Kinh tế

Dầu thế giới bất ngờ dư cung, giá xăng tại Việt Nam sẽ tiếp tục giảm sâu?

Mai Đình • 15/11/2026 08:37

Giá xăng dầu trong nước liên tục giảm mạnh, đưa giá xăng E10 RON95 xuống dưới 20.000 đồng/lít, thấp hơn nhiều quốc gia trong khu vực.

Không chỉ hưởng lợi từ giá năng lượng thế giới đi xuống, người tiêu dùng còn được hưởng tác động từ các chính sách giảm thuế của Chính phủ. Trong khi đó, thị trường dầu mỏ toàn cầu đang đứng trước nguy cơ dư cung lớn, mở ra triển vọng giá nhiên liệu tiếp tục hạ nhiệt. Tuy nhiên, liệu xu hướng này có đủ bền vững để kéo giá xăng dầu trong nước giảm sâu hơn?

hinh-mua-ban-xang-dau 37
Không chỉ hưởng lợi từ giá năng lượng thế giới đi xuống, người tiêu dùng còn được hưởng tác động từ các chính sách giảm thuế. Ảnh: Mai Đình

Bốn kỳ điều hành liên tiếp giảm giá

Thị trường xăng dầu trong nước vừa ghi nhận thêm một đợt giảm giá đáng kể trong kỳ điều hành ngày 12/11. Theo Bộ Công Thương, xăng E5 RON92 được điều chỉnh giảm 1.499 đồng/lít, xuống mức tối đa 19.399 đồng/lít; xăng E10 RON95-III giảm 1.311 đồng/lít, còn 19.845 đồng/lít.

Đáng chú ý, dầu diesel giảm 1.874 đồng/lít, xuống còn 26.822 đồng/lít; dầu mazut giảm 2.263 đồng/kg, còn 19.742 đồng/kg.

Đây là kỳ giảm giá thứ tư liên tiếp kể từ đầu tháng 11. Tính chung trong bốn kỳ điều hành từ ngày 1/11 đến 12/11, xăng E5 RON92 đã giảm tổng cộng 6.630 đồng/lít, xăng E10 RON95-III giảm 5.890 đồng/lít. Dầu diesel giảm 3.420 đồng/lít và dầu mazut giảm 3.480 đồng/kg.

Mức giảm này đặc biệt đáng chú ý trong bối cảnh trước đó thị trường năng lượng thế giới trải qua nhiều biến động do xung đột tại Trung Đông, khiến lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu mỏ từng đẩy giá năng lượng tăng mạnh.

Theo Bộ Công Thương, trong kỳ điều hành ngày 12/11, giá thành phẩm xăng dầu thế giới bình quân đã giảm đáng kể so với kỳ trước. Cụ thể, giá xăng RON92 dùng để pha chế xăng E5 giảm 7,67%; xăng RON95 dùng để pha chế xăng E10 giảm 6,88%; dầu diesel giảm 6,92% và dầu mazut giảm 15,32%.

Diễn biến này phản ánh tác động trực tiếp của thị trường quốc tế đến giá nhiên liệu trong nước.

Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào giá dầu thế giới thì chưa đủ để giải thích mức giảm mạnh của xăng dầu Việt Nam. Một yếu tố quan trọng khác chính là chính sách thuế.

Từ ngày 1/11, theo Nghị quyết 45/2026 ngày 31/10/2026 của Chính phủ, thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với tất cả các loại xăng được đưa về 0%, áp dụng đến hết ngày 31/3/2027. Trước đó, Nghị quyết 43/2026 tiếp tục kéo dài chính sách ưu đãi thuế nhập khẩu, thuế bảo vệ môi trường và thuế giá trị gia tăng đối với xăng dầu đến hết năm 2026.

Theo đó, thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu vẫn ở mức 0 đồng/lít; thuế nhập khẩu ưu đãi đối với một số mặt hàng xăng và nguyên liệu sản xuất xăng được áp dụng mức 0%. Xăng dầu cũng tiếp tục được áp dụng cơ chế không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng nhưng được khấu trừ thuế đầu vào.

Như vậy, giá xăng dầu giảm mạnh trong tháng 11 là kết quả cộng hưởng của hai yếu tố: giá thành phẩm xăng dầu thế giới đi xuống và chính sách thuế trong nước tiếp tục được điều chỉnh theo hướng hỗ trợ người tiêu dùng, doanh nghiệp.

Vì sao xăng Việt Nam rẻ hơn nhiều nước láng giềng?

Một trong những điểm đáng chú ý của đợt giảm giá lần này là mặt bằng giá xăng dầu tại Việt Nam đang thấp hơn đáng kể so với nhiều quốc gia trong khu vực.

Theo số liệu Bộ Công Thương công bố tại kỳ điều hành ngày 12/11, giá xăng tại Việt Nam không cao hơn 19.845 đồng/lít. Trong khi đó, giá xăng tại Lào là 44.832 đồng/lít, Thái Lan 30.826 đồng/lít, Campuchia 27.354 đồng/lít và Trung Quốc 36.125 đồng/lít.

