Tin vũ khí hôm nay 25/10: Ukraine nhận ít tên lửa Patriot, áp lực phòng không gia tăng
Tin vũ khí hôm nay, Ukraine nhận ít tên lửa Patriot hơn kì vọng, áp lực phòng không gia tăng; Mỹ tăng hiện diện F-22 tại Nhật; Iran lên kế hoạch tấn công cáp quang biển ở vịnh Ba Tư.
Ukraine nhận ít tên lửa Patriot hơn kì vọng, áp lực phòng không gia tăng
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky trong cuộc phỏng vấn với ABC News cho biết Ukraine chỉ nhận được 24 tên lửa đánh chặn cho hệ thống phòng không Patriot từ Mỹ trong 90 ngày qua. Ông không nêu cụ thể loại tên lửa.
Patriot hiện dùng hai dòng đạn chính. PAC-2 GEM-T do Raytheon sản xuất dùng dẫn đường radar bán chủ động và đầu đạn nổ phân mảnh kích nổ gần mục tiêu, phù hợp để đánh tên lửa hành trình, máy bay và một số tên lửa đạn đạo chiến thuật. PAC-3 MSE của Lockheed Martin dùng đầu dò radar chủ động ở pha cuối và đâm trúng trực tiếp để phá hủy mục tiêu bằng động năng, phù hợp hơn với tên lửa đạn đạo bay nhanh, bổ nhào gắt hoặc cơ động. Theo Army Recognition, PAC-3 MSE dài khoảng 5,2 m, nặng khoảng 700 kg và đạt tốc độ tối đa Mach 5. Mỗi bệ phóng M903 chứa 4 quả PAC-2 hoặc 12 quả PAC-3 MSE.
Năng lực sản xuất là bài toán lớn. Lockheed Martin giao 620 quả PAC-3 MSE trong năm 2025, và theo thỏa thuận khung với Bộ Chiến tranh Mỹ, sản lượng sẽ được nâng từ khoảng 600 lên 2.000 quả mỗi năm trong vòng 7 năm. Tháng 7/2026, Lục quân Mỹ đặt hàng Raytheon lô GEM-T sản xuất mới đầu tiên sau hơn 30 năm, trị giá 441,6 triệu USD. Raytheon và MBDA Deutschland cũng đang mở dây chuyền GEM-T thứ hai tại Schrobenhausen, Đức. Theo dự toán ngân sách tài khóa 2027 của Mỹ, mỗi quả PAC-3 MSE có giá khoảng 5,3 triệu USD.
Con số 24 quả tương đương 2 bệ phóng M903 nạp đầy PAC-3 MSE, hoặc 6 bệ phóng PAC-2. Khi đánh chặn tên lửa đạn đạo, các khẩu đội Patriot thường phóng 2 quả vào mỗi mục tiêu để tăng xác suất tiêu diệt, nên 24 quả chỉ đủ cho khoảng 12 mục tiêu đạn đạo. Với giá trên 5 triệu USD mỗi quả, Patriot là phương tiện đắt đỏ nếu dùng để đối phó tên lửa hành trình hay UAV. Đó là lí do Lục quân Mỹ đặt yêu cầu về loại đạn đánh chặn giá không quá 1 triệu USD, còn Lockheed Martin giới thiệu PAC-3 ACE với mục tiêu giá chưa bằng một nửa PAC-3 MSE.
Mỹ tăng hiện diện F-22 tại Nhật
Theo Army Recognition, các tiêm kích tàng hình F-22 Raptor thuộc Phi đội tiêm kích viễn chinh 525 của Không quân Mỹ đã hạ cánh xuống căn cứ không quân Tsuiki ở tỉnh Fukuoka, đảo Kyushu, Nhật Bản ngày 19/10. Các máy bay tới từ Căn cứ liên hợp Elmendorf-Richardson ở bang Alaska để tham gia tập trận Keen Sword 27, kéo dài tới ngày 29/10. Số lượng máy bay chưa được công bố.
Tsuiki do Lực lượng Phòng vệ trên không Nhật Bản quản lí, là nơi đóng quân của Không đoàn 8 với các phi đội tiêm kích F-2. Căn cứ có đường băng bê tông dài 2.400 m, một phần nhô ra vịnh Suo. Ảnh do Không đoàn 18 của Không quân Mỹ công bố ngày 22/10 cho thấy nhân viên bảo dưỡng đã đi cùng máy bay.
