Nhịp đập công nghệ

TS.BS Tôn Thất Minh: Đừng trị đơn độc bệnh tim mạch khi thận đang suy yếu

Hồ Quang • 15/11/2026 15:18

TS.BS Tôn Thất Minh lí giải mối liên kết sinh tử giữa tim mạch, thận và tiểu đường, đồng thời cập nhật phác đồ phối hợp thuốc đa cơ chế mới nhất năm 2026.

Điều trị bệnh tim mạch tách rời khỏi chức năng thận và tiểu đường là sai lầm nguy hiểm. TS.BS Tôn Thất Minh - Giám đốc Bệnh viện Tim Tâm Đức (TP.HCM) cảnh báo mối liên kết sinh tử này và chỉ ra chiến lược phối hợp thuốc đa cơ chế sớm giúp bảo vệ tính mạng người bệnh.

Mối liên kết sinh tử giữa trái tim, thận và hệ chuyển hóa

Hội chứng Tim mạch – Thận – Chuyển hóa (CKM) từ lâu được ví như một "cơn bão ngầm", âm thầm bào mòn sức khỏe con người qua nhiều giai đoạn liên tiếp. Bệnh lí này thường khởi phát từ sự rối loạn chức năng mô mỡ, tiến triển qua các yếu tố nguy cơ phổ biến như tăng huyết áp, đái tháo đường, kéo theo bệnh thận mạn (CKD) và tổn thương tim mạch dưới lâm sàng trước khi bùng phát thành nhồi máu cơ tim, đột quỵ hoặc suy tim giai đoạn cuối.

ts.ba-ton-that-minh-dung-dieu-tri-don-doc-tim-mach-khi-than=suy-yeu-hinh-anh 1
TS.BS Tôn Thất Minh - Giám đốc Bệnh viện Tim Tâm Đức (TP.HCM). Ảnh: NVCC

Tại trung tâm của chuỗi tổn thương đa cơ quan này, sự hoạt hóa quá mức của thụ thể mineralocorticoid (MR) dưới tác động của tình trạng tăng đường huyết, quá tải muối và stress oxy hóa chính là ngòi nổ nguy hiểm.

Cơ chế bệnh sinh này kích hoạt hàng loạt phản ứng viêm mạn tính, thúc đẩy xơ hóa mạch máu, gây tổn thương cầu thận và làm phì đại cơ tim. Nhận diện rõ mắt xích cốt lõi đó, Finerenone ra đời với cấu trúc không steroid có tính chọn lọc cực cao. Hoạt chất này giúp ức chế trực tiếp sự hoạt hóa quá mức của thụ thể MR mà không gây ra các tác dụng phụ nội tiết như nhóm thuốc thế hệ cũ, qua đó chặn đứng đà tiến triển của tổn thương tim và thận.

Phân tích sâu về thực tế điều trị tại Việt Nam, TS.BS Tôn Thất Minh nhấn mạnh: Bác sĩ tim mạch hiện nay tuyệt đối không thể điều trị đơn độc trái tim mà tách rời khỏi chức năng thận và chuyển hóa. Theo ông, phần lớn bệnh nhân nhập viện vì biến cố tim mạch nặng đều mang nền tảng đái tháo đường hoặc suy giảm chức năng thận âm thầm từ nhiều năm trước. Thậm chí, nhiều trường hợp chỉ phát hiện tổn thương thận khi chức năng lọc đã suy giảm nghiêm trọng.

“Do đó, việc tầm soát định kì chỉ số đạm niệu, mức lọc cầu thận song song với đánh giá tim mạch để nhận diện sớm và chặn đứng tình trạng viêm, xơ hóa thông qua cơ chế ức chế thụ thể mineralocorticoid chọn lọc chính là chìa khóa sống còn giúp bảo vệ tính mạng người bệnh”, TS.BS Tôn Thất Minh khẳng định.

Mở rộng biên giới bảo vệ từ thận học sang tim mạch

Theo TS.BS Tôn Thất Minh, sức mạnh của Finerenone trong năm 2026 được bảo chứng vững chắc bởi hệ thống bằng chứng khoa học đồ sộ, nổi bật là phân tích gộp quy mô lớn INFINITY công bố tại Đại hội Hội Thận học Châu Âu (ERA) 2026. Dữ liệu này tổng hợp kết quả từ hơn 14.500 bệnh nhân trải dài từ giai đoạn sớm đến muộn của bệnh thận mạn với nhiều căn nguyên khác nhau. Thành quả này tiếp nối thành công của các thử nghiệm kinh điển như FIDELIO-DKD và FIGARO-DKD, vốn đã khẳng định khả năng giảm thiểu rõ rệt biến cố tim mạch và làm chậm tiến triển suy thận ở bệnh nhân đái tháo đường type 2.

ts.ba-ton-that-minh-dung-dieu-tri-don-doc-tim-mach-khi-than-suy-yeu-hinh-anh-55c6e6775f3e0d37ce3f43df1b9c3e68.png
Cơ chế tác dụng bổ trợ lẫn nhau của finerenone và SGLT-2i có thể tạo ra lợi ích cộng dồn khi phối hợp. Ảnh: minh họa

Bước đột phá lớn nhất trong năm nay thuộc về nghiên cứu pha III FIND-CKD, đánh dấu lần đầu tiên Finerenone chứng minh hiệu quả vượt trội trên nhóm bệnh nhân mắc bệnh thận mạn không kèm đái tháo đường. Kết quả nghiên cứu cho thấy hoạt chất này giúp làm chậm đáng kể tốc độ sụt giảm mức lọc cầu thận ước tính (eGFR), giảm mạnh tỉ lệ đạm niệu (UACR) và cắt giảm 23% nguy cơ xảy ra các biến cố gộp tim mạch – thận.

