Ung thư bàng quang không còn là dấu chấm hết cho việc bảo tồn bàng quang?
Thay vì cắt bỏ toàn bộ bàng quang, người bệnh ung thư xâm lấn nay có thêm cơ hội bảo tồn cơ quan nhờ hóa miễn dịch kết hợp phẫu thuật robot.
Ung thư bàng quang là một trong những bệnh lý ác tính phổ biến của hệ tiết niệu. Khi khối u đã xâm lấn lớp cơ bàng quang (MIBC), cắt bỏ toàn bộ bàng quang từ lâu vẫn được xem là tiêu chuẩn điều trị trên toàn thế giới nhằm kiểm soát bệnh triệt để.
Tuy nhiên, đổi lại, người bệnh phải đối mặt với hàng loạt hệ lụy kéo dài suốt cuộc đời. Không chỉ mất đi một cơ quan quan trọng của hệ tiết niệu, họ còn phải chấp nhận các phương pháp chuyển lưu nước tiểu, nguy cơ biến chứng sau mổ, suy giảm chức năng sinh lý và những tác động nặng nề về tâm lý. Đây cũng là lý do nhiều bệnh nhân luôn mong muốn có thêm một lựa chọn khác nếu vẫn bảo đảm hiệu quả điều trị.
Đột phá từ chiến lược điều trị cá thể hóa
Một tín hiệu tích cực vừa được ghi nhận tại Bệnh viện Bình Dân (TP.HCM), khi các bác sĩ điều trị thành công một trường hợp ung thư bàng quang xâm lấn cơ bằng chiến lược bảo tồn bàng quang thông qua hóa miễn dịch trị liệu kết hợp phẫu thuật robot.
Bệnh nhân nam, 58 tuổi, nhập viện vì tiểu máu kéo dài trong một tháng. Sau nội soi, sinh thiết, chụp cộng hưởng từ (MRI) cùng nhiều xét nghiệm chuyên sâu, các bác sĩ xác định bệnh nhân mắc ung thư bàng quang xâm lấn cơ giai đoạn cT2.
Điều đặc biệt là mặc dù đủ chỉ định cắt bỏ toàn bộ bàng quang theo hướng dẫn điều trị, người bệnh vẫn mong muốn giữ lại cơ quan này để duy trì chất lượng cuộc sống.
Sau khi được Hội đồng hội chẩn đa chuyên khoa (MDT) đánh giá kỹ lưỡng, các bác sĩ quyết định lựa chọn phác đồ hóa miễn dịch trị liệu tân bổ trợ với thuốc ức chế PD-L1 (durvalumab), kết hợp hóa trị gemcitabine - cisplatin trước khi tiến hành phẫu thuật robot cắt bán phần bàng quang.
Kết quả vượt ngoài kỳ vọng. Sau đợt điều trị, kết quả cộng hưởng từ, nội soi và PET/CT đều ghi nhận khối u biến mất hoàn toàn trên lâm sàng. Đây là điều kiện thuận lợi để ê-kíp tiếp tục thực hiện phẫu thuật bảo tồn bàng quang bằng robot kết hợp nạo vét hạch chậu mở rộng.
Kết quả giải phẫu bệnh sau mổ cho thấy bệnh nhân đạt ypT0, diện cắt sạch (R0), không còn tế bào ung thư tại hạch.
Chỉ sau 5 ngày, bệnh nhân được xuất viện trong tình trạng ổn định. Đặc biệt, sau 4 tháng theo dõi, người bệnh vẫn duy trì dung tích bàng quang bình thường, chức năng tiểu tiện tốt, không ghi nhận tái phát qua nội soi và các phương tiện chẩn đoán hình ảnh, đồng thời bảo tồn hoàn toàn chức năng tình dục.
Không phải ai cũng có thể bảo tồn bàng quang
Theo TS.BS Phạm Phú Phát, Trưởng khoa Niệu A, Bệnh viện Bình Dân, thành công của ca bệnh cho thấy điều trị ung thư bàng quang đang chuyển dần từ tư duy "điều trị giống nhau cho tất cả" sang xu hướng cá thể hóa, lựa chọn phương án tối ưu dựa trên đặc điểm của từng bệnh nhân.
Ông cho biết, mục tiêu cao nhất hiện nay không chỉ là loại bỏ hoàn toàn tế bào ung thư mà còn hướng đến bảo tồn tối đa chức năng của cơ quan, giúp người bệnh duy trì chất lượng sống lâu dài.
Theo TS.BS Phạm Phú Phát, sự phát triển của các thuốc miễn dịch thế hệ mới cùng hệ thống phẫu thuật robot đã tạo ra cơ hội cho những bệnh nhân trước đây gần như chỉ còn một lựa chọn duy nhất là cắt bỏ toàn bộ bàng quang. Tuy nhiên, bảo tồn bàng quang không phải là phương pháp có thể áp dụng đại trà.
"Chỉ những bệnh nhân được lựa chọn rất kỹ, có khối u khu trú, đáp ứng tốt với điều trị tân bổ trợ, thể trạng phù hợp và được đánh giá bởi hội đồng đa chuyên khoa mới có thể xem xét chiến lược bảo tồn. Mục tiêu hàng đầu vẫn là bảo đảm an toàn về mặt ung thư học", TS.BS Phạm Phú Phát nhấn mạnh.
Ông cũng cho rằng sự phối hợp giữa bác sĩ ngoại khoa, bác sĩ ung bướu, bác sĩ chẩn đoán hình ảnh, bác sĩ giải phẫu bệnh và bác sĩ gây mê hồi sức là yếu tố quyết định thành công của mô hình điều trị hiện đại này.
Mở ra hướng đi mới cho điều trị ung thư tại Việt Nam
Theo các chuyên gia, trên thế giới, xu hướng bảo tồn cơ quan đang được nghiên cứu và áp dụng ngày càng rộng rãi trong điều trị nhiều bệnh ung thư như ung thư trực tràng, ung thư thanh quản, ung thư vú và gần đây là ung thư bàng quang. Thay vì chỉ tập trung kéo dài thời gian sống, y học hiện đại đặt chất lượng sống của người bệnh vào trung tâm của mọi quyết định điều trị.
Thành công của Bệnh viện Bình Dân không đồng nghĩa với việc cắt bỏ toàn bộ bàng quang sẽ không còn cần thiết, nhưng cho thấy y học Việt Nam đã từng bước tiếp cận những xu hướng điều trị tiên tiến của thế giới.
Việc kết hợp hóa miễn dịch trị liệu với phẫu thuật robot không chỉ giúp mở rộng cơ hội bảo tồn cơ quan cho nhóm bệnh nhân phù hợp mà còn khẳng định năng lực làm chủ các kỹ thuật điều trị ung thư hiện đại của đội ngũ bác sĩ trong nước.
Trong bối cảnh điều trị ung thư ngày càng hướng đến y học chính xác và cá thể hóa, kết quả này được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng cho nhiều nghiên cứu lâm sàng tiếp theo, góp phần mang lại thêm lựa chọn điều trị an toàn, hiệu quả và nhân văn hơn cho bệnh nhân ung thư bàng quang tại Việt Nam.
