Thị phần chip AI của Nvidia ở Trung Quốc giảm mạnh, Huawei thu hẹp khoảng cách

Nguyên nhân là do các biện pháp kiểm soát xuất khẩu từ Mỹ hạn chế nguồn cung chip AI của Nvidia, trong khi các đối thủ nội địa đang gia tăng vị thế, đặc biệt là Huawei.

Theo dữ liệu của hãng nghiên cứu thị trường IDC, Nvidia đã giao 678.000 bộ tăng tốc AI ở Trung Quốc từ tháng 1 đến tháng 6/2026, giảm 44% so với cùng kì năm ngoái. Bộ tăng tốc AI là loại chip chuyên dụng được sử dụng để huấn luyện và vận hành các mô hình AI.

Mỹ đã hạn chế Trung Quốc tiếp cận những dòng chip AI mạnh nhất của Nvidia, qua đó thu hẹp danh mục sản phẩm mà gã khổng lồ công nghệ Mỹ có thể bán tại nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Trong khi đó, Bắc Kinh thúc đẩy các sản phẩm thay thế do doanh nghiệp nội địa phát triển, đồng thời yêu cầu các công ty Trung Quốc xin phê duyệt trước khi nhập khẩu những dòng chip Nvidia đáp ứng quy định xuất khẩu của Mỹ.

Jensen Huang, Giám đốc điều hành Nvidia, nhiều lần chỉ trích các biện pháp hạn chế xuất khẩu của Mỹ. Ông cho rằng chính sách này buộc các công ty Mỹ phải nhường thị trường chip AI trị giá 50 tỉ USD tại Trung Quốc cho Huawei.

IDC không nêu rõ những sản phẩm Nvidia nào chiếm 34% thị phần nói trên, cũng không cho biết con số này có bao gồm các dòng chip tiên tiến như B200 và B300 hay không. Hai dòng chip này bị cấm xuất khẩu sang Trung Quốc, nhưng được tuồn lậu vào thị trường nước này.

Nvidia chưa phản hồi khi được đề nghị bình luận.

Huawei thu hẹp khoảng cách với Nvidia ở Trung Quốc

Theo IDC, Huawei đã giao 572.000 bộ tăng tốc AI, tăng so với con số hơn 300.000 cùng kì năm ngoái, qua đó chiếm 28% toàn thị trường.

T-Head, đơn vị thiết kế chip của Alibaba, nắm giữ 7% thị phần. Tiếp theo là Cambricon với 5%, Kunlunxin của Baidu với 4% và Hygon với 3%. Trong số 11 nhà sản xuất chip Trung Quốc được IDC theo dõi, có 9 doanh nghiệp tăng lượng chip xuất xưởng so với cùng kỳ năm trước.

Tổng lượng bộ tăng tốc AI giao tại Trung Quốc đạt 2,008 triệu chiếc trong nửa đầu năm 2026. Trong đó, lượng bộ xử lý đồ họa (GPU) giảm 26%, xuống còn 991.000 chiếc, do nguồn cung các dòng chip được phép bán tại Trung Quốc đại lục vẫn hạn chế, IDC cho biết. GPU hiện là loại chip được sử dụng phổ biến nhất để huấn luyện các mô hình AI.

Ngược lại, lượng bộ tăng tốc AI thuộc các nhóm khác tăng gần 80%, lên 1,016 triệu chiếc, vượt GPU về số lượng xuất xưởng. Nhóm này bao gồm những dòng chip được thiết kế để thực hiện các tác vụ AI cụ thể, chẳng hạn vận hành những mô hình đã được huấn luyện.

Huawei, T-Head, Kunlunxin và Cambricon cộng lại chiếm 95% phân khúc bộ tăng tốc AI không thuộc nhóm GPU. Theo IDC, các dòng chip AI này đang được các cơ quan chính phủ, doanh nghiệp Internet và nhà cung cấp dịch vụ viễn thông sử dụng ngày càng nhiều.

