'Lên hương': Chiếu sớm hay phát hành sớm?
"Lên hương" thu hơn 30 tỉ đồng trước lịch khởi chiếu, cho thấy ranh giới giữa suất chiếu sớm và phát hành thương mại ngày càng khó phân biệt.
Lên hương của đạo diễn Khương Ngọc mở suất chiếu sớm từ ngày 11/9. Phim nhanh chóng vượt Nghỉ hè sợ nghỉ hưu, đứng đầu bảng doanh thu phòng vé cuối tuần.
Theo số liệu của Box Office Vietnam được cập nhật sáng 14/9, phim đã thu hơn 30 tỉ đồng. Thành tích này được xác lập bốn ngày trước lịch khởi chiếu ban đầu là 18/9.
Sau kết quả thuận lợi, nhà sản xuất thông báo đưa phim ra rạp chính thức từ ngày 14/9. Lịch phát hành được đẩy lên sớm hơn kế hoạch, còn các suất vốn được gọi là “chiếu sớm” nối thẳng sang giai đoạn chiếu chính thức.
Cách làm này mang lại lợi thế rõ rệt cho bộ phim. Tuy nhiên, nó cũng đặt ra câu hỏi: Một tác phẩm đã bán vé rộng rãi, chiếu liên tục và tham gia cuộc đua doanh thu có còn là “chiếu sớm”?
Suất chiếu sớm là gì?
Suất chiếu sớm thường được gọi là “sneak preview”, “sneak show”, “advance screening” hoặc “early access screening”. Đây là những buổi đưa phim đến khán giả trước ngày phát hành chính thức.
Hình thức này khác buổi ra mắt dành cho báo chí, khách mời và nghệ sĩ. Khán giả có thể mua vé xem suất chiếu sớm như bình thường, nhưng số lượng rạp, phòng hoặc khung giờ thường được giới hạn.
Suất chiếu sớm cũng khác “test screening”, chiếu thử được tổ chức để khảo sát phản ứng của một nhóm khán giả khi tác phẩm còn khả năng chỉnh sửa. Kết quả thu về có thể khiến ê kíp thay đổi cách dựng, thời lượng hoặc đoạn kết.
Với suất chiếu sớm, bộ phim về cơ bản đã hoàn thiện. Nhà phát hành muốn đo sức hút, tạo thảo luận và thúc đẩy truyền miệng. Tốc độ bán vé cùng tỉ lệ lấp đầy phòng còn giúp các cụm rạp quyết định tăng hay giảm suất.
Theo cách tổ chức quen thuộc, phim chỉ được chiếu trước từ một đến ba ngày với số suất hạn chế. Tuy nhiên, mỗi thị trường đang khai thác hình thức này theo cách khác nhau.
Các thị trường lớn chiếu sớm ra sao?
Tại Bắc Mỹ, nhiều phim được công bố phát hành vào thứ sáu nhưng bắt đầu có suất từ tối thứ năm. Hình thức này được gọi là “Thursday previews”. Doanh thu tối thứ năm thường được cộng vào doanh thu ngày thứ sáu và cuối tuần mở màn.
Khoảng cách giữa suất chiếu trước và ngày phát hành thường chỉ tính bằng giờ. Một số phim lớn còn tổ chức các buổi “early access” tại một số cụm rạp hoặc định dạng đặc biệt. Đây thường là sự kiện dành cho người hâm mộ, có thể kèm quà tặng, nội dung hậu trường hoặc giao lưu.
Tại Trung Quốc, hình thức “điểm ánh” được sử dụng để thăm dò phản ứng trước ngày phát hành. Phim được chiếu tại một số địa phương, cụm rạp hoặc khung giờ nhất định. Nếu tốc độ bán vé và phản hồi thuận lợi, nhà phát hành có thể mở rộng phạm vi.
Mục tiêu chung là tạo lời giới thiệu từ những người xem đầu tiên. Phản ứng tốt giúp phim bước vào ngày ra mắt với lợi thế về truyền thông và suất chiếu. Ngược lại, nhận xét tiêu cực có thể lan nhanh, làm suy yếu sức hút của tác phẩm.
Phim Việt kéo dài giai đoạn chiếu sớm
Suất chiếu sớm tại Việt Nam không còn gói gọn trong một vài khung giờ trước ngày phát hành. Nhiều phim mở bán vé liên tục trong nhiều ngày, tại hầu hết hệ thống rạp và với số suất không thua phim đang chiếu chính thức.
Tháng 4/2026, Phí phông: Quỷ máu rừng thiêng mở suất từ ngày 16/4, trong khi lịch khởi chiếu được công bố là 24/4. Sau ba ngày, phim thu hơn 70 tỉ đồng và có khoảng 5.000 suất mỗi ngày. Đợt chiếu sớm kéo dài tám ngày đã giúp tác phẩm chiếm ưu thế trước kỳ nghỉ 30/4.
Đến tháng 8, Nghỉ hè sợ nghỉ hưu tiếp tục áp dụng cách phát hành tương tự. Phim dự kiến khởi chiếu ngày 21/8 nhưng được một số hệ thống rạp mở suất từ ngày 14 đến 20/8. Thay vì vài buổi thăm dò, khán giả có thể mua vé suốt một tuần trước mốc phát hành chính thức.
Lên hương là trường hợp gần nhất. Phim dự kiến khởi chiếu ngày 18/9 nhưng bắt đầu bán vé từ ngày 11/9. Sau ba ngày đứng đầu phòng vé, nhà sản xuất chuyển ngày khởi chiếu lên 14/9. Ba trường hợp trong năm 2026 cho thấy suất chiếu sớm đang được phim Việt sử dụng như một chặng mở đầu kéo dài, thay vì một số buổi giới thiệu có giới hạn.
Chiếu sớm để tạo đà phòng vé
Suất chiếu sớm giúp nhà phát hành thăm dò sức mua và phản ứng của khán giả. Nếu phim bán vé tốt, các cụm rạp có thể tăng suất và dành thêm giờ chiếu thuận lợi. Ngược lại, những nhận xét tiêu cực cũng có thể ảnh hưởng đến phim trước ngày khởi chiếu.
Dù mang tên chiếu sớm, đây vẫn là hoạt động bán vé. Doanh thu phát sinh trong thời gian này được cộng vào tổng doanh thu của phim. Nếu chỉ có vài suất giới hạn, tính chất “xem trước” còn rõ. Nếu phim được chiếu từ sáng đến tối tại nhiều cụm rạp và kéo dài nhiều ngày, hình thức này gần như một đợt phát hành sớm.
Lên hương mở bán vé từ ngày 11/9, đứng đầu phòng vé và thu hơn 30 tỉ đồng sau ba ngày. Nhà sản xuất sau đó chuyển ngày khởi chiếu từ 18/9 lên 14/9. Như vậy, phim đã được khai thác thương mại từ ngày 11/9, còn ngày 14/9 là lịch khởi chiếu mới được nhà sản xuất công bố.
