Tin vũ khí hôm nay 21/6: Tên lửa Burevestnik của Nga để lại vệt phóng xạ khi bay
Tin vũ khí hôm nay, tên lửa Burevestnik của Nga để lại vệt phóng xạ khi bay; HIMARS FLEX có thể vừa tấn công mặt đất vừa làm nhiệm vụ phòng không; Israel tính đưa tàu ngầm lớp Dolphin tới Somaliland.
Tên lửa Burevestnik của Nga để lại vệt phóng xạ khi bay
Tên lửa hành trình 9M730 Burevestnik của Nga (định danh NATO: SSC-X-9 Skyfall) nhiều khả năng sử dụng động cơ hạt nhân chu trình hở hút khí trực tiếp, một cơ chế để lại vệt phóng xạ phía sau trong suốt hành trình bay. Đây là kết luận của hai nhà khoa học thuộc Viện Công nghệ Massachusetts (MIT), trong đó có giáo sư R. Scott Kemp, được chuyên trang quân sự Militarnyi dẫn lại từ một báo cáo nghiên cứu công bố tháng 6.
Theo nhóm nghiên cứu, thiết kế này giải thích hợp lí nhất cho thời gian bay và kích thước mà phía Nga công bố. Quá trình vận hành diễn ra theo hai giai đoạn: tên lửa rời bệ nhờ tầng đẩy nhiên liệu rắn để tăng tốc và lấy độ cao ban đầu, sau đó động cơ hạt nhân chính được kích hoạt. Một máy nén đẩy không khí từ khí quyển đi qua nhiều rãnh hẹp bao quanh khối nhiên liệu hạt nhân. Luồng khí này được nung nóng bởi nhiệt phân hạch, giãn nở rồi phụt ra qua vòi phun để tạo lực đẩy.
Khác biệt cốt lõi so với động cơ phản lực thông thường là tên lửa không phải mang theo lượng lớn nhiên liệu hóa học cho chặng bay chính. Tầm bay vì thế không bị giới hạn bởi lượng dầu mang theo, mà bởi tuổi thọ của nguồn năng lượng hạt nhân. Đây chính là lí do phía Nga nói tới tầm bắn "gần như không giới hạn", trong khi giới phân tích phương Tây gắn Burevestnik với khả năng bay cực dài ở độ cao thấp.
Tuy nhiên, sự gọn nhẹ này đi kèm nhược điểm nghiêm trọng. Khi không khí đi xuyên trực tiếp qua lò phản ứng, nó gần như chắc chắn cuốn theo một phần sản phẩm phóng xạ và thải ra trên đường bay. Nhóm nghiên cứu MIT đánh giá đây là phương án khả dĩ nhất nhưng cũng "bẩn" nhất, đồng thời cho rằng phương án chu trình kín gián tiếp (lò phản ứng nung chất tải nhiệt trung gian thay vì nung khí trực tiếp) khó xảy ra do đòi hỏi kích thước, khối lượng và cấu trúc phức tạp hơn nhiều.
Lần thử gần nhất diễn ra ngày 21/10/2025, với hành trình bay kéo dài khoảng 15 giờ và quãng đường khoảng 14.000 km theo công bố của Bộ Quốc phòng Nga. Tình báo Mỹ ghi nhận các vụ phóng thử đầu tiên của 9M730 Burevestnik từ tháng 6/2016, với tối đa 12 lần phóng tính đến ngày 26/2/2018, trong đó chỉ một lần (tháng 11/2017) được xem là thành công.
HIMARS FLEX có thể vừa tấn công mặt đất vừa làm nhiệm vụ phòng không
Tập đoàn quốc phòng Mỹ Lockheed Martin vừa giới thiệu gói nâng cấp mới cho pháo phản lực HIMARS, định danh FLEX, xây dựng trên hệ sinh thái công nghệ FLEXFires. Theo thông cáo của hãng được Defense Express dẫn lại, phiên bản nâng cấp mở rộng đáng kể phạm vi nhiệm vụ trong khi vẫn giữ độ chính xác và năng lực răn đe vốn có của HIMARS.
Điểm thay đổi quan trọng nhất nằm ở cấu hình hai cụm ống phóng (dual-pod) trên khung gầm tiêu chuẩn M1140. Nhờ đó, HIMARS có thể mang gấp đôi số đạn, tương đương cơ số đạn của pháo phản lực M270 MLRS. Ngoài bộ đạn tiêu chuẩn gồm GMLRS (ER), tên lửa chiến thuật ATACMS và tên lửa tấn công chính xác PrSM, hệ thống còn được công bố tích hợp thêm nhiều loại vũ khí mới, bao gồm cả tên lửa siêu vượt âm Blackbeard.
