Ung thư thận không còn là ‘án tử’: Bước ngoặt điều trị mới
Ung thư thận đang có bước ngoặt điều trị nhờ liệu pháp miễn dịch kết hợp thuốc nhắm trúng đích. Chuyên gia cho biết nhiều bệnh nhân có cơ hội kéo dài thời gian sống và giảm nguy cơ tái phát.
Những tiến bộ vượt bậc trong miễn dịch trị liệu và thuốc nhắm trúng đích đang làm thay đổi cách điều trị ung thư thận trên toàn thế giới. Nếu trước đây bệnh nhân ung thư thận giai đoạn tiến triển thường có tiên lượng dè dặt, thì hiện nay nhiều người đã có cơ hội kéo dài thời gian sống, giảm nguy cơ tái phát và kiểm soát bệnh lâu dài nhờ các chiến lược điều trị cá thể hóa.
Điều trị ung thư thận đang bước sang kỷ nguyên mới
Ung thư tế bào thận (Renal Cell Carcinoma – RCC) là dạng phổ biến nhất của ung thư thận ở người lớn, chiếm khoảng 90% tổng số ca mắc. Trong nhiều năm, căn bệnh này được xem là một trong những thách thức lớn của chuyên ngành tiết niệu bởi khả năng tiến triển âm thầm và nguy cơ tái phát cao ngay cả sau khi đã phẫu thuật thành công.
Theo các số liệu dịch tễ quốc tế, khoảng 65% bệnh nhân được phát hiện khi khối u vẫn còn khu trú trong thận. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều trường hợp được chẩn đoán ở giai đoạn muộn, khi ung thư đã lan đến hạch hoặc di căn sang các cơ quan khác. Ngay cả ở nhóm được điều trị triệt để bằng phẫu thuật, khoảng 30–40% bệnh nhân nguy cơ cao vẫn có thể tái phát trong những năm tiếp theo.
Chính thực tế này đã thúc đẩy giới chuyên môn thay đổi tư duy điều trị. Thay vì chỉ tập trung loại bỏ khối u, mục tiêu hiện nay là kiểm soát bệnh lâu dài, giảm nguy cơ tái phát và kéo dài thời gian sống cho người bệnh.
Trong điều trị ung thư thận khu trú, phẫu thuật vẫn là lựa chọn ưu tiên. Tùy theo kích thước và vị trí khối u, bác sĩ sẽ cân nhắc cắt toàn bộ thận hoặc bảo tồn một phần để duy trì tối đa chức năng của cơ quan này.
Tuy nhiên, các nghiên cứu đã chỉ ra rằng phẫu thuật không phải là điểm kết thúc của quá trình điều trị. Những tế bào ung thư còn tồn tại ở mức vi thể có thể tiếp tục phát triển và gây tái phát sau nhiều năm, đặc biệt ở nhóm bệnh nhân có khối u lớn, xâm lấn hoặc có đặc điểm mô học nguy cơ cao.
Vì vậy, các hướng dẫn điều trị quốc tế hiện đều khuyến nghị đánh giá nguy cơ tái phát sau phẫu thuật để xác định những bệnh nhân cần điều trị bổ trợ. Đây được xem là bước tiến quan trọng giúp điều trị ung thư thận ngày càng chính xác và hiệu quả hơn.
Miễn dịch trị liệu và thuốc nhắm trúng đích tạo nên bước ngoặt
Điểm thay đổi lớn nhất trong điều trị ung thư thận những năm gần đây là sự xuất hiện của các thuốc ức chế điểm kiểm soát miễn dịch (Immune Checkpoint Inhibitors – ICI).
Nghiên cứu KEYNOTE-564 cho thấy việc sử dụng pembrolizumab sau phẫu thuật giúp cải thiện rõ rệt thời gian sống không bệnh và thời gian sống toàn bộ ở những bệnh nhân có nguy cơ tái phát cao. Đây là bằng chứng quan trọng làm thay đổi các khuyến cáo điều trị tại nhiều quốc gia.
