Các hãng Trung Quốc tăng giá mạnh chip AI vì thiếu HBM: Tham vọng thay Nvidia thêm khó
Các hãng sản xuất chip AI Trung Quốc, trong đó có Huawei và Cambricon, đã tăng mạnh giá bộ xử lí AI hiện tại và thế hệ mới, theo ba nguồn tin của Reuters am hiểu vấn đề.
Nguyên nhân là chi phí bộ nhớ băng thông cao (HBM) tăng vọt, gây thêm áp lực lên nỗ lực xây dựng các sản phẩm trong nước thay thế chip AI của Nvidia.
Giá chip AI thế hệ mới của Huawei và Cambricon tăng vọt
Reuters cho biết Huawei đã nâng mức giá dự kiến của Ascend 950DT, sản phẩm tích hợp bộ xử lí AI cùng bộ nhớ và các linh kiện khác, lên hơn 250.000 nhân dân tệ (khoảng 37.255 USD).
Tùy điều khoản hợp đồng, giá mới này cao hơn 20 - 50% so với mức Huawei báo cho khách hàng chỉ hai tháng trước. Huawei (có trụ sở tại thành phố Thâm Quyến) từng công khai cho biết Ascend 950DT, bộ tăng tốc AI tiên tiến nhất của hãng, sẽ được cung cấp vào quý IV/2026.
Cambricon (có trụ sở tại thủ đô Bắc Kinh) cũng tăng giá chip thế hệ mới (tạm gọi là 690) cao hơn 20 - 30% so với mức công ty đưa ra cách đây hai tháng. Các đối thủ nhỏ hơn như MetaX và Iluvatar CoreX cũng thực hiện đợt tăng giá tương tự.
Việc tăng giá chip cho thấy tình trạng thiếu HBM trên toàn cầu đang lan sang ngành AI Trung Quốc, trong bối cảnh chính phủ nước này thúc đẩy các doanh nghiệp thay thế Nvidia bằng các giải pháp tự phát triển.
HBM là linh kiện quan trọng trong hệ thống tính toán AI, gồm nhiều chip nhớ được xếp chồng theo chiều dọc, cho phép bộ xử lí truy cập một lượng dữ liệu rất lớn với tốc độ cao. Thị trường HBM tiên tiến hiện do SK Hynix và Samsung Electronics (Hàn Quốc) cùng Micron Technology (Mỹ) thống lĩnh.
Kể từ khi Mỹ siết kiểm soát xuất khẩu một số loại HBM tiên tiến sang Trung Quốc vào tháng 12/2024, các hãng chip Trung Quốc ngày càng phải dựa vào các kênh mua bán ngoài thị trường chính thức để tìm nguồn cung, theo các nguồn tin của Reuters. Các nguồn tin cho biết loại HBM này thường có giá cao gấp nhiều lần so với mức giá mà người mua bên ngoài Trung Quốc phải trả.
Bộ nhớ chiếm tỉ trọng lớn trong chi phí sản xuất một bộ tăng tốc AI. Thế nên giá HBM tăng cao đã đẩy giá thành của bộ tăng tốc AI lên theo.
Huawei cho biết dòng Ascend 950 sẽ sử dụng hai công nghệ HBM do hãng tự phát triển, gồm HiBL 1.0 trên Ascend 950PR và HiZQ 2.0 trên Ascend 950DT. Tuy nhiên, gã khổng lồ công nghệ Trung Quốc không công bố chi tiết HBM được sản xuất ở đâu và bằng cách nào.
Ascend 950DT được thiết kế chủ yếu cho việc huấn luyện mô hình AI và tạo câu trả lời (suy luận). Trong khi đó, Ascend 950PR đảm nhận xử lí các yêu cầu của người dùng trước khi chuyển giao cho mô hình AI.
Huawei, Cambricon, MetaX và Iluvatar CoreX không phản hồi khi được đề nghị bình luận.
