Tin vũ khí hôm nay 25.1: Tàu chiến Anh bám sát ‘hạm đội bóng tối’ Nga tại eo biển Manche
Tin vũ khí hôm nay, tàu chiến Anh bám sát "hạm đội bóng tối" Nga tại eo biển Manche; Quân đội Mỹ tiếp tục đầu tư mạnh cho tên lửa Tomahawk; Ukraine củng cố phòng không tầm trung với lô tên lửa NASAMS mới.
Tàu chiến Anh bám sát "hạm đội bóng tối" Nga tại eo biển Manche
Hải quân Hoàng gia Anh mới đây xác nhận đã theo dõi chặt chẽ một tàu hộ vệ và một tàu tiếp liệu của Nga khi hai tàu này đi qua eo biển Manche vào ngày 23.1. Hoạt động được triển khai bằng sự kết hợp giữa tàu mặt nước và phương tiện hàng không hải quân, phản ánh sự chú trọng thường xuyên của Vương quốc Anh đối với an ninh hàng hải trong bối cảnh NATO gia tăng theo dõi các hoạt động hải quân của Nga gần châu Âu.
Theo thông báo chính thức, Hải quân Hoàng gia Anh đã điều các tàu tuần tra ngoài khơi HMS Mersey và HMS Severn, có căn cứ tại Portsmouth, để giám sát tàu hộ vệ Boikiy cùng tàu chở dầu MT General Skobelev trong quá trình quá cảnh từ Địa Trung Hải sang Bắc Hải. Chiến dịch kéo dài hai ngày, được phối hợp với các đồng minh NATO và được mô tả là một nhiệm vụ an ninh hàng hải thường lệ.
Hai tàu tuần tra lớp River được thiết kế cho các nhiệm vụ giám sát, hiện diện và bảo đảm an ninh trên biển trong vùng biển Anh và các khu vực tiếp cận. Trong khuôn khổ nhiệm vụ này, các tàu đảm trách việc theo dõi, thu thập thông tin và báo cáo liên tục về hoạt động của các tàu Nga. Hỗ trợ từ trên không là trực thăng Wildcat thuộc Phi đội Không quân Hải quân 815, được trang bị radar, cảm biến quang-điện tử và hệ thống liên lạc bảo mật, giúp mở rộng phạm vi giám sát và nâng cao nhận thức tình huống.
HMS Mersey ban đầu tiếp nhận nhiệm vụ theo dõi khi các tàu Nga bước vào eo biển Manche, sau khi các đồng minh NATO bàn giao trách nhiệm giám sát từ khu vực vịnh Biscay. Khi đoàn tàu tiếp tục hành trình về phía đông, HMS Mersey và HMS Severn luân phiên hoạt động để duy trì quan sát liên tục trong một trong những tuyến hàng hải đông đúc và nhạy cảm nhất thế giới. Khi các tàu Nga tiến vào Bắc Hải, HMS Severn tiếp tục theo dõi trước khi trách nhiệm được chuyển giao cho một đồng minh NATO khác theo quy trình phối hợp đã được thiết lập.
Hải quân Hoàng gia Anh cho biết toàn bộ hoạt động được tiến hành phù hợp với luật pháp hàng hải quốc tế, với mục tiêu duy trì nhận thức đầy đủ về hoạt động của các lực lượng hải quân nước ngoài trong và gần vùng biển của Anh cũng như của các đồng minh. Thông báo này cũng đề cập tới một nhiệm vụ riêng biệt tại eo biển Gibraltar, nơi tàu tuần tra HMS Dagger theo dõi tàu chở dầu Grinch, được cho là thuộc “hạm đội bóng tối” của Nga. Các thông tin thu thập trong những nhiệm vụ như vậy thường được chia sẻ với các đối tác quốc tế.
"Hạm đội bóng tối" (Shadow Fleet) của Nga là thuật ngữ dùng để chỉ một mạng lưới hàng trăm tàu chở dầu cũ, có quyền sở hữu không rõ ràng hoặc được ngụy trang giúp lách các lệnh trừng phạt của phương Tây đối với việc xuất khẩu dầu mỏ. Theo các báo cáo kinh tế tính đến đầu năm 2026, hạm đội này ước tính có khoảng 600 đến hơn 800 tàu, vận chuyển phần lớn lượng dầu xuất khẩu sang các thị trường như Trung Quốc và Ấn Độ.
Quân đội Mỹ tiếp tục đầu tư mạnh cho tên lửa Tomahawk
Hải quân Mỹ vừa phê duyệt gói nâng cấp mới cho tên lửa hành trình Tomahawk, nhằm duy trì và tăng cường năng lực tấn công tầm xa. Động thái này phản ánh ưu tiên của Mỹ trong việc kéo dài vòng đời và nâng cao hiệu quả tác chiến của các kho vũ khí hiện có, trong bối cảnh nhu cầu răn đe và sẵn sàng tác chiến ngày càng cao.
Bộ Quốc phòng Mỹ ngày 21.1 xác nhận Bộ Tư lệnh Hệ thống Không quân Hải quân Mỹ đã ký điều chỉnh hợp đồng trị giá 380,8 triệu USD với Raytheon (RTX), có trụ sở tại Tucson, bang Arizona. Hợp đồng theo hình thức giá cố định này nâng tổng giá trị chương trình lên khoảng 476,5 triệu USD, bao gồm các hoạt động tái chứng nhận và hiện đại hóa tên lửa Tomahawk cùng công tác bảo dưỡng cấp kho, phụ tùng và khí tài luân chuyển. Toàn bộ chương trình dự kiến hoàn tất vào tháng 4.2029.
