Tin vũ khí hôm nay 5.11: Tiêm kích Su-30 'made in Ấn Độ' gây chú ý tại châu Á

Tiêm kích Su-30 "made in Ấn Độ" gây chú ý tại châu Á

Armenia được cho là đang đàm phán với Ấn Độ để mua 8 - 12 tiêm kích đa năng Su-30MKI do Hindustan Aeronautics Limited (HAL) sản xuất theo giấy phép của Nga, với tổng giá trị gói thỏa thuận lên tới 2,5 - 3 tỉ USD. Đây sẽ là hợp đồng quốc phòng lớn nhất giữa hai nước, đánh dấu bước tiến mới trong hợp tác quân sự song phương vốn đã tăng mạnh từ năm 2020.

Theo nguồn tin của Indian Defense News, thỏa thuận có thể bao gồm đào tạo phi công và kỹ thuật viên, hỗ trợ bảo dưỡng, cùng việc tích hợp các hệ thống do Ấn Độ tự phát triển như radar Uttam AESA, tên lửa không đối không Astra Mk-1 và Mk-2, cùng hệ thống tác chiến điện tử. Các máy bay đầu tiên có thể được bàn giao vào cuối năm 2027, hoàn tất trước 2029, phù hợp với kế hoạch sản xuất của HAL cho Không quân Ấn Độ.

Su-30MKI là biến thể được Ấn Độ phát triển dựa trên khung thân Su-30 của Nga, kết hợp công nghệ Nga, Ấn, Pháp và Israel, với khả năng bay tốc độ Mach 2 (2.470km/h), tầm hoạt động 3.000km và tải trọng vũ khí hơn 8 tấn. Dòng máy bay này hiện là xương sống của không quân Ấn Độ, được nâng cấp theo chương trình “Super Sukhoi” với hệ thống radar và vũ khí tiên tiến hơn.

Đối với Armenia, thương vụ này mang ý nghĩa kép, vừa đa dạng hóa nguồn cung vũ khí, giảm phụ thuộc vừa giúp nâng cao năng lực tác chiến trên không trước bối cảnh quốc gia đối thủ - Azerbaijan đã sở hữu tiêm kích JF-17C Block III do Pakistan sản xuất.

Nếu được triển khai, Su-30MKI sẽ mang lại cho Armenia năng lực tuần tra tầm xa, tấn công chính xác và chiến đấu ngoài tầm nhìn, đồng thời thúc đẩy hợp tác kỹ thuật - bảo dưỡng hàng không giữa hai nước. Đây không chỉ là thương vụ vũ khí, mà còn thể hiện vai trò ngày càng nổi bật của Ấn Độ như một nhà cung cấp quốc phòng mới nổi trên thị trường toàn cầu.

"Bức tường phòng không" của NATO ở Bắc Âu đang thay đổi

Na Uy vừa ký hợp đồng trị giá khoảng 95 - 100 triệu USD để nâng cấp hệ thống phòng không NASAMS, đánh dấu bước ngoặt chiến lược trong kiến trúc phòng không khu vực Bắc Âu. Động thái này phản ánh nỗ lực cấp bách của các quốc gia Scandinavia trong việc đối phó với mối đe dọa từ tên lửa hành trình và máy bay không người lái (UAV) đang gia tăng tại châu Âu và vùng Cực Bắc.

Hợp đồng tập trung vào việc trang bị các trạm chỉ huy hiện đại, mạng thông tin cơ động và hệ thống vô tuyến chiến thuật, giúp tăng cường khả năng cơ động, truyền dữ liệu nhanh và chống nhiễu tốt hơn. Những cải tiến này thể hiện sự thay đổi trong tư duy tác chiến của Na Uy từ mô hình phòng thủ cố định sang mô hình linh hoạt, phân tán và kết nối mạng lưới, cho phép phản ứng nhanh hơn trước các đòn tấn công ồ ạt hoặc điện tử.

