Kinh tế

Mỹ siết chip AI đe dọa cơn sốt trung tâm dữ liệu ở Đông Nam Á, cổ phiếu lao dốc hàng loạt

Sơn Vân • 17/11/2026 17:43

Cổ phiếu các công ty trung tâm dữ liệu và doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng chip tại Đông Nam Á đồng loạt giảm mạnh ngày 17/11, sau khi Mỹ công bố các biện pháp hạn chế mới với việc xuất khẩu chip tiên tiến sang khu vực.

Động thái này đe dọa ngành công nghiệp AI trị giá hơn 100 tỉ USD, vốn đang trở thành một động lực tăng trưởng kinh tế quan trọng của Đông Nam Á.

Quy định mới yêu cầu doanh nghiệp phải xin giấy phép của Mỹ khi xuất khẩu, tái xuất khẩu hoặc chuyển giao các loại chip bán dẫn tiên tiến thuộc diện kiểm soát đến Singapore, Thái Lan, Malaysia, Indonesia và Brazil. Các trung tâm dữ liệu ở nước ngoài cung cấp lượng lớn năng lực tính toán từ chip Mỹ cho doanh nghiệp có trụ sở tại Trung Quốc cũng phải chịu các yêu cầu cấp phép và thẩm định khách hàng chặt chẽ hơn.

Trước đây, một số công ty Trung Quốc đã tận dụng các thị trường này để thuê năng lực tính toán, phục vụ việc huấn luyện các mô hình AI.

Các công ty trung tâm dữ liệu Đông Nam Á đối mặt khó khăn

Neil Shah, Phó chủ tịch hãng nghiên cứu Counterpoint Research, nhận định: "Các nhà phát triển AI Trung Quốc không còn có thể né tránh các biện pháp hạn chế xuất khẩu phần cứng bằng cách thuê năng lực tính toán tiên tiến của Mỹ từ các trung tâm dữ liệu ở nước ngoài".

Ông cho biết: "Gánh nặng quản lý giờ đây đã chuyển từ các nhà sản xuất phần cứng sang nhà cung cấp dịch vụ đám mây và doanh nghiệp sử dụng dịch vụ". Theo ông, các công ty trung tâm dữ liệu ở Đông Nam Á sẽ phải đối mặt với những yêu cầu xác minh khách hàng rất nghiêm ngặt.

Cổ phiếu MN Holdings và Critical Holdings, hai doanh nghiệp cung cấp hạ tầng trung tâm dữ liệu của Malaysia, đều giảm gần 20%. Cổ phiếu YTL Power - đối tác của Nvidia trong lĩnh vực hạ tầng AI, mất giá gần 10%.

Charu Chanana, Giám đốc chiến lược đầu tư tại tập đoàn tài chính Saxo ở Singapore, nhận định: "Với các nhà vận hành trung tâm dữ liệu ở nước ngoài phụ thuộc vào khách hàng Trung Quốc, quy định mới có thể khiến tỉ lệ sử dụng hạ tầng giảm, tạo áp lực lên giá dịch vụ và làm chậm các kế hoạch mở rộng. Trong khi đó, các nhà phát triển AI Trung Quốc có thể phải chịu chi phí cao hơn và mất nhiều thời gian hơn để phát triển sản phẩm".

Tại Singapore, cổ phiếu Frencken - nhà cung cấp cho ASML - giảm 3,91%. Cổ phiếu AEM, công ty chuyên kiểm định chip có hợp tác với Intel, giảm 2,9%.

ASML (Hà Lan) là công ty cung cấp thiết bị sản xuất chip hàng đầu thế giới. ASML là hãng duy nhất trên thế giới sản xuất máy EUV (quang khắc tia cực tím bước sóng cực sâu) và giữ vị thế thống trị ở phân khúc quang khắc tiên tiến.

