Tin vũ khí hôm nay 28/9: Ukraine nâng tỉ lệ đánh chặn Shahed phản lực lên 55% bằng cách nào?
Tin vũ khí hôm nay, Ukraine nâng tỉ lệ đánh chặn Shahed phản lực lên 55%; Nga muốn sản xuất 500 tên lửa R-37M mỗi năm; Mỹ dùng tiêm kích F-15E để săn drone, hiệu quả tới đâu?
Ukraine nâng tỉ lệ đánh chặn Shahed phản lực lên 55% bằng cách nào?
Ukraine hiện đánh chặn được khoảng 55% UAV Shahed phản lực mà Nga sử dụng trong các cuộc tập kích, Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết ngày 26/9. Từ đầu tháng tới thời điểm đó, Nga đã phóng hơn 2.730 UAV loại này, trong đó hơn 1.500 chiếc bị bắn hạ hoặc chế áp bằng tác chiến điện tử. Với các mẫu Shahed dùng động cơ cánh quạt thông thường, ông Zelensky nói tỉ lệ đánh chặn của Ukraine đã vượt 90%.
Khoảng cách này cho thấy UAV phản lực đang gây khó khăn lớn hơn cho phòng không Ukraine. Không quân nước này cho biết Nga chỉ sử dụng khoảng 350 UAV phản lực trong tháng 6, tăng lên 1.500 chiếc trong tháng 7 và khoảng 2.850 chiếc trong tháng 8. Tới ngày 23/9, con số của tháng 9 đã vào khoảng 1.900 chiếc trước khi tăng mạnh trong những ngày tiếp theo.
Các mẫu Geran-4 và Geran-5 bay nhanh và thường hoạt động cao hơn Shahed truyền thống, khiến những tổ phòng không cơ động sử dụng súng máy hoặc tên lửa vác vai khó tiếp cận. Reuters dẫn các nguồn Ukraine cho biết UAV phản lực có thể hoạt động ở độ cao 4 - 7km và đang buộc Kyiv phải tìm thêm phương án đánh chặn.
Một trong những câu trả lời là Alexa Spatium, UAV đánh chặn phản lực nội địa được Bộ Quốc phòng Ukraine đưa vào sử dụng từ ngày 21/8. Phương tiện được thiết kế chủ yếu để đối phó Geran-3, Geran-4, Geran-5 và Shahed-131. Nó sử dụng động cơ phản lực, có cảm biến truyền hình và hồng ngoại, được phóng bằng máy phóng di động và có thể quay về để tái sử dụng nếu không đánh trúng mục tiêu.
Ông Zelensky cho biết Ukraine đã xác định được một số mẫu UAV đánh chặn có triển vọng và đang tăng sản xuất. Mục tiêu của Kyiv là từng bước đưa hiệu quả chống Shahed phản lực tiến gần mức trên 90% hiện đạt được với các phiên bản cánh quạt.
Tài liệu rò rỉ hé lộ kế hoạch tăng mạnh sản lượng tên lửa R-37M của Nga
Một bộ tài liệu nội bộ bị rò rỉ cho thấy Nga đang chuẩn bị tăng đáng kể sản lượng linh kiện cho tên lửa không đối không tầm xa R-37M từ năm 2026. Theo Militarnyi và công ty phân tích Dallas Analytics, tháng 3/2025 Nhà máy Cơ khí Quang học Azov nhận được yêu cầu đánh giá khả năng cung cấp mỗi năm 500 bộ cụm điện tử cùng 1.000 bộ vỏ liên quan tới chương trình R-37M.
Nhà máy được yêu cầu trả lời trong vòng 72 giờ liệu có thể đáp ứng sản lượng này từ năm 2026 hay không. Tài liệu nằm trong kho dữ liệu mà Dallas Analytics cho biết thu được từ doanh nghiệp Nga, gồm thư từ nội bộ, hợp đồng và kế hoạch sản xuất trong giai đoạn 2023-2025.
