Tin vũ khí hôm nay 29/10: Tình báo Mỹ hé lộ tàu không gian tuyệt mật của Trung Quốc
Tin vũ khí hôm nay, tình báo Mỹ hé lộ tàu không gian tuyệt mật của Trung Quốc; Anh tăng hiện diện dưới biển với 3 tàu ngầm hạt nhân Vanguard; Nga kiểm tra năng lực tấn công chiến lược từ tàu ngầm Borei-A.
Tình báo Mỹ hé lộ tàu không gian tuyệt mật của Trung Quốc
Cơ quan Tình báo Quốc phòng Mỹ (DIA) đã công bố hình ảnh tàu vũ trụ thử nghiệm tái sử dụng của Trung Quốc trên quỹ đạo trong báo cáo công khai phát hành ngày 26/10, theo Army Recognition. Ảnh do vệ tinh thương mại của Maxar, nay là Vantor, chụp năm 2024. Một bản độ phân giải thấp hơn từng lan truyền trước đó, khiến giới quan sát chưa chắc đây là tàu của Trung Quốc hay Mỹ.
Tàu có thân gọn, cánh, hai cánh đuôi, các cửa mở lên phía trên khoang tải trọng trung tâm và một phần kéo dài phía sau mang các tấm pin mặt trời đã triển khai. Hình dáng rất giống X-37B của Boeing, chỉ khác ở hình học cánh. Tên gọi Thần Long (Shenlong) thường được gắn với chương trình, song DIA không khẳng định đó là tên của tàu trong ảnh.
Trung Quốc gần như không công bố chi tiết về chương trình. Theo số liệu theo dõi quỹ đạo công khai, tàu đã thực hiện 4 sứ mệnh từ năm 2020, đều phóng bằng tên lửa Trường Chinh 2F. Sứ mệnh đầu tiên tháng 9/2020 chỉ kéo dài khoảng 2 ngày. Sứ mệnh thứ hai từ tháng 8/2022 tới tháng 5/2023 kéo dài 276 ngày, sứ mệnh thứ ba từ tháng 12/2023 tới tháng 9/2024 kéo dài khoảng 266 ngày và thả ít nhất 7 vật thể lên quỹ đạo. Sứ mệnh thứ tư được phóng ngày 7/2/2026. Giới quan sát cho rằng tàu hạ cánh xuống đường băng ở khu vực Lop Nur, Tân Cương.
Tàu X-37B của Mỹ dài 8,92 m, sải cánh 4,55 m, nặng khoảng 4.990 kg khi phóng, khoang tải trọng 2,1x1,2 m. Tàu đã bay 8 sứ mệnh từ năm 2010, dài nhất là OTV-6 với hơn 908 ngày. Sứ mệnh OTV-7 kéo dài 434 ngày trên quỹ đạo elip cao, thử nghiệm hiệu ứng bức xạ, giám sát không gian và kĩ thuật hãm bằng khí quyển. Ưu thế của tàu vũ trụ có cánh là có thể ở lâu trên quỹ đạo, thả vệ tinh nhỏ rồi mang thí nghiệm về mặt đất để kiểm tra, điều mà vệ tinh dùng một lần không làm được. Các sứ mệnh của Trung Quốc tuy còn ngắn hơn nhưng đã tăng từ 2 ngày lên khoảng 9 tháng chỉ sau 3 lần bay.
Anh tăng hiện diện dưới biển với 3 tàu ngầm hạt nhân Vanguard
Theo The Times, ngày 27/10, 3 trong 4 tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo lớp Vanguard của Hải quân Hoàng gia Anh là HMS Vanguard (S28), HMS Vigilant (S30) và HMS Vengeance (S31) cùng hoạt động trên biển. Chiếc còn lại, HMS Victorious (S29), đang bảo dưỡng sâu tại Devonport. Đây là lần đầu tiên sau hơn 5 năm, 75% lực lượng tàu ngầm chiến lược của Anh cùng ra khơi.
Ít nhất 1 tàu được cho là mang tên lửa Trident II D5 và đang tuần tra răn đe, 2 tàu còn lại nhiều khả năng đang chạy thử trên biển hoặc chuẩn bị nhiệm vụ. Tuy nhiên, việc ra khơi không đồng nghĩa cả 3 tàu đều mang vũ khí hạt nhân hoặc đủ điều kiện trực răn đe. Do thiếu tàu sẵn sàng, các chuyến tuần tra gần đây kéo dài 204 và 205 ngày, gấp đôi chu kì 99 ngày theo kế hoạch.