Ở giai đoạn ung thư thận di căn, sự kết hợp giữa miễn dịch trị liệu và thuốc nhắm trúng đích cũng đã trở thành tiêu chuẩn điều trị mới. Những phác đồ như pembrolizumab kết hợp axitinib, pembrolizumab kết hợp lenvatinib hoặc nivolumab kết hợp cabozantinib đều chứng minh hiệu quả vượt trội so với việc chỉ sử dụng thuốc nhắm trúng đích đơn thuần.
Theo các chuyên gia, hiệu quả này đến từ cơ chế tác động kép. Trong khi thuốc nhắm trúng đích làm giảm quá trình hình thành mạch máu nuôi khối u và kìm hãm sự phát triển của tế bào ung thư, liệu pháp miễn dịch giúp kích hoạt hệ miễn dịch của chính cơ thể nhận diện và tiêu diệt tế bào ác tính. Sự phối hợp giữa hai cơ chế này giúp tăng hiệu quả kiểm soát bệnh và kéo dài thời gian sống cho người bệnh.
Theo PGS.TS.BS Lukman Hakim, Trưởng ban Khoa học, Hội Ung thư Tiết niệu Indonesia, điều trị ung thư thận hiện không còn dựa trên một phác đồ chung áp dụng cho tất cả bệnh nhân như trước đây.
Ông cho biết sự phát triển của miễn dịch trị liệu đã mở ra cơ hội xây dựng các chiến lược điều trị cá thể hóa dựa trên từng giai đoạn bệnh, đặc điểm mô bệnh học, nguy cơ tái phát, tình trạng toàn thân và khả năng đáp ứng của mỗi người bệnh.
"Điều trị hiệu quả không chỉ phụ thuộc vào việc có thuốc mới, mà quan trọng hơn là lựa chọn đúng liệu pháp cho đúng bệnh nhân và đúng thời điểm", PGS.TS.BS Lukman Hakim nhấn mạnh.
Theo ông, xu hướng kết hợp giữa phẫu thuật, miễn dịch trị liệu và thuốc nhắm trúng đích đang giúp nhiều bệnh nhân kiểm soát bệnh lâu hơn, đồng thời giảm nguy cơ tiến triển và cải thiện chất lượng cuộc sống. Đây cũng là hướng đi đang được nhiều hiệp hội tiết niệu và ung thư trên thế giới khuyến cáo áp dụng trong thực hành lâm sàng.
Người bệnh được hưởng lợi gì từ những tiến bộ mới?
Những thay đổi trong điều trị ung thư thận mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho người bệnh. Nếu trước đây mục tiêu chủ yếu là kéo dài thời gian sống thì hiện nay, các bác sĩ còn hướng đến việc duy trì chất lượng cuộc sống, bảo tồn chức năng thận và giảm tối đa nguy cơ tái phát.
Ở những bệnh nhân có khối u nhỏ, các kỹ thuật phẫu thuật bảo tồn hoặc can thiệp ít xâm lấn giúp giữ lại phần lớn nhu mô thận. Với những trường hợp đã di căn hoặc kháng điều trị, nhiều thuốc thế hệ mới vẫn tiếp tục được nghiên cứu và bổ sung vào phác đồ, tạo thêm cơ hội cho người bệnh.
Cùng với sự phát triển của các dấu ấn sinh học và y học chính xác, điều trị ung thư thận đang tiến gần hơn đến mục tiêu cá thể hóa hoàn toàn. Mỗi bệnh nhân sẽ được lựa chọn chiến lược điều trị phù hợp nhất thay vì áp dụng một mô hình chung.
Sự kết hợp giữa phẫu thuật chính xác, miễn dịch trị liệu và thuốc nhắm trúng đích đang mở ra một chương mới trong cuộc chiến chống ung thư thận. Điều từng được xem là căn bệnh có tiên lượng rất nặng nay đang dần trở thành bệnh lý có thể kiểm soát trong thời gian dài nếu được phát hiện sớm, điều trị đúng phác đồ và theo dõi liên tục. Với những bước tiến của y học hiện đại, "án tử" đối với nhiều bệnh nhân ung thư thận đang dần được thay thế bằng hy vọng về một cuộc sống dài hơn và chất lượng hơn.
