Tin vũ khí hôm nay 2.3: UAV cảm tử ‘bản sao Shahed’ được Mỹ sử dụng tại Iran
Tin vũ khí hôm nay, UAV “bản sao Shahed” được Mỹ sử dụng tại Iran; Chiến dịch lớn nhất lịch sử không quân Israel nhắm vào Iran; Bỉ lần đầu bắt giữ tàu thuộc” Hạm đội bóng tối” của Nga trên biển Bắc.
UAV cảm tử “bản sao Shahed” được Mỹ sử dụng tại Iran
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) hôm 28.2 xác nhận Lực lượng Đặc nhiệm Scorpion Strike đã lần đầu tiên sử dụng trong thực chiến hệ thống máy bay không người lái tấn công cảm tử giá rẻ mang tên LUCAS trong khuôn khổ chiến dịch Epic Fury (cơn thịnh nộ kinh hoàng) nhằm vào các mục tiêu tại Iran.
Đây là lần đầu LUCAS được xác nhận tham chiến, đánh dấu bước chuyển từ thử nghiệm sang triển khai tác chiến thực tế.
Theo CENTCOM, LUCAS là dòng UAV tấn công một chiều, được phát triển với định hướng đối phó các hệ thống Shahed của Iran. Hệ thống này được cho là có nguồn gốc từ quá trình nghiên cứu và mô phỏng dòng Shahed-136, vốn từng xuất hiện tại Ukraine và Trung Đông.
Một số thông tin công khai liên hệ thiết kế LUCAS với mẫu FLM 136 do công ty SpektreWorks (Mỹ) phát triển ban đầu như một mục tiêu giả lập, sau đó được điều chỉnh thành nền tảng tấn công. Các thông số từng được công bố cho biến thể tương tự cho thấy thời gian bay khoảng 6 giờ, tầm hoạt động vài trăm hải lý, mang đầu đạn khoảng 18 kg và bay ở tốc độ hành trình 70 - 80 hải lý/giờ (129,64 - 148,16km/h). Tuy nhiên, cấu hình chính xác của phiên bản tham chiến chưa được công bố.
Cuối năm 2025, CENTCOM thông báo triển khai một phi đội LUCAS tới Trung Đông dưới quyền Bộ Tư lệnh Tác chiến Đặc biệt Trung tâm. Hệ thống có thể phóng từ bệ mặt đất, xe cơ động hoặc nền tảng trên biển.
Tháng 12.2025, Hải quân Mỹ đã thử nghiệm phóng LUCAS từ tàu tác chiến ven bờ USS Santa Barbara, cho thấy khả năng vận hành linh hoạt trên nhiều nền tảng. Giới chức Mỹ cho biết chi phí mỗi UAV khoảng 35.000 USD, thấp hơn đáng kể so với tên lửa hành trình, phù hợp với định hướng phát triển “hỏa lực số lượng lớn chi phí thấp”.
Trong chiến dịch Epic Fury, LUCAS được sử dụng song song với các loại vũ khí chính xác phóng từ trên không, trên bộ và trên biển. Theo thông tin ban đầu, các UAV này được phóng từ mặt đất và nhằm vào mục tiêu quân sự cố định như cơ sở chỉ huy của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, trận địa phòng không và hạ tầng tên lửa, UAV. CENTCOM chưa công bố số lượng LUCAS được sử dụng hay kết quả cụ thể.
Về mặt tác chiến, LUCAS không thay thế vũ khí công nghệ cao mà bổ sung một lớp tấn công giá rẻ, có thể gây tiêu hao hệ thống phòng thủ đối phương. Với chi phí thấp và khả năng triển khai số lượng lớn, hệ thống này cho phép Mỹ tăng mật độ tấn công trong môi trường phòng không phức tạp. Việc LUCAS lần đầu tham chiến cho thấy xu hướng Mỹ đẩy mạnh tích hợp UAV cảm tử tầm xa vào cấu trúc tác chiến cường độ cao, đặc biệt tại Trung Đông.
Chiến dịch lớn nhất lịch sử không quân Israel nhắm vào Iran
Israel hôm 28.2 đã triển khai chiến dịch không kích được mô tả là lớn nhất trong lịch sử lực lượng không quân nước này, huy động khoảng 200 tiêm kích tấn công hơn 500 mục tiêu tại miền tây và trung Iran.
Hoạt động nằm trong khuôn khổ phối hợp mà phía Mỹ định danh là Chiến dịch Epic Fury, tập trung vào hạ tầng phóng tên lửa đạn đạo và các hệ thống phòng không tầm xa do Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vận hành.
Theo Không quân Israel, chiến dịch được chuẩn bị trên cơ sở tình báo và kế hoạch tác chiến chi tiết. Mục tiêu bao gồm bệ phóng tên lửa, trận địa tên lửa đất đối không, radar và sở chỉ huy tại nhiều tỉnh. Các đòn đánh được thực hiện gần như đồng thời nhằm gây quá tải chu trình phản ứng của mạng lưới phòng không tích hợp.