Giá chip AI của Huawei thế hệ cũ cũng tăng
Giá các chip AI của Huawei thuộc thế hệ trước cũng tăng. Theo Reuters, Ascend 950PR, từng được bán với giá khoảng 60.000 nhân dân tệ vào đầu năm 2026, hiện có giá hơn 80.000 nhân dân tệ, tăng khoảng 30%.
Giá Ascend 910C thế hệ cũ cũng tăng lên hơn 110.000 nhân dân tệ, từ mức khoảng 90.000 nhân dân tệ đầu năm 2026.
Việc tăng giá làm chi phí xây dựng năng lực tính toán AI tại Trung Quốc cao hơn, đồng thời cho thấy một nút thắt ngày càng lớn với các hãng chip nước này.
Các doanh nghiệp Trung Quốc từng hưởng lợi từ khoảng trống trong thị trường chip AI trị giá khoảng 50 tỉ USD của nước này do Nvidia để lại. Điều đó diễn ra sau khi Mỹ kiểm soát xuất khẩu những chip AI tiên tiến nhất của Nvidia sang Trung Quốc.
Tình trạng thiếu chip AI và bộ nhớ cũng buộc các nhà cung cấp phải phân bổ lại nguồn hàng.
Theo một nguồn tin của Reuters, Iluvatar CoreX đã tăng gấp đôi lượng GPU (bộ xử lí đồ họa) giao cho ByteDance, công ty sở hữu TikTok, lên 100.000 đơn vị trong năm 2026, khi những hạn chế về năng lực tính toán ngày càng nghiêm trọng. GPU là loại chip được sử dụng để huấn luyện và vận hành các mô hình AI.
Iluvatar CoreX cũng chuyển một phần GPU vốn dành cho nhu cầu nội bộ sang cung cấp cho ByteDance.
Cambricon chưa chính thức ra mắt chip 690. Sản phẩm cao cấp nhất hiện nay của Cambricon là 590.
Ba nguồn tin cho biết Huawei là nhà cung cấp chip AI nội địa lớn nhất của ByteDance, tiếp theo là Cambricon và Iluvatar CoreX.
ByteDance không phản hồi khi được đề nghị bình luận về chuyện này.
Các công ty Trung Quốc tăng tốc cuộc đua chip AI
Tình trạng thiếu HBM đang xuất hiện đúng vào thời điểm ngành chip AI Trung Quốc bước vào giai đoạn mở rộng quy mô. Theo ước tính của báo DigiTimes, các hãng Trung Quốc có thể xuất xưởng khoảng 2,123 triệu bộ tăng tốc AI cao cấp dành cho trung tâm dữ liệu đám mây trong năm 2026, tăng 136% so với 2025. Huawei được dự báo chiếm hơn 50% lượng xuất xưởng bộ tăng tốc AI cao cấp trong nước, vượt xa Cambricon, T-Head Semiconductor của Alibaba, Kunlunxin của Baidu và Hygon Information Technology.
Vấn đề của Trung Quốc hiện không còn đơn thuần là tìm một sản phẩm thay thế Nvidia. Các hãng chip trong nước đang phải xây dựng cả hệ sinh thái phần cứng và phần mềm để khách hàng có thể chuyển đổi mà không phải thay đổi quá nhiều hệ thống AI hiện có.
Một trong những điểm yếu lớn nhất vẫn là hệ sinh thái phần mềm. Nvidia nhiều năm qua đã xây dựng lợi thế với CUDA, nền tảng cho phép các nhà phát triển viết và tối ưu phần mềm AI trên GPU của hãng. Các đối thủ Trung Quốc đang tìm cách giảm trở ngại này bằng những lớp phần mềm tương thích với CUDA hoặc hỗ trợ chuyển đổi mã nguồn, giúp doanh nghiệp không phải xây dựng lại toàn bộ ứng dụng AI từ đầu. Đây là một trong những yếu tố giúp các hãng chip Trung Quốc từng bước thu hẹp lợi thế của Nvidia tại thị trường nội địa.
