Phi hành đoàn ISS tất bật với công việc sau chuyến đi bộ ngoài không gian

Họ phải làm nhiều việc từ vệ sinh và bảo dưỡng bộ đồ không gian, nghiên cứu thiết bị tập luyện đến chuyển hàng hóa. Phi hành đoàn Expedition 75 cũng thực hiện diễn tập khẩn cấp, chuẩn bị cho những tình huống y tế có thể xảy ra trong môi trường vi trọng lực.

Làm sạch bộ đồ không gian, nghiên cứu thiết bị tập luyện

Ngày làm việc cuối tuần trên ISS tập trung đáng kể vào công tác bảo dưỡng sau chuyến đi bộ ngoài không gian ngày 1/9 của hai phi hành gia Jessica Meir thuộc NASA và Sophie Adenot thuộc Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA).

Kỹ sư bay NASA Anil Menon dành phần lớn ngày thứ sáu tuần trước để vệ sinh hệ thống làm mát bên trong hai bộ đồ không gian mà Meir và Adenot đã sử dụng trong chuyến hoạt động bên ngoài trạm. Công việc này nhằm duy trì tình trạng hoạt động của các bộ đồ, vốn đóng vai trò như lớp bảo vệ sống còn đối với phi hành gia khi làm việc trong môi trường chân không.

Menon và Adenot cũng thay phiên nhau cất các dụng cụ phục vụ chuyến đi bộ ngoài không gian vào khoang khí Quest. Trong khi đó, Meir hoàn tất việc làm sạch mũ và kính che mặt của bộ đồ đã được sử dụng trong nhiệm vụ ngày 1/9.

Việc bảo dưỡng sau mỗi chuyến đi bộ ngoài không gian là một phần quan trọng trong hoạt động thường nhật của ISS. Các thiết bị này phải chịu điều kiện khắc nghiệt bên ngoài trạm, từ chân không, bức xạ đến sự chênh lệch nhiệt độ rất lớn. Do đó, kiểm tra và vệ sinh giúp phát hiện sớm các dấu hiệu hao mòn hoặc bất thường trước những nhiệm vụ tiếp theo.

Bên cạnh công tác bảo dưỡng, Adenot bắt đầu ca làm việc bằng một buổi tập trên thiết bị European Enhanced Exploration Exercise Device (E4D) tại module phòng thí nghiệm Columbus. Đây là thiết bị đang được các nhà nghiên cứu đánh giá về hiệu quả, đặc biệt trong bối cảnh con người chuẩn bị cho những chuyến bay vũ trụ kéo dài.

Tập luyện thể chất là yêu cầu bắt buộc đối với phi hành gia trên ISS. Trong môi trường vi trọng lực, cơ bắp và hệ xương không phải chịu tải trọng tương tự trên Trái đất, khiến cơ thể có thể suy giảm thể lực nếu không được vận động thường xuyên.

E4D vì thế không chỉ là một thiết bị tập thể dục thông thường. Các nhà khoa học còn quan tâm đến khả năng sử dụng thiết bị này trong những sứ mệnh dài ngày trong tương lai, khi phi hành gia có thể phải sống và làm việc trong không gian nhiều tháng hoặc thậm chí lâu hơn.

Sau buổi tập của Adenot, kỹ sư bay Jack Hathaway kiểm tra và bôi trơn hệ thống cách ly rung của E4D. Bộ phận này có nhiệm vụ hạn chế rung động truyền sang những thiết bị nghiên cứu nhạy cảm và phần cứng khác trên ISS khi phi hành gia tập luyện. Hathaway cũng phối hợp với Meir thay thế một số linh kiện của hệ thống đường ống bên trong module Tranquility.

Chuẩn bị tàu hàng mới, diễn tập ứng phó sự cố ngoài không gian

Trong khi nhóm phi hành gia NASA và ESA tập trung vào nghiên cứu, bảo dưỡng và hoạt động thể chất, ba nhà du hành vũ trụ Roscosmos có lịch trình liên quan chủ yếu đến hoạt động vận chuyển hàng hóa và an toàn trên trạm.

Ngày 7/9, bốn phi hành gia được nghỉ ngơi dịp Ngày Lao động của Mỹ. Tuy nhiên, ba nhà du hành vũ trụ Roscosmos vẫn phải theo dõi tàu tiếp tế Progress 94 khi con tàu rời ISS từ module Poisk.

Progress 94 sẽ mang theo rác và các thiết bị đã hết thời gian sử dụng trở về Trái đất hoặc được xử lí theo kế hoạch. Trước khi đóng cửa khoang tàu, các kỹ sư bay Anna Kikina và Pyotr Dubrov hoàn tất việc chuyển hàng hóa và tiến hành kiểm tra rò rỉ.

Sau khi Progress 94 rời đi, vị trí tại Poisk sẽ được thay thế bởi Progress 96. Con tàu tiếp tế mới dự kiến phóng từ sân bay vũ trụ Baikonur ở Kazakhstan vào ngày 9/9 và thực hiện quá trình kết nối tự động với ISS hai ngày sau đó.

Kikina và Dubrov cũng kiểm tra hệ thống TORU trong module dịch vụ Zvezda. Đây là hệ thống điều khiển từ xa có thể được sử dụng để điều khiển một tàu vũ trụ Roscosmos trong trường hợp hệ thống tiếp cận và kết nối tự động gặp sự cố.

Đây là một lớp dự phòng quan trọng đối với hoạt động của ISS. Các tàu tiếp tế thường thực hiện quá trình tiếp cận và docking tự động, nhưng việc duy trì khả năng điều khiển từ xa giúp phi hành đoàn có thêm phương án xử lí trong những tình huống bất thường.

Cuối ca làm việc, Kikina và Dubrov cùng Menon tham gia một buổi diễn tập khẩn cấp. Ba người thực hành hồi sức tim phổi (CPR), xác định vị trí thiết bị y tế và ôn lại các quy trình liên lạc trong trường hợp xảy ra sự cố.

Đáng chú ý, cả ba đã cùng bay lên ISS trên tàu Soyuz MS-29 vào ngày 14/7 và cập bến module Prichal trong cùng ngày. Việc họ cùng tham gia diễn tập giúp tăng khả năng phối hợp nếu phải xử lí một tình huống y tế thực tế.

Trong khi đó, kỹ sư bay Andrey Fedyaev đảm nhiệm công việc bảo dưỡng hệ thống camera. Ông trước tiên tháo thiết bị chụp ảnh Trái đất, vốn được sử dụng để ghi lại các địa danh và khu vực trên hành tinh trong thời gian phi hành đoàn nghỉ ngơi.

Fedyaev sau đó kiểm kê các phần cứng phục vụ hoạt động quan sát Trái đất trên ISS, trước khi kiểm tra các camera để phát hiện những cảm biến có dấu hiệu suy giảm do ảnh hưởng của bức xạ vũ trụ.

Những công việc tưởng như nhỏ lẻ này cho thấy hoạt động trên ISS không chỉ xoay quanh các thí nghiệm khoa học. Từ bộ đồ không gian, thiết bị tập luyện, hệ thống camera đến tàu tiếp tế, mọi thành phần đều cần được kiểm tra và bảo dưỡng liên tục để đảm bảo trạm có thể vận hành an toàn trong môi trường khắc nghiệt cách Trái đất hàng trăm km.