Tin vũ khí hôm nay 17/6: Ấn Độ phô diễn năng lực đánh chặn tên lửa hạt nhân
Tin vũ khí hôm nay, Ấn Độ thử thành công lá chắn phòng thủ tên lửa hạt nhân; Mỹ chọn General Atomics phát triển đạn pháo 155 mm cơ động tầm xa; Ukraine phát triển tên lửa phòng không ST-100 cho hệ thống DRAGON.
Ấn Độ thử lá chắn đánh chặn tên lửa đạn đạo mang đầu đạn hạt nhân
Theo Interesting Engineering, Tổ chức Nghiên cứu và Phát triển Quốc phòng Ấn Độ (DRDO) đã hoàn tất ba vụ thử bay liên tiếp với hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo (BMD) giai đoạn 2. Các vụ thử diễn ra ngày 10 và 11/6, với tên lửa đánh chặn tiêu diệt mục tiêu ở cả khu vực trong khí quyển và ngoài khí quyển.
Hệ thống giai đoạn 2 được thiết kế để đối phó các tên lửa đạn đạo nhanh hơn và tầm xa hơn so với phiên bản trước, đồng thời hướng tới khả năng đánh chặn cả tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM). Bộ Quốc phòng Ấn Độ tuyên bố các cuộc thử đưa nước này vào nhóm ít quốc gia có năng lực BMD đánh chặn tới cấp ICBM.
Về cấu trúc, hệ thống gồm hai loại tên lửa đánh chặn AD-1 và AD-2, tiêu diệt mục tiêu ở các pha bay khác nhau. Đây là hệ thống lấy mạng làm trung tâm, dựa vào bệ phóng, radar tầm xa, trung tâm kiểm soát phóng và trung tâm kiểm soát nhiệm vụ. Về thông số, dù Bộ Quốc phòng nói hệ thống có thể đánh chặn tới cấp ICBM, các màn trình diễn mới nhất nhằm vào mục tiêu trong dải 2.000 - 5.000 km, tức tầm trung, trong khi ICBM thường được định nghĩa là tên lửa tầm trên 5.500 km.
Chương trình có bề dày hai thập niên. Ấn Độ khởi động dự án BMD từ cuối thập niên 1990, sau khi Pakistan thử nghiệm tên lửa hạt nhân năm 1998, và đạt thành công lớn đầu tiên năm 2006 khi đánh chặn một mục tiêu Prithvi-II trong khí quyển ở độ cao khoảng 48 km. Giai đoạn 1 hoàn tất năm 2019 để bảo vệ các thành phố trọng yếu như Delhi và Mumbai, dùng phương tiện Prithvi Defence Vehicle cho đánh chặn tầng cao và tên lửa Advanced Air Defence cho tầng thấp.
Ở cấp độ chiến lược, DRDO đã bắt tay vào giai đoạn 3, tập trung vào các mối đe dọa phức tạp hơn như phương tiện lướt siêu vượt âm và tên lửa mang nhiều đầu đạn phân hướng độc lập (MIRV). Các tên lửa đánh chặn thế hệ mới được cho là mang định danh AD-AH và AD-AM, song vẫn ở giai đoạn ý tưởng và chưa bắt đầu bay thử. Các cuộc thử diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc tiếp tục triển khai những hệ thống tên lửa tiên tiến, còn Pakistan phát triển vũ khí tầm xa hơn và có năng lực MIRV.
Lục quân Mỹ chọn General Atomics phát triển đạn pháo 155 mm cơ động ERAP
Ngày 12/6, General Atomics Electromagnetic Systems thông báo nhận được hợp đồng của Lục quân Mỹ để trình diễn một loại đạn pháo 155 mm cơ động tầm xa thuộc chương trình Đạn pháo tầm xa mở rộng (ERAP), theo Army Recognition. Mục tiêu là đạt năng lực vận hành ban đầu (IOC) vào năm tài khóa 2030.