Đáng chú ý hơn cả, cấu hình hai cụm ống phóng cho phép HIMARS dễ dàng nạp đạn phòng không và chống tên lửa, trong đó có tên lửa đánh chặn Patriot PAC-3. Nói cách khác, HIMARS không chỉ tấn công mục tiêu mặt đất mà còn có thể đảm nhiệm vai trò của một hệ thống tên lửa đất đối không. Hình ảnh Lockheed Martin công bố cho thấy hai cấu hình: hai cụm ống phóng GMLRS (ER) mỗi cụm 6 rocket (tổng 12 quả), hoặc hai cụm ống phóng tên lửa đất đối không mỗi cụm 4 quả (tổng 8 quả).
Hiện chưa rõ liệu các cụm ống phóng mang loại đạn khác nhau có thể kết hợp trên cùng một bệ hay không. Dù vậy, gói FLEX vẫn biến HIMARS thành hệ thống đa năng, có khả năng chuyển đổi giữa nhiệm vụ tấn công mặt đất và phòng không tùy theo tình huống chiến trường.
Về khả năng kết nối, HIMARS FLEX được cho là có thể tích hợp vào các mạng chỉ huy hỏa lực hiệp đồng. Một chi tiết kĩ thuật then chốt là từ năm 2022, tên lửa Patriot PAC-3 MSE đã được tách khỏi radar dẫn bắn nguyên bản, nghĩa là dữ liệu chỉ thị mục tiêu có thể đến từ bất kì trạm hoặc cảm biến nào khác, kết nối qua mạng IBCS. Trước đó, năm 2024 Lockheed Martin từng giới thiệu nguyên mẫu bệ phóng vạn năng dựa trên khung MKR18, có thể mang gấp 4 lần số đạn GMLRS so với HIMARS tiêu chuẩn.
Israel tính đưa tàu ngầm lớp Dolphin tới Somaliland
Israel đang cân nhắc thiết lập sự hiện diện hải quân tại cảng Berbera thuộc vùng lãnh thổ tự xưng Somaliland, một động thái có thể cho phép Hải quân Israel triển khai các tàu ngầm lớp Dolphin tại đây. Thông tin được Defence-Network công bố trong bối cảnh quan hệ giữa hai bên ấm dần lên.
Vị trí địa lí của cảng Berbera được xem là yếu tố then chốt. Cảng này nằm đối diện Yemen qua vịnh Aden, mang lại cho Israel một điểm quan sát chiến lược để theo dõi hoạt động của lực lượng Houthi tại Yemen và của Iran ở vịnh Aden cũng như phía nam Biển Đỏ. Ít nhất một tàu ngầm Dolphin đã được điều tới vịnh Ba Tư để sẵn sàng ứng phó với các hành động leo thang tiềm tàng từ phía Iran.
Tàu ngầm lớp Dolphin là xương sống của lực lượng tàu ngầm Israel, đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ ngoài tác chiến ngầm thuần túy. Theo nguồn tin, loại tàu này còn bảo vệ các giàn khai thác khí đốt ngoài khơi của Israel và giám sát các tuyến hàng hải trọng yếu ở Địa Trung Hải. Về vũ khí, tàu ngầm Dolphin có khả năng phóng nhiều loại tên lửa, trong đó có tên lửa hành trình Popeye Turbo do Israel phát triển, với tầm bắn ước tính ít nhất 1.500 km.
Ở cấp độ chiến lược, việc tiếp cận Berbera sẽ mở rộng đáng kể tầm với của hải quân Israel xuống khu vực Sừng châu Phi và tuyến hàng hải Biển Đỏ. Chính quyền Somaliland được cho là đã hoan nghênh các khoản đầu tư của Israel và cấp quyền tiếp cận cảng, dù hiện chưa có xác nhận chính thức về việc tàu ngầm lưu trú dài hạn.
Diễn biến này còn gắn với một bàn cờ địa chính trị lớn hơn. Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang cân nhắc công nhận Somaliland để đổi lấy quyền thiết lập một căn cứ hải quân tại đây, cho thấy khu vực Sừng châu Phi đang trở thành điểm nóng cạnh tranh ảnh hưởng giữa nhiều cường quốc.