Như vậy, giá xăng tại Lào cao hơn Việt Nam tới 24.987 đồng/lít, gần 25.000 đồng/lít. Mức chênh lệch với Trung Quốc là 16.280 đồng/lít, với Thái Lan là 10.981 đồng/lít.

Đối với dầu diesel, giá bán tại Việt Nam tối đa 26.822 đồng/lít, thấp hơn Lào 12.058 đồng/lít, Campuchia 6.507 đồng/lít và Thái Lan 5.140 đồng/lít.

Điều gì tạo nên khoảng cách lớn như vậy? Trước hết, chính sách thuế của Việt Nam đang tạo ra dư địa đáng kể để giảm giá bán lẻ. Việc đưa thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0%, duy trì thuế bảo vệ môi trường ở mức 0 đồng/lít và áp dụng ưu đãi thuế nhập khẩu đã góp phần giảm chi phí cấu thành giá.

Bên cạnh đó, cơ chế điều hành giá xăng dầu trong nước cho phép điều chỉnh giá bán theo diễn biến giá thành phẩm thế giới, đồng thời sử dụng các công cụ bình ổn theo quyết định của cơ quan quản lý.

Trong khi đó, tại các quốc gia khác, giá bán lẻ còn phụ thuộc vào chính sách thuế, trợ giá, cơ chế quản lý giá và chi phí phân phối riêng.

Chẳng hạn, Thái Lan và Campuchia đang áp dụng chính sách trợ giá xăng; Trung Quốc sử dụng cơ chế khống chế giá. Vì vậy, mức giá giữa các quốc gia không chỉ phản ánh giá dầu thô quốc tế mà còn thể hiện lựa chọn chính sách của từng chính phủ.

hinh-mua-ban-xang-dau 33
Giá xăng dầu giảm luôn là thông tin tích cực đối với người tiêu dùng. Ảnh: Mai Đình

Người dân và doanh nghiệp được hưởng lợi

Giá xăng dầu giảm luôn là thông tin tích cực đối với người tiêu dùng, nhưng tác động của nó không dừng lại ở khoản tiền tiết kiệm khi đổ xăng.

Đối với người dân, nhiên liệu là một trong những khoản chi tiêu thường xuyên, đặc biệt với những người sử dụng xe máy, ô tô để đi làm, kinh doanh và vận chuyển hàng hóa. Giá xăng giảm giúp giảm trực tiếp chi phí đi lại, qua đó cải thiện một phần thu nhập thực tế.

Đối với doanh nghiệp, tác động có thể lan tỏa rộng hơn. Xăng dầu là đầu vào quan trọng của ngành vận tải, logistics, sản xuất công nghiệp, nông nghiệp và nhiều lĩnh vực dịch vụ.

Khi giá nhiên liệu giảm, doanh nghiệp vận tải có cơ hội tiết kiệm chi phí khai thác phương tiện. Các doanh nghiệp sản xuất, phân phối cũng có thể giảm áp lực chi phí vận chuyển nguyên liệu, hàng hóa và giao nhận.

Đặc biệt, với những doanh nghiệp có tỷ trọng chi phí logistics lớn, giá dầu diesel giảm có thể tạo ra dư địa cải thiện biên lợi nhuận hoặc duy trì giá bán cạnh tranh hơn.

Ở góc độ kinh tế vĩ mô, xăng dầu là nhóm hàng hóa có ảnh hưởng đến mặt bằng giá cả. Khi giá nhiên liệu giảm, áp lực chi phí đầu vào và chi phí vận chuyển có thể dịu xuống, góp phần hỗ trợ kiểm soát lạm phát.

Tuy nhiên, mức độ hưởng lợi thực tế còn phụ thuộc vào khả năng chuyển phần tiết kiệm chi phí thành giá bán thấp hơn. Không phải doanh nghiệp nào cũng lập tức giảm giá hàng hóa, dịch vụ khi giá nhiên liệu đi xuống, bởi còn nhiều yếu tố khác như chi phí nhân công, nguyên liệu, tài chính và hợp đồng vận chuyển.

Dẫu vậy, việc xăng dầu giảm liên tiếp vẫn tạo thêm dư địa cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, nhất là trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp còn phải đối mặt với áp lực chi phí và sức mua.

Thế giới dư cung, giá xăng dầu còn giảm nữa?

Triển vọng đáng chú ý nhất của thị trường năng lượng hiện nay không chỉ nằm ở những phiên giảm giá dầu mà còn ở sự thay đổi cán cân cung - cầu toàn cầu.

kho-dau.webp
Kho chứa dầu thô . Ảnh: AFP

Trong báo cáo thị trường dầu mỏ tháng 11 công bố ngày 13/11, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) dự báo trong quý IV/2026, nguồn cung dầu toàn cầu bình quân đạt khoảng 105 triệu thùng/ngày, cao hơn nhu cầu dự kiến khoảng 1,7 triệu thùng/ngày. Đây là sự đảo chiều đáng chú ý so với những dự báo trước đó về nguy cơ thiếu hụt nguồn cung trong giai đoạn cuối năm.