Khác với đạn pháo đạn đạo thông thường, đạn ERAP được thiết kế để tạo lực nâng và điều chỉnh quỹ đạo ngay trong hành trình bay. Theo nhà sản xuất, thiết kế sử dụng cánh bung cùng hệ thống dẫn đường dự phòng nhiều lớp, đồng thời vẫn tương thích với các khẩu pháo và hệ thống nạp đạn hiện hành. Điều này cho phép lục quân Mỹ tăng tầm bắn theo hướng nâng cấp đạn thay vì thay mới toàn bộ dàn pháo.
Điểm kĩ thuật đáng chú ý là loại đạn này đạt tầm xa mở rộng mà không cần trợ đẩy rocket. Cách thiết kế đó giúp đơn giản hóa quá trình tích hợp, giảm phụ thuộc vào cụm động cơ trong thân đạn và dành thêm không gian cho hệ thống dẫn đường, điều khiển cùng đầu đạn. Trong khi đạn pháo 155 mm tiêu chuẩn hiện có tầm bắn khoảng 30 km, một quả đạn cơ động bay xa hơn sẽ giúp pháo binh mở rộng đáng kể phạm vi tấn công.
Thách thức nằm ở khâu chịu lực. Đạn pháo dẫn đường tầm xa phải sống sót qua điều kiện bắn từ nòng pháo, gồm gia tốc cực lớn, nhiệt độ, áp suất, lực xoay và rung động, trước khi hệ thống dẫn đường và điều khiển hoạt động trên đường bay. Về ý nghĩa, ERAP nhằm lấp khoảng trống giữa đạn pháo 155 mm truyền thống và các hệ thống tên lửa tầm xa như PrSM hay rocket phóng từ HIMARS, vốn đắt hơn và có số lượng ít hơn. General Atomics cho biết đã mở rộng hạ tầng sản xuất tại bang Mississippi (Mỹ), trong đó có trung tâm sản xuất xuất sắc ở thành phố Tupelo.
Ukraine phát triển tên lửa phòng không ST-100 cho hệ thống DRAGON
Ukraine đang phát triển ST-100, một tên lửa phòng không cỡ nhỏ trang bị đầu dò hồng ngoại, dành cho hệ thống phòng không DRAGON. Thông tin được giám đốc điều hành Trung tâm Chương trình Công nghệ Đổi mới (CIT Program) chia sẻ trong cuộc phỏng vấn với Militarnyi tại triển lãm Eurosatory ở Paris.
ST-100 được phát triển cùng một công ty đối tác, trong đó phía đối tác phụ trách thiết kế tên lửa, còn CIT Program cung cấp bệ phóng. Theo thông số sơ bộ, tên lửa có tầm tác chiến tới 10 km và sử dụng cơ chế dẫn bắn bằng tín hiệu hồng ngoại từ mục tiêu. Cách dẫn đường này tương tự các tên lửa khác trong hệ thống DRAGON.
DRAGON từng được trưng bày tại Eurosatory với các tên lửa R-60 (AA-8 Aphid), R-73 (AA-11 Archer) và AIM-9M Sidewinder. Các hệ thống phòng không của CIT Program đã có trong biên chế quân đội Ukraine, trong đó biến thể cơ động Dragon H73 đặt trên xe HMMWV được bàn giao cho Lữ đoàn Xung kích độc lập số 3 trong năm 2025.
Dragon H73 dùng bệ phóng xoay với hai ray phóng cho tên lửa R-73, vốn là tên lửa không đối không được cải tiến sang vai trò đất đối không. Tùy biến thể, R-73 có thể bắt và bám mục tiêu ở bán cầu trước tới 20 km với bản RMD-1 và tới 40 km với bản RMD-2. Việc phát triển ST-100 chuyên dụng giúp Ukraine bớt phụ thuộc vào kho tên lửa không đối không cải tiến, đồng thời tạo nguồn đạn phòng không nội địa giá hợp lí để đối phó UAV và mục tiêu bay thấp.