Mỹ siết chip AI đe dọa cơn sốt trung tâm dữ liệu ở Đông Nam Á, cổ phiếu lao dốc hàng loạt
Trung tâm dữ liệu quy mô lớn của công ty AirTrunk tại bang Johor, Malaysia, với hệ thống máy chủ và thiết bị làm mát phục vụ nhu cầu điện toán đám mây và AI. Ảnh: AirTrunk

Làn sóng bán tháo cổ phiếu còn lan sang các nhà cung cấp vật liệu phục vụ trung tâm dữ liệu, doanh nghiệp sản xuất bảng mạch in, thiết bị kiểm soát nhiệt và các công ty năng lượng tại Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Đài Loan.

Tại Nhật Bản, cổ phiếu Mitsui Kinzoku và Furukawa Electric đều giảm hơn 5%. Đây là hai tập đoàn công nghiệp lớn hoạt động trong lĩnh vực kim loại, vật liệu công nghệ cao và linh kiện phục vụ ngành điện tử, bán dẫn và hạ tầng AI.

Tại Đài Loan, cổ phiếu Delta Electronics (chuyên thiết bị điện tử và quản lý năng lượng), Asia Vital Components (sản xuất giải pháp tản nhiệt cho máy chủ), Auras Technology (chuyên thiết bị làm mát điện tử) cũng giảm hơn 5%.

Cổ phiếu các hãng công nghệ lớn Trung Quốc cũng đi xuống: Alibaba giảm 5%, còn Tencent giảm 3%.

Một trong số ít doanh nghiệp hưởng lợi từ diễn biến này là SMIC, nhà sản xuất chip theo hợp đồng lớn nhất Trung Quốc và là nhân tố quan trọng trong nỗ lực phát triển ngành bán dẫn nội địa của nước này. Cụ thể, cổ phiếu SMIC tăng 7%.

Neil Shah nhận định: "Việc mất khả năng tiếp cận năng lực tính toán từ xa sẽ tạo ra nút thắt nghiêm trọng trong ngắn hạn với các tập đoàn công nghệ Trung Quốc, nhưng đồng thời trở thành động lực rất lớn thúc đẩy quá trình tách rời về công nghệ trong dài hạn".

"Các biện pháp của Mỹ đang buộc Trung Quốc phải đầu tư nhiều vốn hơn và huy động thêm nhân lực kỹ thuật để tự phát triển toàn bộ hệ sinh thái công nghệ, từ chip, phần cứng đến phần mềm, thay vì phụ thuộc vào nước ngoài. Điều này cũng thúc đẩy quá trình xây dựng năng lực công nghệ nội địa diễn ra nhanh hơn", ông nói thêm.

Nguy cơ chip tiên tiến bị chuyển hướng sử dụng sai mục đích ở mức không thể chấp nhận

Quy định mới liệt kê Singapore, Thái Lan, Malaysia, Indonesia và Brazil vào nhóm các quốc gia mà tại đó, các loại chip tiên tiến đối mặt với "rủi ro không thể chấp nhận được" về việc bị chuyển hướng sử dụng sai mục đích. Theo đó, các lô hàng chip thuộc diện kiểm soát khi xuất khẩu sang những thị trường này phải được Mỹ cấp giấy phép.

Quy định được công bố chỉ vài ngày sau khi Jensen Huang từ chức giám đốc điều hành Nvidia hôm 12/11, sau khi xuất hiện thông tin về mối quan hệ tình cảm ngoài hôn nhân giữa ông với Alice Huang - nữ doanh nhân bị nghi là gián điệp Trung Quốc.

Alice Huang (người Trung Quốc) là cựu lãnh đạo Megaspeed, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ điện toán đám mây có trụ sở tại Singapore và là đối tác kinh doanh của Nvidia tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Megaspeed cho thuê năng lực tính toán tại các trung tâm dữ liệu và đang bị xem xét do nghi vấn chuyển hướng trái phép chip AI tiên tiến sang Trung Quốc. Hôm 15/11, Megaspeed cho biết Alice Huang chính thức rời công ty vào ngày 30/8/2025 và hiện không còn giữ bất kì chức vụ nào tại đây.

