Grab và SoftBank chi đậm trong cuộc đua hạ tầng AI tại ASEAN
Grab và tập đoàn SoftBank Group của Nhật Bản sẽ đầu tư tổng cộng 1,85 tỉ USD vào các dự án hạ tầng AI tại Malaysia, với mục tiêu cung cấp ít nhất 5 GW năng lực tính toán AI.
Thương vụ không chỉ cho thấy sức hút ngày càng lớn của Malaysia trong cuộc đua công nghệ mà còn phản ánh làn sóng đầu tư xây dựng hạ tầng AI đang tăng tốc tại Đông Nam Á, khi các nền kinh tế trong khu vực tìm cách đón đầu nhu cầu số hóa.
1,85 tỉ USD xây dựng hạ tầng AI, Malaysia trở thành điểm đến chiến lược
Grab và SoftBank Group vừa công bố kế hoạch đầu tư 1,85 tỉ USD vào hai dự án hạ tầng AI tại Malaysia, bao gồm một dự án ở bán đảo Malaysia và một dự án khác tại bang Sarawak, phía đông nước này. Theo thông báo chung của hai doanh nghiệp, các dự án hướng đến xây dựng hạ tầng tính toán AI, trong đó có các trung tâm dữ liệu quy mô lớn, nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của nền kinh tế số Đông Nam Á.
Trong tổng vốn đầu tư dự kiến, dự án tại bán đảo Malaysia sẽ nhận khoản đầu tư ban đầu 850 triệu USD. Grab đóng góp 650 triệu USD, trong khi SoftBank rót 200 triệu USD.
Đối với dự án tại Sarawak, SoftBank sẽ đầu tư 800 triệu USD, còn Grab và tập đoàn năng lượng địa phương Petroleum Sarawak Berhad (Petros) mỗi bên đóng góp 100 triệu USD. Đáng chú ý, Grab có quyền lựa chọn tăng tỉ lệ sở hữu tại dự án Sarawak, cho thấy doanh nghiệp Singapore có thể mở rộng mức độ tham gia trong tương lai.
Theo kế hoạch, hai dự án sẽ cung cấp tổng cộng ít nhất 5 GW năng lực tính toán AI. Đây là quy mô đáng kể, phản ánh tham vọng xây dựng nền tảng hạ tầng đủ sức phục vụ các ứng dụng AI ngày càng phức tạp, từ xử lí dữ liệu, huấn luyện mô hình đến triển khai các dịch vụ AI trên quy mô lớn.
Dù chưa công bố địa điểm cụ thể cũng như tiến độ triển khai, kế hoạch đầu tư cho thấy các bên đang chuyển từ giai đoạn tìm hiểu cơ hội sang xây dựng những dự án hạ tầng có quy mô vốn lớn và sự phân công đầu tư rõ ràng.
Thỏa thuận mới được công bố tiếp nối biên bản thống nhất hồi tháng trước giữa Grab, SoftBank và Petros về việc nghiên cứu phát triển hạ tầng AI tại Malaysia. Trước đó, SoftBank cũng đã thảo luận với chính phủ Malaysia về một kế hoạch đầu tư AI có quy mô lên tới 50 tỉ USD.
Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc SoftBank Masayoshi Son cho rằng quan hệ hợp tác này sẽ góp phần củng cố hạ tầng AI của Malaysia, đồng thời hỗ trợ tham vọng phát triển kinh tế số của quốc gia Đông Nam Á.
"Hạ tầng AI sẽ thúc đẩy làn sóng tăng trưởng tiếp theo, và Malaysia có nhân tài cũng như tham vọng để đóng vai trò dẫn dắt", ông Son nhấn mạnh. Theo lãnh đạo SoftBank, việc hợp tác với Grab sẽ giúp xây dựng năng lực cần thiết để hỗ trợ các mục tiêu số hóa của Malaysia và đẩy nhanh đổi mới AI trên toàn Đông Nam Á.
Grab không chỉ gọi xe, giao đồ ăn mà còn muốn tham gia sâu vào chuỗi giá trị AI
Điểm đáng chú ý của thương vụ nằm ở sự kết hợp giữa một tập đoàn đầu tư công nghệ toàn cầu và doanh nghiệp nền tảng số có độ phủ rộng tại Đông Nam Á.
SoftBank từ lâu đã theo đuổi chiến lược đầu tư vào các công nghệ có khả năng định hình tương lai, trong đó AI đang trở thành trọng tâm. Trong khi đó, Grab sở hữu hệ sinh thái dịch vụ số hoạt động tại nhiều quốc gia Đông Nam Á, từ gọi xe, giao đồ ăn đến thanh toán và các dịch vụ tài chính.
Những hoạt động này tạo ra lượng dữ liệu lớn về hành vi tiêu dùng, nhu cầu di chuyển, giao dịch và vận hành dịch vụ. Việc đầu tư vào hạ tầng AI có thể giúp Grab chủ động hơn về năng lực tính toán, đồng thời mở rộng khả năng phát triển những ứng dụng AI phù hợp với đặc điểm của từng thị trường.
Thời gian qua, Grab đã liên tục mở rộng các tính năng AI trong ứng dụng gọi xe và giao hàng. Công nghệ này có thể hỗ trợ tối ưu hóa hoạt động điều phối tài xế, dự báo nhu cầu, cải thiện khả năng ghép nối giữa người dùng với dịch vụ và nâng cao hiệu quả giao nhận.
Với khoản đầu tư mới, tham vọng của Grab không chỉ dừng ở việc sử dụng AI để cải thiện các dịch vụ hiện có. Doanh nghiệp còn muốn tham gia sâu hơn vào quá trình phát triển hạ tầng và các giải pháp AI phục vụ thị trường khu vực.
