Trung Quốc sẽ xây dựng 'Vành đai Con đường AI' nếu Mỹ thờ ơ

Ông cho rằng chính sách hạn chế xuất khẩu chip của Washington không chỉ khiến các công ty Mỹ mất đi cơ hội cạnh tranh mà còn tạo điều kiện cho Bắc Kinh phát triển công nghệ nội địa và xuất khẩu ra toàn cầu theo mô hình "Vành đai Con đường AI", đe dọa vị thế công nghệ của Mỹ trong dài hạn.

Huawei - đối thủ đáng gờm và tham vọng toàn cầu của Trung Quốc

Phát biểu tại sự kiện do Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế tổ chức ở Washington hôm thứ tư, Jensen Huang không ngần ngại thừa nhận rằng Huawei là một trong những công ty công nghệ đáng gờm nhất mà thế giới từng chứng kiến. Ông nhấn mạnh rằng đây là đối thủ cạnh tranh trực tiếp của Nvidia, một công ty có khả năng thích ứng cao và di chuyển với tốc độ đáng kinh ngạc trên thị trường toàn cầu.

Theo Huang, việc Mỹ về cơ bản đã "nhượng bộ" thị trường AI lớn thứ hai thế giới thông qua các biện pháp hạn chế xuất khẩu chip sang Trung Quốc đang tạo ra một khoảng trống nguy hiểm. Khoảng trống này cho phép các công nghệ nội địa như những gì Huawei đang phát triển có thời gian trưởng thành và cuối cùng sẽ cạnh tranh với các công ty Mỹ trên quy mô toàn cầu. Ông khẳng định rằng không có thị trường nào có thể thay thế được Trung Quốc, và thay vì từ bỏ hoàn toàn thị trường này, các công ty Mỹ nên được phép tham gia cạnh tranh.

Đặc biệt đáng lo ngại là tầm nhìn mà Huang đưa ra về một "Vành đai Con đường AI" của Trung Quốc. Ông so sánh điều này với sáng kiến Vành đai Con đường do Chủ tịch Tập Cận Bình khởi xướng, vốn đã giúp Huawei xuất khẩu công nghệ 5G đến nhiều quốc gia trên thế giới. Theo lập luận của CEO Nvidia, Bắc Kinh chắc chắn sẽ phổ biến công nghệ Trung Quốc càng nhanh càng tốt vì họ hiểu rằng việc có mặt sớm tại các thị trường mới nổi sẽ giúp xây dựng hệ sinh thái công nghệ và trở thành một phần thiết yếu của hệ sinh thái đó. Đây không chỉ là chiến lược kinh doanh mà còn là chiến lược địa chính trị, giúp Trung Quốc mở rộng ảnh hưởng công nghệ toàn cầu trong khi Mỹ tự giới hạn phạm vi hoạt động của mình.

Thực tế đã cho thấy những lo ngại của Huang không phải là không có cơ sở. Sau khi chính quyền Biden thắt chặt các hạn chế xuất khẩu chip AI sang Trung Quốc vào đầu năm ngoái, Nvidia đã phải tung ra chip H20, một phiên bản thu nhỏ của chip hàng đầu H100 được thiết kế riêng cho thị trường Trung Quốc. Tuy nhiên, tình hình càng trở nên phức tạp hơn khi chính quyền Trump yêu cầu Nvidia phải xin giấy phép để xuất khẩu cả chip H20 vào tháng Tư và đề xuất chia sẻ doanh thu với mức mười lăm phần trăm doanh thu từ các giao dịch bán chip cho Trung Quốc.

Cuộc đua năng lượng và những thách thức cho vị thế của Mỹ

Trước khi thỏa thuận chia sẻ doanh thu có thể được triển khai, chính phủ Trung Quốc đã tung ra đòn phản công bằng cách cáo buộc Nvidia vi phạm luật chống độc quyền của nước này vào tháng Chín. Hậu quả là thị phần của Nvidia tại Trung Quốc đã giảm mạnh từ chín mươi lăm phần trăm xuống còn không, theo như Huang thừa nhận. Điều này không chỉ là tổn thất kinh doanh mà còn đồng nghĩa với việc để lại toàn bộ thị trường cho các đối thủ nội địa phát triển mà không có sự cạnh tranh từ các gã khổng lồ công nghệ Mỹ.

Ngoài vấn đề về công nghệ và thị trường, Huang còn chỉ ra một lợi thế quan trọng khác mà Trung Quốc đang có trong cuộc đua AI là nguồn cung năng lượng dồi dào. Ông cho biết Trung Quốc có gấp đôi lượng năng lượng so với Mỹ, trong khi nền kinh tế Mỹ lại lớn hơn, điều này theo ông là vô lý. Năng lượng là yếu tố then chốt trong việc phát triển và vận hành các trung tâm dữ liệu khổng lồ phục vụ cho huấn luyện và triển khai các mô hình AI tiên tiến, do đó lợi thế về năng lượng của Trung Quốc có thể trở thành yếu tố quyết định trong cuộc cạnh tranh công nghệ tương lai.

CEO Nvidia khuyến nghị rằng Mỹ cần sử dụng mọi hình thức năng lượng có thể và nên khuyến khích cũng như đẩy nhanh việc phát triển năng lượng hạt nhân. Đáp lại những lo ngại này, Tổng thống Trump đã ký 4 sắc lệnh hành pháp riêng biệt vào tháng 5 nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc tăng gấp 4 lần công suất năng lượng hạt nhân của Mỹ lên 400 gigawatt vào năm 2050. Tuy nhiên, liệu những nỗ lực này có đủ để bù đắp khoảng cách đã bị bỏ lại hay không vẫn còn là một dấu hỏi lớn.

Cuộc gặp giữa Tổng thống Trump và Huang tại Nhà Trắng hôm 3.12 để thảo luận về các biện pháp kiểm soát xuất khẩu cho thấy chính quyền Mỹ đang nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề này.
Tuy nhiên, thách thức nằm ở chỗ làm thế nào để cân bằng giữa mối lo ngại an ninh quốc gia với nhu cầu duy trì khả năng cạnh tranh của các công ty công nghệ Mỹ trên thị trường toàn cầu, đặc biệt là khi đối thủ chính không chỉ là một công ty mà là cả một quốc gia với chiến lược phát triển công nghệ dài hạn và nguồn lực khổng lồ.