Tin vũ khí hôm nay 3/6: Mỹ đưa phòng thủ tên lửa lên không gian
Tin vũ khí hôm nay, Lầu Năm Góc đưa phòng thủ tên lửa lên không gian; Nga phóng kỷ lục 33 tên lửa Iskander-M trong một đêm; Anh mua thêm tên lửa Martlet để tăng năng lực chống UAV.
Lầu Năm Góc đưa phòng thủ tên lửa lên không gian
Ngày 1/6, Northrop Grumman thông báo được Lực lượng Vũ trụ Mỹ lựa chọn để thử nghiệm năng lực đánh chặn tên lửa từ quỹ đạo, theo Army Recognition. Apex sẽ là đối tác công nghiệp chủ chốt trong chương trình. Đây được xem là bước đi cụ thể đầu tiên nhằm xây dựng lớp phòng thủ không gian cho Golden Dome, sáng kiến phòng thủ tên lửa quy mô lớn của Lầu Năm Góc.
Northrop Grumman cho biết sau khi hoàn tất các thử nghiệm trên mặt đất trong năm 2026, công ty đang đi đúng tiến độ để đưa năng lực đánh chặn lên quỹ đạo vào năm 2027. Nếu thành công, đây sẽ là cột mốc quan trọng trong nỗ lực đưa phòng thủ tên lửa của Mỹ vượt ra ngoài các hệ thống truyền thống như bệ phóng mặt đất, tàu chiến Aegis, radar cảnh báo sớm và vệ tinh phát hiện nhiệt.
Về kỹ thuật, vệ tinh đánh chặn quỹ đạo, hay Space-Based Interceptor, không chỉ làm nhiệm vụ phát hiện tên lửa đối phương. Đây là hệ thống mang đầu đạn đánh chặn thật sự, được bố trí trên quỹ đạo để có thể tham chiến trực tiếp với tên lửa trong quá trình bay. Khác với vệ tinh cảnh báo chỉ đóng vai trò “mắt thần”, SBI được thiết kế như một lớp vũ khí phòng thủ đặt trong không gian.
Kiến trúc này có thể được mở rộng thành chùm vệ tinh lớn trên quỹ đạo Trái Đất thấp, phân bổ trên nhiều mặt phẳng quỹ đạo để tăng vùng phủ và giảm điểm mù. Hệ thống dự kiến phối hợp với cảm biến không gian, radar mặt đất, mạng chỉ huy - kiểm soát và trí tuệ nhân tạo để rút ngắn thời gian phát hiện, theo dõi và đánh chặn.
Mục tiêu của Golden Dome là mở rộng cơ hội đánh chặn tên lửa trong nhiều giai đoạn bay, gồm giai đoạn tăng tốc, giữa hành trình và giai đoạn lướt siêu vượt âm. Đây là điểm quan trọng vì các hệ thống phòng thủ hiện nay của Mỹ vẫn bị giới hạn bởi vị trí địa lý và số lần đánh chặn.
Northrop Grumman cho biết đã đầu tư khoảng 1 tỉ USD từ nguồn vốn tự có vào công nghệ phòng thủ tên lửa trong nhiều thập kỷ. Trong khi đó, Apex sẽ phụ trách phần tàu vũ trụ, với mô hình sản xuất thương mại tốc độ cao nhằm rút ngắn thời gian từ thiết kế đến đưa hệ thống lên quỹ đạo.
Golden Dome được thúc đẩy trong bối cảnh tên lửa siêu vượt âm và các hệ thống tấn công thế hệ mới ngày càng phổ biến. Nếu chùm vệ tinh SBI trên quỹ đạo thấp đạt yêu cầu kỹ thuật, Mỹ có thể bổ sung một lớp phòng thủ mới, cho phép can thiệp từ không gian thay vì chỉ chờ tên lửa bay vào vùng đánh chặn của các hệ thống mặt đất hoặc trên biển.
Nga phóng kỷ lục 33 tên lửa Iskander-M trong một đêm
Không quân Ukraine xác nhận rạng sáng 2/6 (giờ địa phương) Nga đã phóng tổng cộng 33 tên lửa đạn đạo Iskander-M từ các tỉnh Bryansk, Kursk, Rostov và từ bán đảo Crimea, theo Militarnyi. Đây là số lượng tên lửa đạn đạo cao nhất được ghi nhận trong một đợt tấn công đơn lẻ kể từ khi chiến tranh toàn diện bùng phát.
Mục tiêu chính của đợt tấn công là thủ đô Kyiv. Ngoài ra, các thành phố Dnipro, Zaporizhzhia và Kharkiv cũng bị tập kích. Song song với làn sóng Iskander-M, Nga còn triển khai 8 tên lửa siêu vượt âm Zircon, 27 tên lửa hành trình Kh-101, 5 tên lửa Kalibr và 656 UAV các loại, chủ yếu là Shahed, cùng UAV mồi nhử để làm quá tải phòng không Ukraine.