Azov sản xuất nhiều bộ phận điện tử dùng trong tên lửa, từ khối cấp nguồn, chuyển mạch tới dây dẫn và bảng mạch. Đây cũng là cơ sở Ukraine tuyên bố đã tập kích ngày 26/9 bằng tên lửa Neptune cùng các phương tiện Ruta, Palianytsia và Bars.
R-37M được phát triển từ dòng R-37 để trang bị chủ yếu cho MiG-31BM, sau đó xuất hiện trên Su-35S và một số nền tảng khác. Các nguồn mở thường đưa ra tầm bắn khoảng 300 km đối với phiên bản Nga, trong khi biến thể xuất khẩu RVV-BD được quảng bá ở mức khoảng 200 km. Tên lửa mang đầu đạn nổ phá mảnh khoảng 60kg và sử dụng radar chủ động ở giai đoạn cuối.
Tầm bắn lớn khiến R-37M đặc biệt nguy hiểm với những máy bay phải hoạt động ở khoảng cách xa tiền tuyến như máy bay cảnh báo sớm, tiếp dầu hoặc vận tải. Trong chiến sự Ukraine, loại tên lửa này cũng thường được nhắc tới như một mối đe dọa đối với máy bay Ukraine khi chúng hoạt động gần khu vực giao tranh.
Mỹ dùng tiêm kích F-15E để săn drone, hiệu quả tới đâu?
Tiêm kích F-15E Strike Eagle của Không quân Mỹ đã được đưa vào nhiệm vụ chống UAV trong chiến dịch Epic Fury, với một trong những vũ khí đáng chú ý là rocket dẫn đường laser AGR-20F APKWS II. Những hình ảnh F-15E trở về Mỹ sau chiến dịch mới đây cho thấy trên thân một số máy bay có dấu hiệu ghi nhận UAV bị bắn hạ cùng hình vẽ APKWS trong danh sách vũ khí đã sử dụng.
APKWS vốn được phát triển bằng cách bổ sung bộ dẫn đường laser cho rocket Hydra 70. So với tên lửa không đối không AIM-9X hay AIM-120, loại vũ khí này rẻ hơn đáng kể và phù hợp với những UAV bay tương đối chậm, có quỹ đạo dễ dự đoán. Không quân Mỹ đã đưa APKWS lên F-16 để chống UAV từ trước, rồi tích hợp nhanh lên F-15E trong năm 2025.
F-15E có thể mang tối đa sáu ống LAU-131, tương đương 42 rocket APKWS, cùng các tên lửa không đối không thông thường. Trong những cấu hình xuất hiện ở Trung Đông, số rocket thực tế có thể thấp hơn tùy nhiệm vụ. Một hình ảnh từ giai đoạn đầu Epic Fury cho thấy F-15E mang 28 APKWS cùng AIM-120 và AIM-9 để thực hiện nhiệm vụ phòng thủ trước UAV.
Ưu điểm lớn nhất là chi phí và số lượng đạn. The Aviationist ước tính mỗi APKWS khoảng 30.000 USD, thấp hơn nhiều so với khoảng 450.000 USD của AIM-9X và hơn 1 triệu USD đối với AIM-120. Đổi lại, APKWS cần mục tiêu được chiếu laser và không có khả năng cơ động như tên lửa không đối không chuyên dụng.
F-15E cũng phải hoạt động trong môi trường phòng không rất nguy hiểm. CENTCOM xác nhận một chiếc bị bắn rơi trên lãnh thổ Iran ngày 2/4 và hai thành viên tổ lái sau đó được giải cứu. Trước đó ngày 1/3, ba F-15E khác bị phòng không Kuwait bắn nhầm trong lúc chống các đợt tấn công của Iran, toàn bộ sáu thành viên tổ lái đều phóng ghế an toàn.
APKWS không thay thế AIM-9 hay AIM-120. Nó bổ sung một lớp vũ khí rẻ và mang được nhiều đạn hơn để đối phó UAV, còn các tên lửa chuyên dụng vẫn được giữ lại cho những mục tiêu nhanh, cơ động hoặc nguy hiểm hơn.