F-22 dùng 2 động cơ turbofan Pratt & Whitney F119-PW-100 có buồng đốt sau và ống xả điều hướng lực đẩy hai chiều, mỗi động cơ đạt lực đẩy khoảng 156kN. Máy bay dài 18,9 m, sải cánh 13,6 m, trọng lượng cất cánh tối đa 38.000 kg, đạt tốc độ cấp Mach 2 và bay siêu âm hành trình trên Mach 1,5 mà không cần bật đốt sau. Trần bay trên 15km, tầm bay chuyển sân gần 3.000 km khi mang 2 thùng dầu phụ. Khoang vũ khí trong thân chứa 6 tên lửa AIM-120 và 2 tên lửa AIM-9 trong cấu hình không chiến, hoặc 2 bom GBU-32 JDAM 450kg cùng 2 AIM-120 khi tấn công mặt đất.
Army Recognition cho rằng đợt triển khai minh họa giá trị của việc phân tán máy bay chiến đấu ra nhiều sân bay, phù hợp với khái niệm tác chiến linh hoạt (ACE) của Không quân Mỹ. Khi máy bay rải ra nhiều căn cứ, đối phương phải chia hỏa lực cho nhiều mục tiêu hơn, còn chỉ huy có phương án dự phòng nếu một sân bay bị vô hiệu hóa. Thách thức nằm ở hậu cần. F-22 cần nhiên liệu, đạn dược, phụ tùng và quy trình bảo dưỡng lớp phủ tàng hình riêng, nên mỗi điểm đóng quân mới đều đòi hỏi kíp kĩ thuật và vật tư đi kèm. Tsuiki cũng nằm cách Kadena trên đảo Okinawa khoảng 870km về phía Đông Bắc, nên các phi vụ xuống phía Nam dài hơn và có thể cần tiếp dầu trên không nhiều hơn.
Iran lên kế hoạch tấn công cáp quang biển ở vịnh Ba Tư
Iran đã chuẩn bị kế hoạch chi tiết tấn công các tuyến cáp viễn thông dưới biển ở vịnh Ba Tư nếu xung đột tái diễn, Reuters ngày 23/10 dẫn lời 2 quan chức an ninh cấp cao Iran giấu tên, theo Militarnyi. Hai nguồn tin không tiết lộ phương thức hay vị trí cụ thể, nhưng một người cho biết Tehran sẽ tìm cách cản trở việc sửa chữa để kéo dài gián đoạn. Iran chưa xác nhận chính thức kế hoạch này.
Ngày 21/10, ông Yadollah Javani, quan chức Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), nói 7 tuyến cáp internet lớn dưới đáy eo biển Hormuz có thể trở thành mục tiêu. Theo Liên minh Viễn thông Quốc tế (ITU), cáp biển mang khoảng 99% lưu lượng internet toàn cầu. Tuy vậy, ông Alan Mauldin, giám đốc nghiên cứu của TeleGeography, cho biết chưa tới 1% băng thông quốc tế đi qua eo biển Hormuz, nên tác động toàn cầu sẽ hạn chế. Với các nước vùng Vịnh, nếu nhiều tuyến cáp bị cắt cùng lúc, internet có thể chậm lại và các dịch vụ tài chính, điện toán đám mây bị gián đoạn.
Cáp quang biển là loại hạ tầng dễ tổn thương. Cáp chỉ to cỡ vài centimet, đoạn gần bờ thường được bọc thép và chôn dưới đáy, còn phần lớn chiều dài nằm lộ trên đáy biển. Vịnh Ba Tư khá nông, độ sâu trung bình chỉ khoảng 50m, nên cáp nằm trong tầm tiếp cận của thợ lặn, thiết bị lặn không người lái hay neo tàu. Năm 2024, tàu Rubymar trôi dạt trên Biển Đỏ với neo thả đã làm hỏng 3 tuyến cáp AAE-1, EIG và SEACOM. Tháng 9/2025, hai tuyến SMW4 và IMEWE bị đứt gần Jeddah, Ả Rập Xê Út, khiến internet ở Ấn Độ, Pakistan và UAE suy giảm.
Sửa chữa mới là khâu khó. Theo Insikt Group, từ năm 2024 tới giữa năm 2025 có 44 sự cố cáp biển tại 32 địa điểm, thời gian khôi phục trung vị khoảng 40 ngày. Tàu sửa cáp có số lượng hạn chế và phân bố rải rác. Ở vùng xung đột, phí bảo hiểm tăng và thủ tục xin vào lãnh hải có thể kéo dài việc sửa chữa thêm nhiều tuần. Các tuyến cáp trên đất liền và hạ tầng dự phòng là phương án giảm thiểu rủi ro.