Trong số các hệ thống bị tuyên bố phá hủy có S-300, Khordad-3 và Raad-1, được Israel sử dụng mã định danh riêng trong quá trình tác chiến. S-300 được xem là thành phần chủ lực của lá chắn phòng không chiến lược Iran, có khả năng đánh chặn mục tiêu ở cự ly xa. Khordad-3 đảm nhiệm lớp phòng không tầm trung, trong khi Raad-1 thuộc phân khúc tầm ngắn, bảo vệ các mục tiêu trọng yếu. Việc nhắm đồng thời vào các lớp phòng không khác nhau cho thấy mục tiêu không chỉ là gây thiệt hại tức thời mà còn làm suy yếu cấu trúc phòng thủ nhiều tầng.
Để thực hiện chiến dịch ở quy mô lớn, Israel nhiều khả năng kết hợp F-35I Adir tàng hình với F-15I Ra’am và F-16I Sufa mang tải trọng lớn vũ khí chính xác. Việc điều phối khoảng 200 máy bay trên quãng đường dài đòi hỏi tiếp dầu trên không, hệ thống chỉ huy - kiểm soát ổn định và hỗ trợ tình báo thời gian thực. Các vũ khí tấn công ngoài tầm phòng không cùng năng lực tác chiến điện tử được cho là đóng vai trò quan trọng trong việc mở hành lang an toàn cho biên đội.
Quy mô hơn 500 mục tiêu cho thấy đây là một chiến dịch thay vì một đòn đáp trả hạn chế. Bằng cách đồng loạt đánh vào hạ tầng tên lửa và phòng không, Israel dường như hướng tới mục tiêu mở rộng tự do hành động trên không phận tranh chấp và giảm rủi ro cho các đợt tác chiến tiếp theo.
Trong bối cảnh hợp tác chặt chẽ với Mỹ về chia sẻ tình báo và điều phối không phận, chiến dịch phản ánh mức độ tích hợp quốc phòng cao giữa hai bên. Về dài hạn, diễn biến này có thể buộc Iran điều chỉnh cách bố trí và bảo vệ lực lượng tên lửa, đồng thời tác động đến cấu trúc răn đe tại Trung Đông.
Bỉ lần đầu bắt giữ tàu thuộc "Hạm đội bóng tối" của Nga trên biển Bắc
Tại biển Bắc, đánh dấu lần đầu Brussels trực tiếp tịch thu một tàu Nga bị nghi liên quan đến mạng lưới vận chuyển dầu Ethera lách lệnh trừng phạt.
Con tàu hiện được hộ tống vũ trang về cảng Zeebrugge để tiến hành các thủ tục pháp lý theo cơ chế trừng phạt của Liên minh châu Âu (EU). Động thái này cho thấy sự chuyển hướng từ giám sát hành chính sang thực thi trên thực địa trong nỗ lực siết chặt dòng doanh thu năng lượng của Nga.
Chiến dịch mang mật danh “Blue Intruder” được Bộ trưởng Quốc phòng Bỉ Theo Francken xác nhận ngày 28.2. Theo thông tin công bố, lực lượng Bỉ phối hợp với phía Pháp tiến hành tiếp cận và kiểm soát tàu. Hình ảnh đăng tải cho thấy binh sĩ đổ bộ từ trực thăng hải quân NH-90 nhằm nhanh chóng khống chế tàu, hạn chế nguy cơ chống trả hoặc phá hoại.
Ethera nằm trong danh sách trừng phạt của EU từ tháng 10.2025 do bị cho là góp phần duy trì hoạt động xuất khẩu dầu của Nga thông qua các cấu trúc sở hữu phức tạp. Con tàu cũng xuất hiện trong danh sách của Bộ Tài chính Mỹ.
Mỹ từng liên hệ tàu này với một mạng lưới vận tải biển bị cho là có liên quan tới Mohammad Hossein Shamkhani, con trai của cố vấn cấp cao Iran Ali Shamkhani. Những thông tin này phản ánh tính chất xuyên quốc gia và phức tạp của các cấu trúc quản lý trong “Hạm đội bóng tối”.
Hạm đội bóng tối (Shadow Fleet) của Nga là thuật ngữ dùng để chỉ một mạng lưới hàng trăm tàu chở dầu cũ, có quyền sở hữu không rõ ràng hoặc được ngụy trang để giúp Nga lách các lệnh trừng phạt của phương Tây đối với việc xuất khẩu dầu mỏ.
Về mặt tác chiến, việc đột kích một tàu thương mại cỡ lớn trên tuyến hàng hải nhộn nhịp như biển Bắc cho thấy năng lực can thiệp hàng hải của Bỉ đã được nâng cao. Trực thăng NH-90 cung cấp tầm hoạt động và khả năng cơ động cần thiết để triển khai đội kiểm soát trong thời gian ngắn, tương tự các nhiệm vụ chống cướp biển hoặc chống khủng bố trước đây. Tuy nhiên, lần này mục tiêu là thực thi lệnh trừng phạt kinh tế trong bối cảnh địa chính trị nhạy cảm.
Biển Bắc giữ vai trò trọng yếu đối với thương mại châu Âu, hạ tầng năng lượng ngoài khơi và tuyến vận tải của NATO. Việc tịch thu một tàu bị trừng phạt tại khu vực này phát đi tín hiệu về mức độ quyết liệt hơn trong thực thi biện pháp kinh tế. Đồng thời, động thái này cũng có thể làm gia tăng rủi ro pháp lý và chi phí tuân thủ đối với các chủ tàu, công ty bảo hiểm và nhà môi giới tham gia mạng lưới vận chuyển bị nghi ngờ.