Nguyên nhân quan trọng là hoạt động xuất khẩu dầu từ Trung Đông phục hồi nhanh hơn dự kiến. Dù những căng thẳng an ninh hàng hải tại khu vực eo biển Hormuz vẫn chưa chấm dứt, các quốc gia vùng Vịnh đã tìm cách khôi phục dòng chảy dầu mỏ thông qua nhiều phương thức vận chuyển và tổ chức lại hoạt động xuất khẩu.

Theo Bloomberg, tổng lượng dầu xuất khẩu của Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), Iraq và Kuwait trong tháng 10 tăng 10%, lên 15,53 triệu thùng/ngày, gần tương đương mức trước khi chiến sự xảy ra.

Cùng với đó, sản lượng dầu của liên minh OPEC+ trong tháng 10 đạt 41,23 triệu thùng/ngày, tăng khoảng 2 triệu thùng/ngày so với tháng 9, tương đương 97% mức sản lượng trước chiến sự, theo báo cáo IEA.

Không chỉ nguồn cung Trung Đông phục hồi, sản lượng từ Mỹ, Canada, Brazil, Argentina và Guyana cũng đang gia tăng. IEA dự báo tổng sản lượng của nhóm quốc gia này tăng khoảng 1,6 triệu thùng/ngày trong năm 2026.

Ở chiều ngược lại, nhu cầu dầu thế giới vẫn chịu sức ép từ giá năng lượng cao, hoạt động kinh tế suy yếu và sự gián đoạn trong các chuỗi cung ứng. IEA dự báo nhu cầu dầu toàn cầu năm 2026 giảm 2,7 triệu thùng/ngày, xuống còn 102,3 triệu thùng/ngày.

Những diễn biến này đang tạo áp lực giảm giá trên thị trường dầu mỏ.

Trên thị trường giao dịch, ngày 10/11, giá dầu Brent có thời điểm giảm xuống 91,49 USD/thùng, mức thấp nhất trong khoảng hai tháng, trong bối cảnh lo ngại về nguy cơ leo thang căng thẳng Mỹ - Iran tạm thời dịu lại và triển vọng nguồn cung cải thiện. Tuy nhiên, không nên vội kết luận giá xăng dầu sẽ tiếp tục giảm sâu và liên tục.

Trước hết, thị trường dầu mỏ vẫn chịu tác động lớn từ các rủi ro địa chính trị. Những diễn biến bất ngờ tại Trung Đông, đặc biệt ở eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển năng lượng chiến lược của thế giới – có thể khiến nguồn cung một lần nữa bị gián đoạn.

Bên cạnh đó, IEA lưu ý rằng nguồn cung các sản phẩm lọc dầu, đặc biệt là dầu diesel, vẫn còn những điểm căng thẳng. Vì vậy, diễn biến giá dầu thô không phải lúc nào cũng đồng nhất với giá xăng và dầu thành phẩm.

Một yếu tố khác cần quan tâm là tỷ giá VND/USD. Việt Nam vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn cung xăng dầu nhập khẩu và nguyên liệu đầu vào từ thị trường quốc tế. Nếu đồng USD tăng giá so với VND, chi phí nhập khẩu có thể tăng lên, làm giảm tác động tích cực từ việc giá dầu thế giới đi xuống.

Ngoài ra, giá bán lẻ trong nước còn phụ thuộc vào giá thành phẩm xăng dầu bình quân trong chu kỳ điều hành, chi phí đưa hàng về cảng, chi phí kinh doanh định mức, lợi nhuận định mức và việc trích lập, sử dụng Quỹ bình ổn giá.

Nhìn tổng thể, thị trường dầu mỏ thế giới đang xuất hiện những điều kiện thuận lợi để giá nhiên liệu tiếp tục hạ nhiệt. Nguồn cung phục hồi, nhu cầu suy yếu và nguy cơ dư cung trong năm 2027 là những yếu tố có thể tạo áp lực giảm giá trong thời gian tới.

Với Việt Nam, nếu xu hướng này được duy trì, kết hợp với chính sách thuế hiện hành, người tiêu dùng và doanh nghiệp có cơ hội tiếp tục hưởng lợi từ mặt bằng giá xăng dầu thấp hơn.

Tuy nhiên, điều quan trọng là không nên đặt kỳ vọng giá xăng dầu sẽ giảm một chiều. Thị trường năng lượng vẫn tiềm ẩn nhiều biến số khó lường, và chỉ một cú sốc địa chính trị hoặc gián đoạn vận chuyển lớn cũng có thể nhanh chóng đảo ngược xu hướng hiện tại.

Mai Đình