NASAMS là hệ thống phòng không tầm trung mô-đun, do hãng Kongsberg (Na Uy) và Raytheon (Mỹ) đồng phát triển, sử dụng các tên lửa AMRAAM và kết hợp nhiều cảm biến khác nhau trong một mạng điều khiển hỏa lực thống nhất. Hiện có 13 quốc gia đang vận hành NASAMS, nổi bật với khả năng kết hợp linh hoạt cảm biến - bệ phóng - trung tâm chỉ huy, giúp đối phó hiệu quả với các loại UAV cảm tử và tên lửa bay thấp.

Kinh nghiệm chiến đấu tại Ukraine đã chứng minh hiệu quả của NASAMS, với tỷ lệ đánh chặn thành công khoảng 94%, đặc biệt đối với tên lửa Kh-101/Kh-555 và UAV Shahed. Thành công này thúc đẩy các nước châu Âu đầu tư mạnh hơn vào phòng không phân tán, liên kết mạng và kho dự trữ tên lửa đầy đủ, thay vì chỉ dựa vào hệ thống phòng thủ điểm.

Về chiến lược, Na Uy nâng cấp NASAMS không chỉ củng cố lá chắn phòng không quốc gia mà còn tăng cường năng lực răn đe của NATO ở sườn Bắc Đại Tây Dương và Bắc Cực. Hệ thống C2 (chỉ huy - kiểm soát) cơ động cùng liên kết truyền thông bảo mật cao sẽ mở rộng khả năng phối hợp giữa lực lượng Na Uy và các đồng minh.

Azerbaijan sở hữu tổ hợp phòng không chủ lực Trung Quốc

Azerbaijan đã trở thành nước thứ tư trên thế giới sở hữu tổ hợp phòng không tầm xa HQ-9BE của Trung Quốc, sau Morocco, Pakistan và Ai Cập, theo đoạn video bị rò rỉ từ buổi tổng duyệt diễu binh ở thủ đô Baku đầu tháng 11.2025. Sự xuất hiện của hệ thống này cho thấy ít nhất một tiểu đoàn HQ-9BE đã sẵn sàng hoạt động, đánh dấu bước nâng cấp lớn trong năng lực phòng không tầm xa của Azerbaijan, có thể thay thế hoặc bổ sung cho hệ thống S-300 do Nga cung cấp trước đây.

HQ-9BE (còn gọi là FD-2000) là phiên bản xuất khẩu mới nhất của dòng HQ-9, hệ thống phòng không chủ lực do Trung Quốc phát triển, có khả năng đánh chặn máy bay, tên lửa hành trình, tên lửa đạn đạo chiến thuật và UAV trong phạm vi tối đa 250km và độ cao 50km. Tên lửa có tốc độ trên Mach 4 (4.940km/h), dẫn đường bằng radar bán chủ động kết hợp datalink, cho phép theo dõi 8 mục tiêu và phóng cùng lúc 16 tên lửa. Khả năng chống nhiễu mạnh giúp HQ-9BE hoạt động hiệu quả trong môi trường chiến tranh điện tử.

Xe phóng được chế tạo trên khung gầm Taian TAS5380 8x8, mang bốn ống phóng thẳng đứng với cơ chế phóng nguội 360 độ, giúp triển khai nhanh và cơ động cao. Mỗi hệ thống hoàn chỉnh gồm xe radar, trạm chỉ huy, nguồn điện và xe phóng, tạo nên mạng lưới phòng không đa tầng.

Giới quan sát nhận định HQ-9BE là “lời chào sân” của Trung Quốc tại vùng Nam Caucasus (khu vực địa lý nằm ở biên giới giữa Đông Âu và Tây Á), nơi trước đây Nga giữ vai trò cung cấp vũ khí chủ đạo. Với chi phí ước tính 1,5 tỉ USD cho một trung đoàn, HQ-9BE được xem là lựa chọn hiệu quả hơn Patriot của Mỹ hoặc S-400 của Nga, nhưng vẫn có tầm đánh chặn tương đương.

Việc Azerbaijan sở hữu HQ-9BE không chỉ mở rộng khả năng bảo vệ Azerbaijan, bờ biển Caspi và các cơ sở năng lượng chiến lược, mà còn thể hiện sự dịch chuyển trong cán cân quốc phòng khu vực, đồng thời củng cố vị thế xuất khẩu vũ khí tầm cao của Trung Quốc trên thị trường quốc tế.