Công nghiệp văn hóa: Đưa ý tưởng Việt thành tài sản
Công nghiệp văn hóa muốn đi xa phải biến ý tưởng thành tài sản có thể bảo hộ, gọi vốn và đưa ra thị trường.
Nhiều ý tưởng sáng tạo của Việt Nam có sức hút nhưng chưa đi được đường dài. Một tác phẩm, nhân vật, thiết kế hoặc định dạng nội dung có thể được chú ý sau lần công bố đầu tiên, nhưng nhanh chóng dừng lại nếu thiếu bản quyền, vốn, công nghệ và đầu ra.
Bài toán đưa ý tưởng trở thành tài sản có thể khai thác lâu dài được đặt ra tại Ngày hội Công nghiệp Văn hóa và Sáng tạo 2026, diễn ra trong hai ngày 11 và 12/7 tại Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP.HCM (Shihub)
Chương trình nằm trong khuôn khổ Startup Connection Day 2026, dưới sự chỉ đạo của Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM. Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP.HCM phối hợp với Star Delight, SanDisk Việt Nam cùng các đơn vị tổ chức.
Ngày hội quy tụ người sáng tạo, doanh nghiệp, trường đại học, chuyên gia và nhà đầu tư, hướng đến việc hình thành hệ sinh thái tài sản sở hữu trí tuệ sáng tạo, còn được gọi là Creative IP.
Công nghiệp văn hóa bắt đầu từ quyền sở hữu
Công nghiệp văn hóa không chỉ được tạo nên từ những sản phẩm hấp dẫn. Giá trị của một ý tưởng còn phụ thuộc vào khả năng xác lập quyền sở hữu, phát triển thành sản phẩm và tiếp tục khai thác sau lần xuất hiện đầu tiên.
Một nhân vật có thể được mở rộng sang phim ảnh, truyện tranh, trò chơi, đồ chơi hoặc sản phẩm lưu niệm. Một tác phẩm âm nhạc có thể được biểu diễn, phát hành, chuyển thể hoặc cấp phép sử dụng. Một thiết kế có thể trở thành nhãn hiệu, kiểu dáng sản phẩm hoặc nền tảng cho một mô hình kinh doanh mới.
Muốn đi đến những bước đó, người sáng tạo phải biết mình đang sở hữu quyền gì, phạm vi khai thác đến đâu và cần bảo hộ sản phẩm bằng hình thức nào.
Thực tế, không ít dự án sáng tạo hiện nay vẫn phát triển theo cách tự phát. Hồ sơ quyền sở hữu không đầy đủ, dữ liệu dự án thiếu thống nhất, thỏa thuận giữa các bên chưa rõ ràng. Khi doanh nghiệp hoặc nhà đầu tư quan tâm, dự án lại khó chứng minh giá trị và khả năng khai thác.
Thạc sĩ Lê Thị Bé Ba, Phó giám đốc Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP.HCM, cho rằng công nghiệp văn hóa đang bước vào một giai đoạn phát triển mới khi khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngày càng trở thành nền tảng tạo ra giá trị kinh tế.
“Việc hình thành hệ sinh thái Creative IP không chỉ góp phần đưa nhiều ý tưởng sáng tạo đến gần hơn với doanh nghiệp và thị trường, mà còn mở ra cơ hội để các giá trị văn hóa Việt Nam được chuyển hóa thành nguồn lực phát triển trong nền kinh tế sáng tạo”, bà Lê Thị Bé Ba nhấn mạnh.
Nối người sáng tạo với doanh nghiệp và nhà đầu tư
Chuỗi hoạt động tại ngày hội được xây dựng theo ba hướng gồm kết nối nguồn lực, chia sẻ kiến thức và hỗ trợ thương mại hóa Creative IP.
Project Market tạo không gian để các nhóm sáng tạo giới thiệu dự án trước doanh nghiệp, chuyên gia và nhà đầu tư. Triển lãm Creative IP giới thiệu những sản phẩm đang được phát triển. Hoạt động Business Matching kết nối các dự án với đối tác có khả năng hỗ trợ về vốn, công nghệ, sản xuất hoặc phân phối.
Ngày hội còn có Creative Race với sự tham gia của các trường đại học cùng chuỗi workshop và masterclass về trí tuệ nhân tạo, bản quyền, điện ảnh, âm nhạc và thiết kế.
Các hoạt động không chỉ giới thiệu sản phẩm đã hoàn thiện. Dự án còn được xem xét từ khả năng bảo hộ, phát triển mô hình kinh doanh đến việc tìm đối tác phù hợp.
Cách tiếp cận này giúp người sáng tạo nhìn sản phẩm của mình như một tài sản có thể tiếp tục mở rộng, thay vì chỉ là một dự án kết thúc sau cuộc thi, buổi trình diễn hoặc đợt phát hành đầu tiên.
AI rút ngắn đường đi của dự án
Một nội dung được giới thiệu tại ngày hội là Kính Vạn Hoa Creative Lab, nền tảng ứng dụng trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ quản lý dự án, chuẩn hóa dữ liệu Creative IP và tăng khả năng cộng tác giữa nhà sáng tạo, doanh nghiệp, chuyên gia và nhà đầu tư.
Bà Bùi Hương Anh, Giám đốc điều hành Star Delight, cho rằng công nghệ chỉ phát huy giá trị khi giúp người sáng tạo tiếp cận nguồn lực nhanh và hiệu quả hơn.
“Điều cộng đồng sáng tạo đang cần không chỉ là một công cụ AI, mà là một hạ tầng đủ mạnh để kết nối ý tưởng với công nghệ, nguồn lực và thị trường. Kính Vạn Hoa Creative Lab được xây dựng để giúp các Creative IP rút ngắn khoảng cách từ ý tưởng đến sản phẩm có khả năng thương mại hóa”, bà Bùi Hương Anh nói.
AI có thể hỗ trợ sắp xếp dữ liệu, quản lý tiến độ, tìm kiếm đối tác và hoàn thiện quá trình phát triển sản phẩm. Tuy nhiên, công nghệ không thay thế được việc xác lập quyền sở hữu, ký kết hợp đồng hoặc xây dựng mô hình khai thác.
Giá trị của Creative IP vẫn bắt đầu từ người sáng tạo và khả năng giữ quyền đối với sản phẩm do mình làm ra.
Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đặt mục tiêu lĩnh vực này đóng góp khoảng 7% GDP vào năm 2030 và 9% GDP vào năm 2045. Để đạt mục tiêu đó, nguồn lực sáng tạo cần được nhìn nhận và phát triển như những tài sản thực sự.
Ngày hội Công nghiệp Văn hóa và Sáng tạo 2026 mở thêm một kênh kết nối để ý tưởng Việt gặp công nghệ, doanh nghiệp và nhà đầu tư. Khi quyền sở hữu được xác lập, dữ liệu được chuẩn hóa và đầu ra được tính toán từ sớm, một ý tưởng có thể đi xa hơn lần công bố đầu tiên và tạo ra giá trị lâu dài cho công nghiệp văn hóa.
.jpeg)