Sau khi mối quan hệ giữa Jensen Huang và Alice Huang thu hút sự chú ý đến ngành trung tâm dữ liệu và chip ở Đông Nam Á tuần trước, các doanh nghiệp trong khu vực đã chuẩn bị tinh thần đối mặt với sự giám sát chặt chẽ hơn.

Jensen Huang và Alice Huang tại nhà hàng ở Đài Loan vào tháng 5/2025. Ảnh: NY Post
Jensen Huang và Alice Huang tại nhà hàng ở Đài Loan vào tháng 5/2025. Ảnh: NY Post

Trung tâm dữ liệu là động lực tăng trưởng kinh tế

Đông Nam Á đã nổi lên thành một trong những thị trường trung tâm dữ liệu tăng trưởng nhanh nhất thế giới, thu hút hàng chục tỉ USD vốn đầu tư khi các tập đoàn công nghệ toàn cầu chạy đua xây dựng hạ tầng phục vụ AI.

Theo Bộ Thương mại Malaysia, nước này đã phê duyệt các dự án đầu tư liên quan đến trung tâm dữ liệu với tổng giá trị 385,7 tỉ ringgit (khoảng 95 tỉ USD) kể từ năm 2021.

Tính đến tháng 2/2026, Thái Lan có 42 trung tâm dữ liệu, với tổng công suất tải công nghệ thông tin đạt 3.400 MW và tổng vốn đầu tư khoảng 750 tỉ baht (22,6 tỉ USD).

Thị trường trung tâm dữ liệu Indonesia được định giá 2,81 tỉ USD trong năm 2025.

Làn sóng đầu tư vào AI ngày càng đóng góp lớn vào tăng trưởng kinh tế của khu vực Đông Nam Á. Tháng 8, Singapore đã nâng dự báo tăng trưởng kinh tế cả năm lên 4,5 - 5,5%, so với mức dự báo trước đó là 2 - 4%, trong đó có tính đến tác động từ sự bùng nổ của AI.

Tại Malaysia, sự gia tăng các dự án phát triển trung tâm dữ liệu đã góp phần giúp ngành xây dựng tăng trưởng 6% trong quý III/2026.

Tháng 2/2025, Singapore cho biết 22% doanh số chip Nvidia được ghi nhận thông qua các doanh nghiệp có hoạt động tại nước này, nhưng chỉ 1% số chip thực sự được vận chuyển đến Singapore.

Những năm gần đây, Singapore - quốc gia giàu có và có vị thế quan trọng về thương mại - đã trở thành địa điểm được nhiều doanh nghiệp Trung Quốc lựa chọn để thành lập văn phòng. Một số công ty tìm cách đăng kí hoạt động hoặc đặt trụ sở tại Singapore nhằm giảm thiểu rủi ro từ căng thẳng Mỹ - Trung. Cách làm này còn được gọi là Singapore-washing.

Chính quyền Singapore hôm 17/11 cho biết đang nghiên cứu kỹ các nội dung của biện pháp hạn chế tiếp cận các loại chip AI tiên tiến do Mỹ ban hành, đồng thời làm việc với những doanh nghiệp bị ảnh hưởng để đánh giá tác động đến hoạt động kinh doanh.

Singapore cũng liên hệ với các cơ quan chức năng có liên quan của Mỹ nhằm thảo luận về phạm vi và cách thức triển khai quy định.

Thông cáo chung của Bộ Thương mại và Bộ Thông tin - Truyền thông Singapore nêu rõ: "Chúng tôi rất coi trọng uy tín quốc tế của mình và không chấp nhận việc các công ty lợi dụng mối liên hệ với Singapore để né tránh hoặc vi phạm luật pháp của các quốc gia khác trong hoạt động kinh doanh quốc tế, bao gồm cả các quy định kiểm soát xuất khẩu".

Nổi bật
      Mới nhất
      Mỹ siết chip AI đe dọa cơn sốt trung tâm dữ liệu ở Đông Nam Á, cổ phiếu lao dốc hàng loạt
      • Mặc định

      POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO