TP.HCM quy hoạch TOD dọc Metro số 2: Hàng trăm hecta đất quanh nhà ga chuẩn bị 'thay da đổi thịt'
TP.HCM vừa phê duyệt ranh giới quy hoạch TOD dọc Metro số 2 Bến Thành - Tham Lương với tổng diện tích gần 940ha.
Việc phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng được kỳ vọng tạo ra các trung tâm thương mại, dịch vụ, nhà ở và logistics hiện đại, mở ra động lực tăng trưởng mới cho thành phố.
Metro số 2 trở thành trục phát triển đô thị mới của TP.HCM
Không chỉ là một tuyến đường sắt đô thị kết nối trung tâm với khu vực Tây Bắc thành phố, Metro số 2 đang được TP.HCM định hình trở thành trục phát triển đô thị mới thông qua mô hình TOD (Transit Oriented Development - phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng).
Theo quyết định vừa được UBND TP.HCM ban hành, thành phố đã chính thức phê duyệt ranh giới lập quy hoạch các khu vực TOD xung quanh các nhà ga thuộc tuyến Metro số 2 đoạn Bến Thành - Tham Lương.
Điểm đáng chú ý là quy mô quy hoạch trải dài qua nhiều quận trung tâm và cửa ngõ phía Tây với tổng diện tích gần 940ha. Đây được xem là một trong những bước chuẩn bị quan trọng nhằm khai thác hiệu quả quỹ đất dọc tuyến metro, đồng thời tạo ra các cực tăng trưởng mới trong tương lai.
Khu vực trung tâm gồm các ga Bến Thành và Tao Đàn có diện tích khoảng 188,57ha. Đây là vùng lõi đô thị với mật độ dân cư và hoạt động thương mại cao nhất thành phố. Việc quy hoạch TOD tại đây được kỳ vọng sẽ giúp tối ưu hóa không gian đô thị, tăng khả năng kết nối giữa metro với các loại hình giao thông khác, đồng thời thúc đẩy phát triển thương mại, dịch vụ và du lịch.
Khu vực thứ hai gồm các ga Dân Chủ, Hòa Hưng, Lê Thị Riêng, Phạm Văn Hai và Bảy Hiền với diện tích hơn 265ha. Đây là khu vực có mật độ dân cư đông đúc, tập trung nhiều hoạt động kinh doanh, dịch vụ và hạ tầng giao thông quan trọng.
Trong khi đó, khu vực ga Nguyễn Hồng Đào được quy hoạch trên diện tích gần 44ha. Dù quy mô không lớn nhưng đây là mắt xích quan trọng kết nối các khu dân cư hiện hữu với hệ thống giao thông công cộng khối lượng lớn.
Theo các chuyên gia quy hoạch, điểm cốt lõi của mô hình TOD không chỉ là xây dựng nhà ga metro mà còn tổ chức lại không gian đô thị xung quanh nhà ga. Người dân có thể tiếp cận các dịch vụ thiết yếu như nhà ở, thương mại, giáo dục, y tế và giải trí chỉ trong khoảng cách đi bộ hoặc sử dụng phương tiện công cộng.
Mô hình này đang được nhiều đô thị lớn trên thế giới áp dụng nhằm giảm phụ thuộc vào xe cá nhân, hạn chế ùn tắc giao thông và nâng cao chất lượng sống cho cư dân đô thị.
Hình thành trung tâm logistics, công nghiệp và thương mại quanh các nhà ga
Bên cạnh khu vực trung tâm, quy hoạch TOD dọc Metro số 2 còn hướng đến việc tái cấu trúc không gian phát triển ở các khu vực cửa ngõ phía Tây thành phố.
Đáng chú ý, khu vực gồm các ga Bà Quẹo, Phạm Văn Bạch và Tây Thạnh với diện tích gần 149ha. Theo định hướng quy hoạch, khu vực này sẽ đóng vai trò kết nối kinh tế và logistics, tận dụng lợi thế nằm gần sân bay Tân Sơn Nhất, các khu công nghiệp và các trục giao thông huyết mạch.
Sự kết hợp giữa metro với các trung tâm logistics được kỳ vọng sẽ giúp nâng cao hiệu quả vận chuyển hàng hóa, giảm áp lực giao thông đường bộ và tạo điều kiện thu hút đầu tư vào các ngành dịch vụ giá trị gia tăng cao.
Khu vực có quy mô lớn nhất nằm tại ga và đề pô Tham Lương với diện tích gần 293ha. Đây được xem là cửa ngõ quan trọng kết nối trung tâm TP.HCM với các khu vực phát triển mới ở phía Tây Bắc.
Theo định hướng TOD, khu vực này có thể hình thành các tổ hợp đô thị đa chức năng gồm nhà ở, thương mại, văn phòng, dịch vụ công cộng và các không gian xanh phục vụ cộng đồng. Khi metro đi vào vận hành, giá trị sử dụng đất và khả năng khai thác kinh tế của khu vực được dự báo sẽ gia tăng đáng kể.
UBND TP.HCM yêu cầu việc lập đồ án quy hoạch chi tiết TOD phải hoàn thành trong thời gian tối đa bốn tháng kể từ khi ranh giới được phê duyệt. Điều này cho thấy quyết tâm đẩy nhanh tiến độ triển khai mô hình phát triển đô thị mới gắn với hệ thống đường sắt đô thị.
Giới chuyên gia nhận định TOD không đơn thuần là quy hoạch quanh nhà ga metro mà là chiến lược phát triển đô thị dài hạn. Nếu được triển khai hiệu quả, mô hình này sẽ giúp TP.HCM khai thác tốt hơn nguồn lực đất đai, gia tăng giá trị bất động sản, thu hút đầu tư và tạo ra những khu đô thị hiện đại, thân thiện với môi trường.
Việc phê duyệt gần 940ha quy hoạch TOD dọc Metro số 2 vì thế không chỉ là một quyết định về quy hoạch, mà còn là bước đi quan trọng trong quá trình tái cấu trúc không gian đô thị, hướng tới mục tiêu xây dựng TP.HCM trở thành đô thị hiện đại, kết nối và phát triển bền vững trong những thập niên tới.