Vì sao phim Việt gian nan sau khi ra rạp?
Một bộ phim hoàn thành chưa có nghĩa hành trình đã kết thúc. Sau ngày công chiếu, phim Việt còn phải đối diện phản ứng khán giả, suất chiếu, tranh luận và sức ép phòng vé.
Sau hơn 10 ngày công chiếu Hộ linh tráng sĩ: Bí ẩn mộ vua Đinh, nhà sản xuất Ngô Thị Bích Hạnh cho biết phim đạt khoảng 35 tỉ đồng. Tác phẩm được đầu tư lớn, chuẩn bị trong thời gian dài, có 83 ngày quay và khoảng bảy tháng hậu kỳ. Nhưng khi ra rạp, bộ phim lập tức bước vào một cuộc thử lửa khác.
Những phản hồi đầu tiên tập trung vào thời lượng dài 155 phút, tiết tấu chậm và một số phân đoạn bị cho là dàn trải. Ngày 28/8, đạo diễn Nguyễn Phan Quang Bình cùng ê-kíp quyết định dựng lại phim, rút xuống còn 135 phút. Đạo diễn - nhà dựng phim Hàm Trần được mời tham gia chỉnh sửa. Bản mới được thay thế tại các rạp từ chiều 30/8.
Theo phía sản xuất, quyết định này xuất phát từ phản hồi của khán giả trong các suất chiếu sớm và những ngày đầu công chiếu. Ê-kíp muốn tinh gọn các phân cảnh, tăng tính kịch tính và làm rõ hơn mạch kể. Việc một bộ phim đang chiếu ngoài rạp được dựng lại ngay lập tức cho thấy hành trình sau ngày công chiếu có thể khó đoán đến mức nào.
Phim Việt ra rạp rồi vẫn có thể bị thay đổi
Nguyễn Phan Quang Bình từng nói Hộ linh tráng sĩ là bộ phim cuối cùng của anh. Trước ngày khởi chiếu, đạo diễn thừa nhận võ thuật không phải sở trường nên cần Johnny Trí Nguyễn làm “chỗ dựa” cho phần hành động. Khi phản hồi về bản phim đầu tiên xuất hiện, chính anh tiếp tục tham gia quá trình rút ngắn tác phẩm cùng Hàm Trần.
Sự điều chỉnh ấy không bảo đảm phòng vé sẽ lập tức thay đổi. Đến trưa 1/9, Hộ linh tráng sĩ đạt khoảng 17,48 tỉ đồng và vẫn nằm ở nhóm giữa bảng xếp hạng. Sau hơn 10 ngày, doanh thu vượt 35 tỉ đồng. Những con số này cho thấy sửa phim sau khi ra rạp là một lựa chọn nghề nghiệp, còn khán giả có tiếp tục mua vé hay không lại thuộc về thị trường.
Hộ linh tráng sĩ không phải trường hợp duy nhất phim Việt thay đổi sau khi đã gặp công chúng. Năm 2023, Đất rừng phương Nam tạo ra tranh luận liên quan đến một số chi tiết lịch sử và tên gọi trong phim. Sau khi tiếp thu ý kiến và trao đổi với cơ quan chức năng, đoàn phim đổi “Nghĩa hòa đoàn” thành “Nam hòa đoàn”, “Thiên địa hội” thành “Chính nghĩa hội”, đồng thời bổ sung thông tin nguồn cảm hứng ở đầu phim.
Đạo diễn Nguyễn Quang Dũng khi đó thừa nhận anh không lường trước phản ứng mạnh từ khán giả. Anh nói việc khiến người xem hiểu lầm là điều bản thân phải “soi xét lại chính mình”. Bản phim chỉnh sửa được đưa ra rạp từ 16/10/2023, trong khi nội dung chính của câu chuyện vẫn được giữ nguyên.
Hai trường hợp khác nhau về nguyên nhân nhưng cùng cho thấy một thực tế: khi phim ra rạp, phản hồi của công chúng có thể buộc người làm phim phải nhìn lại thành phẩm của mình. Mạng xã hội khiến quá trình này diễn ra rất nhanh. Chỉ sau một suất chiếu sớm, hàng loạt nhận xét đã có thể lan rộng và tạo sức ép trực tiếp lên ê-kíp.
Khán giả có thể đổi đường đi của bộ phim
Nếu Hộ linh tráng sĩ và Đất rừng phương Nam cho thấy phim có thể được sửa sau công chiếu, Đào, phở và piano lại chứng minh một hướng khác: Khán giả có thể làm thay đổi quy mô phát hành.