CUDA là nền tảng phần mềm và mô hình lập trình song song, cho phép lập trình viên tận dụng sức mạnh xử lí của GPU Nvidia để tăng tốc các tác vụ tính toán nặng như AI, học máy, mô phỏng khoa học, dựng hình và xử lí dữ liệu lớn. Ban đầu, GPU được thiết kế chủ yếu để xử lí đồ họa. Nhờ CUDA, một chương trình có thể chia nhỏ công việc thành hàng nghìn tác vụ và xử lí chúng đồng thời trên nhiều lõi của GPU, giúp tăng tốc độ tính toán lên rất nhiều so với CPU truyền thống.
CUDA cũng cung cấp các thư viện, công cụ phát triển và giao diện lập trình để các nhà phát triển dễ dàng xây dựng phần mềm chạy trên GPU của Nvidia. Tuy nhiên, phần mềm viết bằng CUDA thường chỉ chạy tối ưu trên GPU Nvidia, khiến nhiều ứng dụng AI và tính toán hiệu năng cao phụ thuộc vào hệ sinh thái phần cứng của hãng này. Đây là một trong những yếu tố quan trọng giúp Nvidia duy trì vị thế thống trị trong lĩnh vực hạ tầng AI.
Sự thay đổi về thị phần cũng đáng chú ý. Theo Reuters, thị phần của Nvidia trên thị trường bán dẫn AI Trung Quốc đã giảm xuống còn khoảng 55%, khi các hãng chip nội địa như ngày càng cạnh tranh mạnh hơn. Huawei đang đóng vai trò quan trọng trong quá trình này, còn các hãng như Enflame, Moore Threads, MetaX và Biren Technology tìm cách giành thêm khách hàng.
Enflame, hãng chip AI được Tencent hậu thuẫn, đã huy động khoảng 912 triệu USD trong đợt IPO (chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng) tại thành phố Thượng Hải, qua đó được định giá khoảng 9,12 tỉ USD. Enflame dự kiến bắt đầu giao dịch trên thị trường STAR của Thượng Hải vào ngày 11/9.
Doanh số quý I/2026 của Enflame tăng tới 1.475% so với cùng kì năm trước, dù công ty vẫn chưa có lãi. Enflame đang tập trung vào những chip tiết kiệm năng lượng cho các tác vụ suy luận AI, lĩnh vực được dự báo tăng nhanh khi doanh nghiệp triển khai AI trên quy mô lớn.
Một xu hướng khác là Trung Quốc đang đẩy nhanh việc phát triển HBM và các công nghệ bộ nhớ trong nước, nhưng khoảng cách so với SK Hynix, Samsung Electronics và Micron Technology vẫn còn lớn.
Ngoài HBM, ngành chip AI còn phụ thuộc vào công nghệ đóng gói tiên tiến như CoWoS, vốn rất quan trọng để kết nối bộ xử lí với lượng lớn bộ nhớ tốc độ cao. CoWoS là công nghệ đóng gói tiên tiến do TSMC (Đài Loan) phát triển, rất quan trọng để tích hợp bộ xử lí với HBM trong các hệ thống AI.
Khả năng tiếp cận HBM, công nghệ sản xuất logic tiên tiến và CoWoS vẫn là những điểm nghẽn lớn với ngành chip AI Trung Quốc.
Các nhà sản xuất chip nhớ Trung Quốc đang mở rộng vai trò ở những phân khúc khác. CXMT được hãng Counterpoint Research ước tính chiếm khoảng 10% doanh thu thị trường DRAM toàn cầu trong quý II/2026, tăng từ 4% một năm trước.
Theo Counterpoint Research, YMTC chiếm khoảng 14% lượng NAND flash xuất xưởng toàn cầu trong quý II/2026, lần đầu vươn lên vị trí thứ ba Samsung Electronics và SK Hynix, vượt Kioxia (Nhật Bản).
Những con số này cho thấy Trung Quốc đang từng bước xây dựng năng lực chip nhớ trong nước, dù HBM tiên tiến vẫn là bài toán khó hơn nhiều.