Lớp Vanguard gồm 4 tàu đóng tại Barrow-in-Furness giai đoạn 1986 - 1999, đặt căn cứ tại Faslane, Scotland. Tàu có lượng giãn nước khi lặn 15.900 tấn, dài 149,9 m, dùng lò phản ứng Rolls-Royce PWR2 và hệ thống đẩy phản lực nước, đạt hơn 25 hải lí/giờ (46km/h) khi lặn, thủy thủ đoàn khoảng 135 người. Mỗi tàu có 16 ống phóng tên lửa, nhưng từ năm 2010 chỉ mang 8 tên lửa với 40 đầu đạn. Trong khi đó, tên lửa Trident II D5 được trang bị trên tàu ngầm có tầm tới 12.000 km. Tàu còn có 4 ống phóng ngư lôi 533 mm cho ngư lôi Spearfish tầm khoảng 65 km.
Áp lực lớn nhất nằm ở tuổi thọ. Lớp Vanguard được thiết kế cho 25 năm phục vụ, nghĩa là lẽ ra đã nghỉ hưu trong giai đoạn 2018 - 2024, nhưng nay phải hoạt động tới đầu thập niên 2030. Đợt đại tu và nạp lại nhiên liệu hạt nhân của HMS Vanguard theo kế hoạch kéo dài 3,5 năm nhưng thực tế mất gần 7 năm, từ 2015 tới 2022. Anh duy trì răn đe liên tục trên biển từ năm 1969, nên luôn phải có ít nhất 1 tàu tuần tra. Có 3 tàu sẵn sàng sẽ giúp rút ngắn chuyến tuần tra và dành thêm thời gian bảo dưỡng. Bốn tàu lớp Dreadnought thay thế dự kiến vào biên chế từ đầu thập niên 2030, dùng lò phản ứng Rolls-Royce PWR3 và tiếp tục mang Trident II.
Nga kiểm tra năng lực tấn công chiến lược từ tàu ngầm Borei-A
Theo Bộ Quốc phòng Nga, tàu ngầm hạt nhân mang tên lửa đạn đạo K-553 Generalissimus Suvorov thuộc Project 955A Borei-A đã phóng một tên lửa đạn đạo liên lục địa Bulava từ tư thế lặn ở biển Okhotsk, nhắm tới trường bắn Chizha tại tỉnh Arkhangelsk. Vụ phóng nằm trong kế hoạch huấn luyện chiến đấu. Vị trí phóng, quỹ đạo bay và quãng đường không được công bố.
Generalissimus Suvorov được đặt lườn ngày 26/12/2014 tại nhà máy Sevmash, hạ thủy ngày 25/12/2021, biên chế ngày 29/12/2022 và chuyển từ Hạm đội Phương Bắc sang Hạm đội Thái Bình Dương tháng 10/2023, đóng tại Kamchatka. Theo số liệu công khai, lớp Borei có lượng giãn nước khi lặn khoảng 24.000 tấn, dài 170 m, dùng 1 lò phản ứng OK-650V và hệ thống đẩy phản lực nước, đạt 29 hải lí/giờ (53km/h) khi lặn, độ sâu thử nghiệm 400 m, thủy thủ đoàn 107 người. Tàu mang 16 tên lửa Bulava và 6 ống phóng ngư lôi 533 mm.
Bulava, định danh RSM-56, do Viện Công nghệ nhiệt Moskva phát triển, gồm 3 tầng, trong đó 2 tầng đầu dùng nhiên liệu rắn. Tên lửa dài 12,1 m tính cả ống phóng, đường kính 2 m, nặng 36,8 tấn, tải trọng ném 1.150 kg. Army Recognition dẫn số liệu phía Nga cho biết tầm bắn khoảng 9.300 km. Tên lửa được thiết kế mang nhiều đầu đạn hạt nhân dẫn hướng độc lập (MIRV), các nguồn công khai thường nêu 6 đầu đạn. Bulava từng trải qua giai đoạn thử nghiệm nhiều trục trặc, với 8 lần thất bại rõ ràng trong 34 lần phóng giai đoạn 2004 - 2024.
Quãng đường từ biển Okhotsk tới trường bắn Chizha ở phía Bắc nước Nga ước tính khoảng 5.000 -5.500 km, đủ để kiểm tra tên lửa trên một quỹ đạo liên lục địa thực tế. Biển Okhotsk là vùng biển nửa kín, gần căn cứ Kamchatka, nên tàu ngầm chiến lược có thể tuần tra trong vùng được hải quân và không quân Nga bảo vệ, thay vì ra đại dương mở. Theo ước tính năm 2026 của Liên đoàn các nhà khoa học Mỹ (FAS), Nga có 13 tàu ngầm hạt nhân mang tên lửa đạn đạo, gồm 8 chiếc lớp Borei và Borei-A cùng 5 chiếc Delta IV, với sức chứa lí thuyết 208 tên lửa phóng từ tàu ngầm, dù không phải tàu nào cũng sẵn sàng cùng lúc.