“Thành tựu y khoa này đã mở ra cánh cửa hi vọng mới cho hàng triệu bệnh nhân mắc bệnh thận do tăng huyết áp hoặc viêm cầu thận – nhóm đối tượng vốn từng gặp rất nhiều giới hạn trong phác đồ điều trị chuẩn”, TS.BS Tôn Thất Minh chia sẻ.

Không dừng lại ở lĩnh vực thận học, Finerenone còn thiết lập cột mốc lịch sử mới trong chuyên ngành tim mạch. Đây là hoạt chất đầu tiên thuộc nhóm đối kháng thụ thể mineralocorticoid chứng minh được lợi ích rõ rệt ở nhóm bệnh nhân suy tim có phân suất tống máu bảo tồn hoặc giảm nhẹ (HFpEF và HFmrEF với LVEF từ 40% trở lên).

Thông qua thử nghiệm quy mô lớn FINEARTS-HF, thuốc đã giúp giảm thành công tỉ lệ tử vong tim mạch và các đợt suy tim cấp phải nhập viện, đồng thời mang lại lợi ích chuyển hóa kép khi giảm tới 25% nguy cơ khởi phát đái tháo đường mới. Những dữ liệu củng cố từ chương trình phân tích gộp FINEHEART tiếp tục khẳng định hồ sơ an toàn và hiệu quả bền vững của thuốc trên toàn bộ phổ bệnh lí CKM, bao gồm cả khả năng giảm nguy cơ rung nhĩ mới mắc và cải thiện tỉ lệ sống còn chung.

“

Việc tầm soát định kì chỉ số đạm niệu, mức lọc cầu thận song song với đánh giá tim mạch để nhận diện sớm và chặn đứng tình trạng viêm, xơ hóa thông qua cơ chế ức chế thụ thể mineralocorticoid chọn lọc chính là chìa khóa sống còn giúp bảo vệ tính mạng người bệnh.

TS.BS Tôn Thất Minh

Phối hợp thuốc đa cơ chế: Tận dụng "thời gian vàng" cứu sống người bệnh

Trước những bằng chứng lâm sàng thuyết phục, các tổ chức y khoa uy tín nhất thế giới gồm Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA), Tổ chức Cải thiện Kết quả Sức khỏe Thận Toàn cầu (KDIGO) và Hội Tim mạch Châu Âu (ESC) đã đồng loạt cập nhật hướng dẫn điều trị năm 2026. Theo đó, Finerenone được xếp hạng khuyến cáo ở mức cao nhất (Class IA) cho bệnh nhân mắc bệnh thận mạn kèm đái tháo đường type 2 nhằm ngăn ngừa suy thận giai đoạn cuối và giảm tử vong do nguyên nhân tim mạch.

Đặc biệt, giới chuyên môn đang chuyển dịch mạnh mẽ từ tư duy điều trị tuần tự từng bước sang chiến lược phối hợp thuốc sớm và đa cơ chế. Dữ liệu từ nghiên cứu CONFIDENCE đã chứng minh sức mạnh cộng hưởng ấn tượng khi kết hợp đồng thời Finerenone cùng nhóm thuốc ức chế kênh đồng vận chuyển Natri-Glucose 2 (SGLT2i). Sự phối hợp này tạo ra cơ chế bảo vệ bổ trợ lẫn nhau hoàn hảo, giúp hạ mức đạm niệu xuống tới 52% và giúp 70% người bệnh đạt mục tiêu giảm albumin niệu trên 30% chỉ trong thời gian ngắn, đáp ứng trọn vẹn các tiêu chuẩn kiểm soát bệnh khắt khe nhất của ADA năm 2026.

TS.BS Tôn Thất Minh cho rằng việc kết hợp sớm các nhóm thuốc bảo vệ tim mạch – thận có cơ chế bổ trợ như Finerenone và SGLT2i giúp tận dụng tối đa "thời gian vàng" trước khi cơ tim và cầu thận bị xơ hóa không hồi phục. Tuy nhiên, ông lưu ý trong quá trình tối ưu hóa phác đồ đa trị liệu, bác sĩ lâm sàng cần cá thể hóa điều trị, theo dõi chặt chẽ chức năng thận và nồng độ kali máu định kì. Điều này giúp đảm bảo an toàn tuyệt đối, hỗ trợ người bệnh duy trì sự tuân thủ điều trị lâu dài và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Nổi bật
      Mới nhất
      TS.BS Tôn Thất Minh: Đừng trị đơn độc bệnh tim mạch khi thận đang suy yếu
      • Mặc định

      POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO