Tin vũ khí hôm nay 10/11: Ukraine thành lập Lực lượng Vũ trụ để đối phó các mối đe dọa ngoài không gian
Tin vũ khí hôm nay, Quốc hội Ukraine thông qua dự luật thành lập Lực lượng Vũ trụ; Nga phóng tên lửa hành trình lai UAV từ trực thăng; B-21 chưa biên chế rộng rãi, Mỹ đã chuẩn bị hạ tầng quy mô lớn.
Quốc hội Ukraine thông qua lần đầu dự luật thành lập Lực lượng Vũ trụ
Quốc hội Ukraine (Verkhovna Rada) đã thông qua ở lần đọc thứ nhất dự luật số 13255 về việc thành lập Lực lượng Vũ trụ, một quân chủng mới trong Lực lượng Vũ trang Ukraine, theo Defense Express ngày 9/11. Dự luật nhằm tạo nền tảng tổ chức, pháp lí và kĩ thuật quân sự để đối phó các mối đe dọa từ không gian.

Theo Quốc hội Ukraine, các ưu tiên gồm xây dựng hệ thống cảnh báo sớm phóng tên lửa của riêng Ukraine, phát triển phương tiện chống lại các mối đe dọa này và lập hệ thống liên lạc vệ tinh bảo mật quốc gia cho khu vực an ninh, quốc phòng. Lực lượng mới hướng tới bất kì đối phương nào có khả năng tác chiến bằng phương tiện trên không gian. Dự luật được đăng kí từ ngày 2/5/2025 và vẫn phải qua các lần đọc tiếp theo, còn cơ cấu, biên chế và ngân sách chưa được công bố.
Hồi tháng 4/2026, nghị sĩ Fedir Venislavskyi cho biết Ukraine vẫn phụ thuộc lớn vào năng lực vệ tinh của đối tác hoặc thuê ngoài. Theo ông, nhóm vệ tinh khởi đầu cần 8 - 10 chiếc, gồm 4 - 5 vệ tinh radar, 2 - 3 vệ tinh quang điện tử và 1 - 2 vệ tinh viễn thông, mỗi chiếc giá 20 - 50 triệu USD. Kết quả thực tế đầu tiên cần ít nhất khoảng 1 năm, còn việc triển khai đầy đủ Lực lượng Vũ trụ mất 3 - 5 năm.
Theo các con số trên, nhóm vệ tinh khởi đầu tốn khoảng 160 - 500 triệu USD. Vệ tinh radar khẩu độ tổng hợp (SAR) chụp được ảnh xuyên mây và vào ban đêm, phù hợp theo dõi liên tục, còn vệ tinh quang điện tử cho ảnh dễ giải đoán hơn nhưng phụ thuộc thời tiết. Ukraine đã được tiếp cận dữ liệu vệ tinh radar của công ty ICEYE (Phần Lan) từ năm 2022. Cảnh báo sớm phóng tên lửa là nhiệm vụ khó hơn nhiều. Mỹ dùng vệ tinh hồng ngoại SBIRS ở quỹ đạo địa tĩnh cao khoảng 35.786 km để phát hiện luồng khí nóng của tên lửa ngay khi rời bệ phóng. Với tên lửa đạn đạo chỉ cần vài phút để bay khoảng 400 km, mỗi phút cảnh báo thêm đều có ý nghĩa với lực lượng phòng không và người dân.
Nga kết hợp trực thăng Mi-28NM với tên lửa Dan-T, mở rộng khả năng tập kích từ xa
Bộ Quốc phòng Nga ngày 6/11 công bố đoạn video đầu tiên cho thấy trực thăng tấn công Mi-28NM phóng UAV lai tên lửa tầm xa Dan-T, theo hãng thông tấn TASS. Trong video, trực thăng mang 2 quả Dan-T trên giá treo dưới cánh phụ và thả 1 quả khi đang bay. Cuộc tấn công nhắm vào vị trí của một đội điều khiển UAV và một sở chỉ huy UAV của Ukraine. Tọa độ các mục tiêu được lực lượng trinh sát xác định và chuyển cho tổ bay trước khi cất cánh. Sau khi thực hiện nhiệm vụ, trực thăng trở về sân bay.

Theo tập đoàn quốc phòng Rostec của Nga, Dan-T có tầm bay tối đa 450 km, tốc độ lên tới 500km/h, trọng lượng khoảng 270 kg và mang đầu đạn nặng tới 130 kg. UAV có khả năng bay bám địa hình nhằm giảm nguy cơ bị phát hiện, đánh chặn và hoạt động hoàn toàn tự động sau khi phóng. Trang Defence Security Asia cho biết Dan-T sử dụng hệ thống dẫn đường kết hợp định vị vệ tinh và quán tính, không trang bị đầu dò quang học. Với những đặc điểm này, Rostec mô tả Dan-T có năng lực tương đương một tên lửa hành trình. Loại vũ khí này được giới thiệu tại triển lãm hàng không El Alamein ở Ai Cập vào tháng 9/2026, với khả năng triển khai từ nhiều nền tảng như Yak-130, MiG-29, Mi-28N và Mi-8.
Việc trang bị Dan-T có thể mở rộng đáng kể phạm vi tấn công của trực thăng Mi-28NM. Trước đây, khi sử dụng tên lửa chống tăng Ataka với tầm bắn khoảng 6 km, trực thăng phải tiếp cận tương đối gần mục tiêu. Trong khi đó, Dan-T được quảng bá có khả năng tấn công mục tiêu cách xa hàng trăm km, cho phép Mi-28NM khai hỏa từ vị trí nằm sâu phía sau chiến tuyến. Nếu duy trì tốc độ 500km/h, UAV này cần khoảng 54 phút để vượt quãng đường 450 km, đồng thời có tốc độ cao gần gấp ba lần Shahed-136 của Iran, vốn bay ở mức khoảng 185km/h, và mang đầu đạn lớn hơn.
Oanh tạc cơ tàng hình B-21 chưa biên chế rộng rãi, Mỹ đã chuẩn bị hạ tầng quy mô lớn.
Không quân Mỹ đã khởi công tổ hợp lập kế hoạch nhiệm vụ rộng khoảng 4.270 m2 tại căn cứ không quân Dyess gần thành phố Abilene, bang Texas, theo Interesting Engineering. Công trình trị giá 78 triệu USD là tòa nhà đầu tiên của căn cứ dành riêng cho máy bay ném bom tàng hình B-21 Raider.

Tòa nhà sẽ là trung tâm điều hành nhiệm vụ B-21, nơi các đội mặt đất lập lộ trình bay tránh radar, xử lí thông tin tình báo mục tiêu mật và duy trì liên lạc vệ tinh mã hóa. Đây là hạng mục đầu tiên trong kế hoạch hiện đại hóa toàn căn cứ trị giá 1,6 tỉ USD trong 10 năm tới, gồm hơn 24 dự án xây mới và cải tạo nhà chứa máy bay, khu bảo dưỡng, kí túc xá và nhà trẻ. Trong thời gian nâng cấp, Dyess vẫn duy trì các phi đội B-1 Lancer và C-130.
Cuối tháng 9/2026, Không quân Mỹ và Northrop Grumman khởi công dây chuyền lắp ráp cuối rộng khoảng 92.900 m² tại Nhà máy Không quân 42 ở Palmdale, bang California, nâng năng lực sản xuất B-21 hằng năm thêm 25%. Dự án dùng 4,5 tỉ USD ngân sách, bên cạnh khoản đầu tư 2,5 tỉ USD Northrop Grumman công bố tháng 4/2026. Theo The Aviationist, B-21 tiếp tục bay thử tại căn cứ Edwards, chiếc đầu tiên dự kiến tới căn cứ Ellsworth, bang South Dakota năm 2027. Chương trình hiện có kế hoạch mua ít nhất 100 chiếc. Thứ trưởng Không quân Mỹ Matt Lohmeier cho rằng hạ tầng mặt đất quan trọng không kém việc sản xuất khung máy bay.
Dyess là một trong ba căn cứ được chọn cho B-21, cùng Ellsworth và Whiteman (bang Missouri). Xây hạ tầng song song với nhà máy giúp tránh tình trạng máy bay được giao nhưng căn cứ chưa sẵn sàng. Với máy bay tàng hình, đây là vấn đề lớn, bởi B-2 Spirit cần nhà chứa kiểm soát khí hậu để bảo dưỡng lớp phủ hấp thụ radar, trong khi Không quân Mỹ cho biết B-21 được thiết kế để dễ bảo dưỡng hơn. Diện tích nhà máy mới khoảng 92.900 m2, tương đương khoảng 13 sân bóng đá, gấp hơn 20 lần tổ hợp tại Dyess. Mức đầu tư 78 triệu USD cũng chỉ chiếm khoảng 5% kế hoạch 1,6 tỉ USD của căn cứ.