IDC nhận định cuộc cạnh tranh đang chuyển từ việc tập trung vào hiệu năng của từng chip riêng lẻ sang năng lực toàn bộ hệ thống, gồm cả khả năng phối hợp giữa các chip trong một cụm máy tính lớn.

IDC dự báo tổng lượng bộ tăng tốc AI được giao ở Trung Quốc sẽ tăng 19% trong năm 2026, dù lượng GPU có thể giảm 9%.

Huawei đối mặt với những hạn chế về hiệu năng chip và quy mô sản xuất so với Nvidia

Bất chấp các biện pháp kiểm soát xuất khẩu, nhu cầu với chip AI cao cấp của Nvidia tại Trung Quốc vẫn lớn, thúc đẩy hoạt động buôn lậu thiết bị và tìm cách né tránh quy định. Một vụ án được công bố vào đầu tháng 10/2026 cho thấy quy mô đáng kể của vấn đề này.

Ngày 9/10, Reuters đưa tin Ting-Wei Sun, nhà thầu có liên hệ với Super Micro Computer, đã nhận tội tại tòa án liên bang ở quận Manhattan (Mỹ) trong vụ đưa trái phép máy chủ AI chứa chip Nvidia sang Trung Quốc. Vụ việc liên quan đến âm mưu xuất khẩu công nghệ AI trị giá khoảng 2,5 tỉ USD mà không có giấy phép cần thiết. Các máy chủ được cho là đã sử dụng những dòng chip Nvidia bị hạn chế xuất khẩu, gồm B200, H100 và H200.

Super Micro Computer là hãng công nghệ Mỹ chuyên thiết kế và sản xuất máy chủ, hệ thống lưu trữ dữ liệu và thiết bị mạng, đặc biệt phục vụ trung tâm dữ liệu và các ứng dụng AI.

Diễn biến này cho thấy việc kiểm soát chip AI Nvidia không đơn thuần là ngăn nhà sản xuất bán hàng trực tiếp cho khách hàng Trung Quốc. Các cơ quan chức năng Mỹ còn phải giám sát nhà phân phối, đơn vị trung gian, hoạt động tái xuất khẩu và những thủ đoạn che giấu thiết bị thực tế bên trong máy chủ.

Trong khi đó, chính sách của Washington với một số dòng chip AI cũng có những điều chỉnh. Tháng 1/2026, Bộ Thương mại Mỹ chuyển sang xem xét từng trường hợp cấp phép xuất khẩu Nvidia H200 và một số chip tương tự hoặc kém tiên tiến hơn sang Trung Quốc, với điều kiện đáp ứng yêu cầu về an ninh và nguồn cung cho khách hàng Mỹ. Tuy nhiên, việc được xem xét cấp phép không đồng nghĩa mọi đơn hàng đều được thông qua hoặc giao hàng thuận lợi.

Về phía Trung Quốc, sự phát triển của chip nội địa giúp các doanh nghiệp giảm phụ thuộc vào nguồn cung nước ngoài, nhất là trong những tác vụ vận hành mô hình AI. Dù vậy, khả năng cạnh tranh không chỉ phụ thuộc vào hiệu năng của từng chip mà còn liên quan đến phần mềm, mạng kết nối giữa các bộ xử lý, mức tiêu thụ điện và khả năng mở rộng thành cụm máy tính lớn.

Báo cáo từ tổ chức nghiên cứu phi lợi nhuận Epoch AI hồi tháng 9/2026 nhận định Huawei đang có lộ trình cải thiện năng lực tính toán AI, nhưng vẫn đối mặt với những hạn chế về hiệu năng chip và quy mô sản xuất so với Nvidia. Điều này cho thấy việc Huawei giành thêm thị phần tại Trung Quốc chưa đồng nghĩa gã khổng lồ công nghệ Trung Quốc có thể bắt kịp Nvidia trên phạm vi toàn cầu.