Tin vũ khí hôm nay 4.1: UAV Ukraine đang dần thay thế tên lửa Mỹ trên chiến trường

UAV Ukraine đang dần thay thế tên lửa Mỹ trên chiến trường

Trong các chiến dịch gần đây, lực lượng đặc nhiệm thuộc Trung đoàn Tập kích 413 của Ukraine đã xác định và phá hủy nhiều hệ thống radar chiến thuật của Nga, bao gồm các đơn vị radar Garmon và SKVP. Đây là những khí tài có vai trò quan trọng trong việc phát hiện và chống lại máy bay không người lái (UAV) của Ukraine, đặc biệt tại khu vực gần tiền tuyến.

Việc loại bỏ các hệ thống radar này không chỉ mang lại hiệu quả tức thời trên chiến trường mà còn mở rộng không gian hoạt động trên không cho các UAV Ukraine. Khi năng lực phát hiện của đối phương suy giảm, các hoạt động tấn công tầm xa bằng UAV có điều kiện thuận lợi hơn để triển khai.

Radar SKVP có thể phát hiện UAV trong phạm vi khoảng 20km. Để hạn chế rủi ro bị tấn công, các hệ thống này thường được bố trí cách tiền tuyến từ 5 đến 7km, và thường đặt trong địa hình thấp để dễ ngụy trang. Tuy nhiên, việc phụ thuộc vào máy phát điện hoặc nguồn điện bên ngoài tạo ra tín hiệu nhiệt và điện từ mà phía Ukraine có thể khai thác để định vị và tấn công.

Các hệ thống SKVP hoạt động chặt chẽ với lực lượng phòng không, đóng vai trò là cảm biến chính trong mạng lưới chống UAV của Nga. Vì vậy, mỗi tổ hợp bị phá hủy không chỉ làm mất đi một thiết bị đơn lẻ, mà còn gây suy giảm năng lực của cả hệ thống phòng thủ phân lớp.

Bên cạnh đó, các radar Garmon bị phá hủy thuộc biến thể 1L122E-1, một loại radar cơ động, có tầm phát hiện lên tới 40 km và theo dõi mục tiêu ở độ cao tới 10km. Thiết bị này cần ba người vận hành và một nguồn điện độc lập, điều này khiến nó có dấu vết hậu cần rõ rệt và dễ bị phát hiện nếu không được che giấu kỹ.

Sự thành công của các UAV tấn công trong nhiệm vụ phá chế áp radar phản ánh xu hướng chuyển dịch trong chiến lược của Ukraine. Trước đây, tên lửa chống radar AGM-88 HARM do Mỹ cung cấp từng là phương tiện chủ lực, được phóng từ các tiêm kích MiG-29 và Su-27 cải tiến. Tuy nhiên, sau giai đoạn 2022 - 2023, Nga đã điều chỉnh chiến thuật và tăng cường biện pháp đối phó, khiến hiệu quả và cơ hội sử dụng HARM giảm sút.

Trong bối cảnh nguồn cung HARM hạn chế và nhu cầu linh hoạt trên chiến trường ngày càng cao, UAV vũ trang đang nổi lên như giải pháp thay thế hiệu quả, có khả năng đáp ứng nhanh hơn trong cuộc cạnh tranh kiểm soát không gian điện từ và vùng trời.

Bước đi mới của Đức trong hiện đại hóa thiết giáp

Đức đã quyết định trang bị hệ thống tên lửa chống tăng MELLS cho khoảng 200 xe chiến đấu bộ binh Puma, theo thông tin do báo Globes công bố ngày 1.1. Động thái này nhằm tăng cường năng lực tác chiến chống tăng hữu cơ của quân đội Đức trong bối cảnh các quân đội châu Âu đang điều chỉnh học thuyết tác chiến cơ giới trước những thay đổi của môi trường an ninh khu vực.

MELLS là tên gọi trong biên chế Đức của tên lửa chống tăng Spike LR, do Rafael Advanced Defense Systems (Israel) phát triển. Tại châu Âu, hệ thống này được sản xuất và tích hợp bởi Eurospike - liên doanh giữa Rafael, Diehl Defence và Rheinmetall. Spike LR hiện đã được quân đội Đức sử dụng trên một số nền tảng khác, và việc tích hợp lên Puma được xem là bước mở rộng hợp lý.

Tên lửa Spike LR sử dụng hệ dẫn đường quang - điện tử kết hợp liên kết dữ liệu cáp quang, cho phép vận hành theo chế độ “bắn và quên” hoặc “bắn - quan sát - hiệu chỉnh”. Tầm bắn hiệu quả của Spike LR vào khoảng km, trong khi biến thể nâng cấp Spike LR2 có thể đạt tới 5,5km, với khả năng xuyên phá được thiết kế để đối phó các loại giáp phản ứng nổ và giáp nhiều lớp trên xe tăng hiện đại.