Phim của đạo diễn Phi Tiến Sơn ra rạp mùng 1 Tết Giáp Thìn 2024 tại Trung tâm Chiếu phim quốc gia với số suất ít. Sau hơn một tuần, các bài chia sẻ tích cực trên mạng xã hội khiến lượng người tìm xem tăng mạnh, trang bán vé có thời điểm quá tải. Từ chỗ chỉ chiếu tại một địa điểm ở Hà Nội, phim được đưa đến thêm các hệ thống rạp khác và sau đó đạt doanh thu khoảng 21 tỉ đồng.
Đạo diễn Phi Tiến Sơn từng nhìn nhận rất thẳng về khoảng cách của điện ảnh Việt với những chuẩn mực lớn. Khi nói về việc phim Việt dự Oscar, ông cho rằng điểm yếu đầu tiên nằm ở tay nghề. Cách nhìn này cũng gợi ra một điều quan trọng với thị trường trong nước: sự ủng hộ của khán giả có thể giúp một bộ phim đi xa hơn, nhưng cuối cùng chất lượng nghề nghiệp vẫn là nền tảng.
Nụ hôn bạc tỷ dịp Tết 2025 cũng cho thấy vị trí của một phim có thể thay đổi sau khi ra rạp. Những ngày đầu, phim của Thu Trang đứng sau Bộ tứ báo thủ về doanh thu. Sau đó số suất và lượng vé tăng dần; khoảng ba tuần sau, phim vượt 200 tỉ đồng. Đầu năm 2026, Cảm ơn người đã thức cùng tôi cũng tăng suất gấp ba so với ban đầu và đạt khoảng 25 tỉ đồng vào ngày 5/3.
Không thể quy toàn bộ các kết quả này cho truyền miệng. Thành tích phòng vé còn phụ thuộc thời điểm phát hành, đối thủ, suất chiếu, quảng bá và sức mua. Nhưng chúng cho thấy ngày đầu công chiếu chưa quyết định toàn bộ số phận thương mại của một tác phẩm.
Sau cánh cửa rạp là cuộc sát hạch khác
Trường hợp Hộ linh tráng sĩ cho thấy những khó khăn hậu trường có thể giúp khán giả hiểu thêm về quá trình làm phim: dự án kéo dài nhiều năm, diễn viên tập luyện võ thuật trong nhiều tháng, thời gian quay và hậu kỳ đều lớn. Nhưng những dữ kiện đó không thể thay thế trải nghiệm khi xem phim.
Nhà sản xuất Ngô Thị Bích Hạnh sau đó nói một tác phẩm điện ảnh “không thể đi xin lòng thương của người xem”. Theo bà, khi phim ra rạp, tác phẩm thuộc về công chúng và người xem có quyền yêu hoặc không yêu. Phát biểu này chạm đúng phần khó nhất của điện ảnh thương mại: công sức có thể được ghi nhận, nhưng tấm vé vẫn là lựa chọn tự nguyện.
Trước ngày công chiếu, nhà sản xuất còn có thể kiểm soát trailer, poster, lịch truyền thông và cách bộ phim được giới thiệu. Sau ngày ra rạp, quyền kiểm soát giảm rất nhanh. Khán giả bắt đầu nói về tác phẩm bằng trải nghiệm của họ; nhà rạp nhìn vào tốc độ bán vé để điều chỉnh suất; các đánh giá trên mạng có thể kéo thêm người đến rạp hoặc khiến người khác chần chừ.
Hộ linh tráng sĩ phải dựng lại 20 phút chỉ sau những phản hồi đầu tiên. Đất rừng phương Nam chỉnh sửa một số chi tiết sau tranh luận. Đào, phở và piano từ chỗ ít suất chiếu lại được săn vé. Nụ hôn bạc tỷ khởi đầu sau đối thủ nhưng cuối cùng vượt 200 tỉ đồng. Những đường đi khác nhau ấy cùng chỉ về một điều: ra rạp không phải đích đến.
Với phim Việt, gian nan không chỉ nằm ở chuyện tìm vốn, dựng bối cảnh hay hoàn thành hậu kỳ. Cuộc sát hạch thật sự bắt đầu khi khán giả bỏ tiền mua vé. Từ thời điểm đó, không còn lời giới thiệu nào có thể thay bộ phim thuyết phục người xem.
