự cố. Mức độ hư hại cụ thể và nguyên nhân dẫn tới va chạm hiện chưa được công bố.

Tiếp dầu trên biển là một trong những hoạt động phức tạp và tiềm ẩn rủi ro cao. Khi thực hiện, tàu chiến và tàu hậu cần phải di chuyển song song với tốc độ ổn định, giữ khoảng cách rất gần và kết nối bằng hệ thống ống dẫn nhiên liệu. Chỉ cần sai lệch nhỏ trong điều khiển hướng đi, tốc độ hoặc điều kiện thời tiết bất lợi cũng có thể dẫn đến va chạm.

Dù các vụ tai nạn kiểu này không thường xuyên xảy ra, Hải quân Mỹ từng ghi nhận những sự cố nghiêm trọng trong quá khứ. Năm 2017, khu trục hạm USS Fitzgerald va chạm với tàu container ngoài khơi Nhật Bản khiến 7 thủy thủ thiệt mạng. Hai tháng sau, USS John S. McCain đâm phải tàu chở dầu gần Singapore, làm 10 thủy thủ tử nạn. Hải quân Mỹ khi đó kết luận các tai nạn phần lớn có thể tránh được, liên quan đến sai sót trong vận hành và quản lý, dẫn tới việc nhiều sĩ quan cấp cao bị cách chức. Gần đây hơn, tháng 2.2025, tàu sân bay USS Harry S. Truman cũng va chạm với tàu hàng gần Ai Cập nhưng không gây thương vong.

USS Truxtun là khu trục hạm lớp Arleigh Burke, lượng giãn nước khoảng 9.200 tấn, được trang bị hệ thống phóng thẳng đứng Mk.41 cùng nhiều vũ khí phòng không và chống hạm hiện đại. Trong khi đó, USNS Supply là tàu hậu cần trọng tải hơn 48.000 tấn, chuyên đảm nhiệm nhiệm vụ tiếp tế nhiên liệu và hàng hóa cho hạm đội. Giới chức Mỹ nhiều khả năng sẽ mở cuộc điều tra chi tiết để xác định nguyên nhân và đánh giá thiệt hại sau sự cố lần này.

Israel tăng cường phòng thủ đa tầng bằng cấu hình triển khai mới

Bộ Quốc phòng Israel vừa thông báo hệ thống phòng không - phòng thủ tên lửa David’s Sling đã hoàn tất một loạt thử nghiệm đánh chặn phức tạp trong khuôn khổ chương trình nâng cấp đối phó các mối đe dọa tương lai. Điểm đáng chú ý nhất là lần đầu tiên hệ thống này được triển khai trên một tàu hải quân để thử nghiệm đánh chặn trên biển. Trước đó, kể từ khi đạt trạng thái trực chiến năm 2017, David’s Sling chỉ hoạt động ở cấu hình mặt đất.

Chuỗi thử nghiệm do Tổ chức Phòng thủ Tên lửa Israel (IMDO), Cơ quan Phòng thủ Tên lửa Mỹ (MDA) và Rafael Advanced Defense Systems phối hợp thực hiện, với sự tham gia của phía Mỹ. Các kịch bản được xây dựng dựa trên kinh nghiệm tác chiến gần đây, bao gồm xung đột từ tháng 10.2024 và các chiến dịch sau đó. Hệ thống được đánh giá khả năng đánh chặn rocket, tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình, máy bay và UAV ở tầm trung đến xa, trong môi trường nhiều mục tiêu đồng thời. Việc thử nghiệm trên nền tảng hải quân cho thấy Israel đang mở rộng phạm vi triển khai, hướng tới tăng tính linh hoạt cho mạng lưới phòng thủ nhiều lớp.

David’s Sling là tầng phòng thủ trung tâm trong kiến trúc phòng thủ tên lửa của Israel, nằm giữa Iron Dome (tầm ngắn) và Arrow 2/3 (đánh chặn ngoài khí quyển). Hệ thống này đã thay thế Patriot PAC-2 trong biên chế Israel từ năm 2024, một phần do yếu tố chi phí. Mỗi quả đánh chặn Stunner của David’s Sling có giá khoảng 700.000 USD, thấp hơn đáng kể so với PAC-3.

Tên lửa Stunner sử dụng cơ chế “hit-to-kill” - tiêu diệt mục tiêu bằng động năng va chạm trực tiếp thay vì đầu nổ mảnh. Đây là tên lửa hai tầng nhiên liệu rắn, tầm bắn 70 - 300km, tốc độ tối đa khoảng Mach 7,5. Hệ thống dẫn đường kết hợp radar mảng pha EL/M-2084 và đầu dò quang - hồng ngoại kép, cho phép theo dõi và điều chỉnh mục tiêu trong suốt hành trình bay. Ngoài ra, Stunner còn có liên kết dữ liệu hai chiều và khả năng chống gây nhiễu điện tử.

Từ khi đưa vào sử dụng, David’s Sling đã nhiều lần tham chiến, bao gồm đánh chặn rocket tầm xa và tên lửa đạn đạo. Việc thử nghiệm thành công cấu hình trên biển năm 2026 cho thấy Israel đang từng bước tích hợp hệ thống này vào nhiều nền tảng khác nhau, củng cố mạng lưới phòng thủ đa tầng trước các mối đe dọa ngày càng phức tạp.