Giấc mơ tự chủ mưu sinh tan vỡ, tài xế xe công nghệ sẽ đi đâu, làm gì?

Khi mới bước vào nghề, nhiều tài xế xe công nghệ kỳ vọng có thể tự quyết định thời gian làm việc, chủ động nhận cuốc và nghỉ khi cần. Sự linh hoạt này từng là một trong những điểm hấp dẫn nhất của mô hình xe công nghệ.

Tuy nhiên, khoảng cách giữa kỳ vọng và thực tế bắt đầu xuất hiện khi tài xế phải tính đến hàng loạt khoản chi phí như chiết khấu, nhiên liệu, trả góp hoặc thuê xe, bảo dưỡng và các chi phí sinh hoạt. Để duy trì mức thu nhập mong muốn, thời gian chạy xe có thể kéo dài từ sáng đến tối, xen giữa những khoảng thời gian chờ cuốc hoặc nghỉ tạm bên đường.

Bài toán mà tài xế phải đối mặt vì thế không đơn giản là doanh thu trong ngày, mà là số tiền thực sự còn lại sau khi trừ các khoản chi phí. Một ngày chạy bao nhiêu giờ, doanh thu bao nhiêu, chiết khấu mất bao nhiêu, tiền xăng và bảo dưỡng hết bao nhiêu... trở thành những con số quyết định hiệu quả của công việc.

PGS-TS Nguyễn Đức Lộc (Viện trưởng Viện Nghiên cứu Đời sống Xã hội - Social Life), cho rằng sự linh hoạt là một trong những yếu tố khiến lao động nền tảng hấp dẫn người tham gia. Tuy nhiên, đằng sau sự linh hoạt đó là những rủi ro mà người lao động phải tự gánh, đặc biệt khi thu nhập phụ thuộc vào nền tảng và các điều kiện của thị trường.

Với những tài xế có gia đình, khoản vay hoặc không có công việc thay thế, áp lực càng rõ hơn. Khi được hỏi nếu không còn ứng dụng thì sẽ làm gì để duy trì cuộc sống, không phải ai cũng có sẵn một phương án khác.

Câu chuyện của tài xế xe công nghệ vì thế đặt ra một vấn đề rộng hơn về bản chất của sự tự chủ trong nền kinh tế nền tảng. Được lựa chọn thời điểm làm việc chưa đồng nghĩa với việc người lao động có thể hoàn toàn kiểm soát thu nhập, chi phí và những rủi ro của công việc.

Vụ tài xế kêu gọi tắt app: Grab vừa gửi thông báo quan trọng

Cuộc đình công của tài xế công nghệ Indonesia đã kết thúc thế nào?

Từ giấc mơ tự chủ tan vỡ đến cuộc mưu sinh oằn lưng vì chiết khấu - Bài 2: Ba trụ cột để lấp khoảng trống an sinh của tài xế xe công nghệ