Tổng giám đốc Grab Anthony Tan, người sẽ trực tiếp giám sát cả hai dự án, cho biết hạ tầng mới sẽ thúc đẩy phát triển những giải pháp AI được bản địa hóa, đồng thời tạo thêm việc làm có giá trị cao và cơ hội nâng cao kỹ năng AI cho người lao động Malaysia.
"Thông qua quan hệ hợp tác này, chúng tôi có thể thúc đẩy nhanh hơn quá trình phát triển và ứng dụng AI trong khu vực, đưa những lợi ích mang tính chuyển đổi của công nghệ đến với hàng triệu người", ông Tan chia sẻ.
Khái niệm AI bản địa hóa đặc biệt quan trọng đối với Đông Nam Á, nơi các thị trường có sự khác biệt lớn về ngôn ngữ, văn hóa, hành vi tiêu dùng và điều kiện kinh tế. Những mô hình AI được phát triển cho thị trường toàn cầu chưa chắc đáp ứng đầy đủ nhu cầu thực tế của người dùng trong khu vực.
Do đó, việc xây dựng hạ tầng tính toán ngay tại Đông Nam Á có thể tạo điều kiện phát triển các mô hình và ứng dụng phù hợp hơn với từng quốc gia. Đối với Grab, lợi thế nằm ở khả năng kết nối hạ tầng công nghệ với hệ sinh thái dịch vụ đang phục vụ hàng triệu người dùng.
Ngoài ra, cam kết đào tạo nhân lực AI và tạo việc làm chất lượng cao cũng cho thấy các bên muốn gắn đầu tư hạ tầng với việc hình thành năng lực công nghệ trong nước, thay vì chỉ xây dựng các trung tâm dữ liệu phục vụ nhu cầu tính toán.
Cuộc đua trung tâm dữ liệu ASEAN nóng lên, các nước đứng trước cơ hội
Thương vụ giữa Grab và SoftBank diễn ra trong lúc Đông Nam Á đang trở thành điểm đến quan trọng của dòng vốn đầu tư vào hạ tầng AI. Sự phát triển nhanh của kinh tế số, thương mại điện tử, dịch vụ tài chính trực tuyến và các nền tảng công nghệ đang kéo theo nhu cầu lớn về năng lực xử lí dữ liệu.
AI càng được ứng dụng rộng rãi, nhu cầu về trung tâm dữ liệu, hệ thống máy chủ và năng lực tính toán càng gia tăng. Đây là những thành phần nền tảng để huấn luyện, vận hành các mô hình AI và cung cấp dịch vụ cho doanh nghiệp, người tiêu dùng.
Việc Grab và SoftBank đặt mục tiêu xây dựng ít nhất 5 GW năng lực tính toán AI tại Malaysia cho thấy cuộc cạnh tranh trong khu vực đang chuyển sang một cấp độ mới. Các quốc gia không chỉ tìm cách thu hút doanh nghiệp phát triển phần mềm hay ứng dụng AI mà còn muốn trở thành nơi đặt những hạ tầng công nghệ cốt lõi.
Malaysia đang thể hiện tham vọng rõ rệt trong chiến lược này. Trong cuộc trao đổi trực tuyến với đại diện Grab, SoftBank và Petros, Thủ tướng Anwar Ibrahim đánh giá việc kết hợp nguồn vốn và chuyên môn của SoftBank với năng lực AI khu vực của Grab sẽ góp phần nâng cao hạ tầng công nghệ và sức cạnh tranh toàn cầu của Malaysia.
Theo ông Anwar, Grab có kinh nghiệm triển khai AI trong hệ sinh thái vận hành của mình, trong khi SoftBank sở hữu nguồn vốn và chuyên môn đầu tư công nghệ. Sự kết hợp này được kỳ vọng tạo ra động lực đáng kể cho tham vọng AI của Malaysia.
Đối với Việt Nam, diễn biến trên là một tín hiệu đáng chú ý. Khi các nước ASEAN tăng tốc thu hút đầu tư vào trung tâm dữ liệu và hạ tầng AI, cơ hội không chỉ nằm ở việc phát triển các ứng dụng phục vụ người dùng mà còn ở khả năng tham gia vào chuỗi cung ứng công nghệ, cung cấp dịch vụ dữ liệu và phát triển nguồn nhân lực chuyên môn cao.
Tuy nhiên, cuộc đua này cũng đặt ra những yêu cầu lớn về nguồn cung điện, đất đai, kết nối viễn thông, nhân lực và môi trường pháp lí. Đầu tư trung tâm dữ liệu quy mô lớn đòi hỏi nguồn điện ổn định, hạ tầng truyền dẫn mạnh và khả năng vận hành liên tục. Đây là những điều kiện quyết định khả năng thu hút các dự án công nghệ có giá trị đầu tư cao.
Vì vậy, bài học từ Malaysia không chỉ nằm ở con số 1,85 tỉ USD hay mục tiêu 5 GW năng lực tính toán, mà còn ở cách kết hợp nguồn vốn quốc tế, doanh nghiệp nền tảng khu vực và đối tác nội địa để hình thành hệ sinh thái AI.
Khi AI trở thành hạ tầng thiết yếu của nền kinh tế số, quốc gia nào sớm xây dựng được năng lực tính toán, dữ liệu và nhân lực đủ mạnh sẽ có lợi thế lớn hơn trong việc thu hút dòng vốn công nghệ cũng như tham gia vào những chuỗi giá trị mới. Cuộc đầu tư của Grab và SoftBank vì thế không chỉ là câu chuyện riêng của Malaysia, mà còn là dấu hiệu cho thấy cuộc đua giành vị trí trong bản đồ hạ tầng AI ASEAN đang ngày càng quyết liệt.