Phòng không Ukraine tuyên bố đã bắn hạ hoặc vô hiệu hóa 642 mục tiêu, gồm 11 tên lửa đạn đạo Iskander-M, 26 tên lửa hành trình Kh-101, 3 tên lửa Kalibr và 602 UAV. Tuy nhiên, vẫn có 30 tên lửa đạn đạo, 3 tên lửa hành trình và 33 UAV tấn công đánh trúng 38 địa điểm trên cả nước.
Iskander-M, định danh NATO SS-26 Stone, là hệ thống tên lửa đạn đạo tầm ngắn cơ động, dùng nhiên liệu rắn, có tầm bắn khoảng 500 km. Tên lửa có thể đạt tốc độ Mach 6-7 ở giai đoạn cuối, cơ động để né đánh chặn và sử dụng tổ hợp dẫn đường quán tính, GLONASS cùng đầu dò quang học. Độ chính xác được đánh giá ở mức sai số vòng tròn khoảng 5-7 m. Mỗi tên lửa có thể mang đầu đạn nổ thông thường nặng khoảng 480 kg hoặc các biến thể đầu đạn chùm, xuyên phá công trình kiên cố và nhiệt áp.
Điểm đáng chú ý là trước đây, mốc cao nhất được ghi nhận là 32 tên lửa đạn đạo trong đợt tấn công ngày 3/2, nhưng một số trong đó là tên lửa phòng không S-300/S-400 được Nga dùng để đánh mục tiêu mặt đất. Đợt tấn công ngày 2/6 được Ukraine xác nhận hoàn toàn là Iskander-M, loại tên lửa chuyên dùng cho tấn công mặt đất.
Anh mua thêm tên lửa Martlet để tăng năng lực chống UAV
Bộ Quốc phòng Anh và tập đoàn Thales hôm 1/6 xác nhận ký hợp đồng trị giá 36 triệu bảng (48 triệu USD) để mua thêm hàng trăm tên lửa Martlet. Đây là tên gọi trong biên chế Hải quân Hoàng gia Anh. Theo Army Recognition, số tên lửa mới sẽ được bàn giao trong những tháng tới và kéo dài trong năm 2026.
Martlet là tên lửa hạng nhẹ, nặng khoảng 13 kg, có thân đường kính 76 mm. Tên lửa dùng cơ chế dẫn chùm tia laser, đạt tốc độ trên Mach 1,5 (1.850km/h) và có tầm bắn hơn 6 km. Với thiết kế này, Martlet có thể đánh chặn UAV, trực thăng, tàu nhỏ mặt nước và các mục tiêu bay thấp, cơ động ở cự ly gần.
Điểm mạnh của Martlet nằm ở tính linh hoạt. Tên lửa có thể được phóng từ bệ mặt đất Rapid Sentry do RAF Regiment vận hành, hoặc từ trực thăng AW159 Wildcat HMA2. Nhờ đó, Anh có thể tạo hai lớp đánh chặn bổ trợ nhau: một lớp cơ động trên mặt đất để bảo vệ căn cứ, khu vực triển khai hoặc hạ tầng quan trọng; một lớp trên không từ trực thăng Wildcat để mở rộng phạm vi phản ứng trước UAV, xuồng không người lái hoặc mục tiêu ven biển.
Cuối tháng 3, hệ thống Rapid Sentry đã được xác nhận năng lực tác chiến thực tế sau khi đánh chặn thành công UAV tấn công một chiều kiểu Iran trong nhiệm vụ bảo vệ lực lượng Anh tại Cyprus. Điều này khiến Martlet trở thành một lựa chọn đáng chú ý trong bối cảnh UAV giá rẻ đang xuất hiện ngày càng nhiều trên chiến trường.
Ý nghĩa của hợp đồng 36 triệu bảng không chỉ nằm ở số lượng tên lửa. Nó phản ánh bài học từ Ukraine và Trung Đông: các lực lượng hiện đại cần nhiều lớp phòng thủ để đối phó UAV. Dùng tên lửa phòng không đắt tiền để bắn mục tiêu rẻ có thể gây áp lực lớn lên ngân sách và kho đạn. Martlet lấp khoảng trống giữa súng, pháo chống UAV và các hệ thống phòng không hạng nặng.
Ngoài hiệu quả tác chiến, hợp đồng còn có ý nghĩa công nghiệp. Thales sản xuất Martlet tại Belfast, nơi các đơn hàng mới hỗ trợ khoảng 700 việc làm kỹ thuật cao. Việc duy trì dây chuyền sản xuất trong nước giúp Anh chủ động hơn về nguồn cung tên lửa, trong bối cảnh nhu cầu đạn phòng không của NATO tăng mạnh và chuỗi cung ứng quốc phòng toàn cầu chịu nhiều áp lực.