Tên lửa hành trình Tomahawk từ lâu được coi là vũ khí tấn công chủ lực của Hải quân Mỹ, có khả năng phóng từ tàu mặt nước và tàu ngầm, bao gồm cả các nền tảng của Hải quân Hoàng gia Anh. Trong bối cảnh số lượng và độ sẵn sàng của kho đạn trở thành yếu tố mang tính quyết định chiến lược, việc tái chứng nhận và nâng cấp ở giai đoạn “giữa vòng đời” giúp Hải quân Mỹ duy trì sức mạnh tức thời, song song với việc phát triển các biến thể mới.
Về mặt kỹ thuật, Tomahawk là tên lửa hành trình cận âm, hoạt động trong mọi điều kiện thời tiết, được thiết kế để bay thấp, tránh bị phát hiện và tấn công chính xác ở cự ly xa. Các phiên bản Block IV và Block V có tầm bắn khoảng 900 hải lý (1.666km), trong đó Block IV nổi bật với khả năng liên lạc vệ tinh hai chiều, cho phép cập nhật mục tiêu trong khi bay, bay chờ và truyền dữ liệu đánh giá thiệt hại sau đòn đánh. Trọng tâm của chương trình hiện nay là tái chứng nhận tên lửa ở mốc giữa vòng đời, thay thế các bộ phận giới hạn tuổi thọ để kéo dài thêm khoảng 15 năm sử dụng, đồng thời tích hợp các cải tiến của Block V. Nâng cấp dẫn đường và liên lạc của Block V nhằm tăng độ chính xác và khả năng chống chịu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.
Hai hướng nâng cấp đáng chú ý gồm Block Va - còn gọi là Tomahawk phiên bản chống hạm, bổ sung đầu dò để tấn công mục tiêu hải quân đang cơ động, và Block Vb sử dụng đầu đạn đa hiệu ứng mới nhằm mở rộng tập hợp mục tiêu có thể tiêu diệt. Đáng chú ý, gói tài trợ cho chương trình không chỉ đến từ Hải quân Mỹ, mà còn bao gồm ngân sách của Lục quân, Thủy quân lục chiến và khoảng 99,4 triệu USD từ chương trình bán vũ khí cho nước ngoài. Điều này cho thấy Tomahawk đang ngày càng được tích hợp rộng rãi trong cấu trúc lực lượng Mỹ và đồng minh, qua đó duy trì khả năng răn đe và tính tương tác trong các kịch bản xung đột kéo dài.
Ukraine củng cố phòng không tầm trung với lô tên lửa NASAMS mới
Na Uy đã xác nhận chuyển giao thêm một lô tên lửa phòng không cho Ukraine trong bối cảnh các đợt tập kích bằng UAV và tên lửa của Nga gia tăng mạnh giữa mùa đông khắc nghiệt. Thông báo được đưa ra ngày 22.1, nhằm bổ sung đạn đánh chặn cho các hệ thống NASAMS đang bảo vệ nhiều khu vực trọng yếu tại Ukraine.
Theo chính phủ Na Uy, lô tên lửa mới được bàn giao để duy trì khả năng sẵn sàng chiến đấu của các đơn vị phòng không Ukraine, khi Nga tiếp tục tiến hành chiến dịch không kích phối hợp nhắm vào hạ tầng năng lượng và đô thị. Nhiều thành phố Ukraine đã phải đối mặt với tình trạng mất điện, thiếu sưởi trong điều kiện nhiệt độ mùa đông xuống tới âm 15 độ C. Việc bổ sung tên lửa được đánh giá là cần thiết để tránh gián đoạn lưới phòng không trong giai đoạn áp lực cao.
NASAMS là hệ thống phòng không tầm trung do Kongsberg Defence & Aerospace hợp tác phát triển cùng Raytheon. Hệ thống này sử dụng tên lửa dẫn đường radar AIM-120 AMRAAM, có khả năng đánh chặn máy bay, tên lửa hành trình và UAV. NASAMS được thiết kế theo kiến trúc phân tán, kết nối radar, bệ phóng và sở chỉ huy qua mạng dữ liệu, cho phép theo dõi và tấn công nhiều mục tiêu cùng lúc.
Tính đến nay, Ukraine đã tiếp nhận ít nhất năm tổ hợp NASAMS từ các đối tác: hai hệ thống do Mỹ cung cấp năm 2022, một hệ thống do Mỹ và Na Uy tài trợ chung, một từ Canada năm 2023 và một từ Lithuania năm 2025. Các hệ thống này được triển khai bảo vệ Kyiv, Kharkiv và các trung tâm năng lượng quan trọng, tạo thành một phần không thể thiếu của mạng lưới phòng không nhiều tầng.
Bộ trưởng Quốc phòng Na Uy Tore O. Sandvik cho biết việc chuyển giao tên lửa lần này được thực hiện khẩn trương, phối hợp chặt chẽ với Mỹ và các đồng minh, sau khi phía Ukraine cảnh báo nguy cơ thiếu hụt đạn đánh chặn. Trong các tháng gần đây, Không quân Ukraine ghi nhận hàng chục vụ đánh chặn thành công bằng NASAMS, thường phối hợp với các hệ thống IRIS-T của Đức và S-300 từ thời Liên Xô.
Giới quan sát nhận định động thái của Na Uy phản ánh xu hướng mới trong NATO: chuyển từ viện trợ đơn lẻ sang duy trì năng lực phòng không dài hạn cho Ukraine. Trong bối cảnh Nga điều chỉnh chiến thuật, sử dụng các đợt tập kích UAV quy mô lớn nhằm bào mòn kho đạn phòng không, khả năng bổ sung nhanh tên lửa sẽ đóng vai trò then chốt đối với hiệu quả phòng thủ của Ukraine trong năm 2026.
.png)