Trên Puma, hệ thống MELLS được lắp ở bên trái tháp pháo, thường gồm hai ống phóng sẵn sàng khai hỏa và được tích hợp vào hệ thống điều khiển hỏa lực của xe. Toàn bộ quá trình phát hiện, khóa mục tiêu và điều khiển tên lửa có thể được thực hiện từ trong xe, giúp kíp chiến đấu duy trì trạng thái được bảo vệ.

Xe chiến đấu bộ binh Puma do liên doanh giữa Krauss-Maffei Wegmann và Rheinmetall phát triển, được thiết kế thay thế dòng Marder cũ. Xe sử dụng pháo tự động 30mm MK 30-2, súng máy đồng trục 7,62 mm và hệ thống phóng lựu khói. Cấu trúc giáp mô-đun cho phép Puma đạt khối lượng hơn 40 tấn ở cấu hình bảo vệ cao, đồng thời được trang bị hệ thống phòng vệ chủ động mềm MUSS nhằm gây nhiễu tên lửa chống tăng đối phương.

Việc tích hợp MELLS giúp Puma có khả năng tiêu diệt mục tiêu bọc giáp ở tầm xa, giảm phụ thuộc vào xe tăng chủ lực. Theo giới phân tích, đây là bước đi phù hợp với định hướng hiện đại hóa lực lượng cơ giới của Đức, hướng tới khả năng tác chiến cường độ cao trong khuôn khổ NATO và các chiến dịch hiệp đồng binh chủng.

Lục quân Mỹ chuẩn bị nhân lực cho kỷ nguyên tác chiến AI

Lục quân Mỹ vừa chính thức thiết lập một lộ trình nghề nghiệp mới dành cho sĩ quan chuyên trách về trí tuệ nhân tạo (AI) và học máy (machine learning), trong khuôn khổ nỗ lực rộng hơn của quân đội Mỹ nhằm đưa AI vào các hoạt động quân sự một cách hệ thống.

Theo thông báo, chuyên ngành mới mang mã 49B - sĩ quan Trí tuệ nhân tạo/Học máy, đã được công nhận là một lĩnh vực tập trung chính thức. Việc hình thành vị trí này cho thấy định hướng chuyển đổi của Lục quân Mỹ theo hướng lực lượng dựa trên dữ liệu, trong đó AI đóng vai trò hỗ trợ ra quyết định và nâng cao hiệu quả tác chiến.

Lãnh đạo Lục quân cho biết, các sĩ quan 49B sẽ là lực lượng nòng cốt trong việc triển khai, vận hành và tích hợp các công nghệ AI trên chiến trường. Phạm vi công việc dự kiến bao gồm hỗ trợ ra quyết định tác chiến, tối ưu hóa hậu cần, cũng như giám sát các hệ thống robot và phương tiện tự động.

Lộ trình 49B chính thức được mở từ đầu tháng 1. Các sĩ quan có thể đăng ký thông qua Chương trình Chuyển ngạch Tình nguyện (VTIP), cho phép chuyển hướng nghề nghiệp trong quá trình phục vụ. Lục quân không đặt ra yêu cầu bắt buộc về nền tảng chuyên môn, nhưng cho biết những ứng viên có kinh nghiệm học thuật hoặc kỹ thuật liên quan đến AI và học máy sẽ có lợi thế. Số lượng sĩ quan được tuyển chọn trong đợt đầu chưa được công bố.

Những sĩ quan được lựa chọn sẽ hoàn tất quá trình tái phân loại trước khi năm tài chính 2026 kết thúc vào tháng 9. Lục quân cũng để ngỏ khả năng mở rộng lộ trình này cho đội ngũ sĩ quan kỹ trong tương lai, song quyết định cuối cùng vẫn đang được xem xét. Các sĩ quan 49B sẽ trải qua chương trình đào tạo ở trình độ sau đại học, tập trung vào phát triển, triển khai và duy trì các hệ thống AI trong môi trường thực tế. Mục tiêu là thu hẹp khoảng cách giữa năng lực công nghệ và yêu cầu tác chiến.

Việc thiết lập lộ trình sĩ quan AI diễn ra trong bối cảnh Bộ Quốc phòng Mỹ đang đẩy nhanh ứng dụng các công cụ AI, bao gồm cả nền tảng AI tạo sinh phục vụ quân nhân và nhân viên dân sự. Theo đánh giá của Lục quân, việc xây dựng đội ngũ chuyên gia AI ngay trong lực lượng thường trực sẽ giúp giảm phụ thuộc vào nhà thầu bên ngoài và tăng tốc độ thích ứng trước các yêu cầu tác chiến trong tương lai.