Tin vũ khí hôm nay 30/10: S-400 ở Kaliningrad duy trì trực chiến, Nga đang đề phòng điều gì?
Tin vũ khí hôm nay, S-400 ở Kaliningrad duy trì trực chiến, Nga đang đề phòng điều gì; Mỹ và Nhật xây mắt xích mới cho kho tên lửa không đối không ở châu Á; Quốc gia NATO chuyển thêm 2 tiêm kích Liên Xô cho Ukraine.
S-400 ở Kaliningrad duy trì trực chiến, Nga đang đề phòng điều gì?
Các hệ thống phòng không S-400 Triumf của Nga ở tỉnh Kaliningrad đang duy trì trạng thái sẵn sàng chiến đấu thường trực. Militarnyi dẫn báo cáo tình báo “Baltic Sea Overwatch” của công ty vệ tinh ICEYE. Ảnh vệ tinh ICEYE chụp ngày 9/6/2026 cho thấy các bệ phóng tại một trận địa phòng không gần cảng Baltiysk đã được dựng lên ở tư thế triển khai.
Theo ICEYE, việc dựng bệ phóng cho thấy hệ thống sẵn sàng phóng tên lửa chứ không chỉ ở trạng thái chờ, và đây không phải biện pháp tạm thời vì trận địa đã được duy trì một thời gian. Baltiysk là cảng nhà của Hạm đội Baltic, nên trận địa này tăng cường phòng không cho hạ tầng quân sự ở Kaliningrad. Báo cáo không xác định đơn vị nào đóng tại đây. Kaliningrad từng có hai trung đoàn tên lửa phòng không cận vệ 183 và 1545 trang bị S-400. Tháng 11/2023, Militarnyi dẫn ảnh vệ tinh cho biết Nga đã chuyển một phần S-400 từ Kaliningrad tới Rostov-on-Don.
S-400 bắt đầu hoạt động từ năm 2007 và dùng nhiều loại tên lửa đánh chặn. Theo Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), dòng 48N6 có tầm 250 km với mục tiêu bay và 60 km với tên lửa đạn đạo, mang đầu đạn nổ phân mảnh 143 kg. Dòng 40N6 có thể nâng tầm phòng không lên 400 km, dù tình trạng triển khai chưa rõ. Tên lửa 9M96 cơ động cao có tầm khoảng 120 km. Mỗi bệ phóng tự hành 5P85SM2-01 mang 4 ống phóng, và hệ thống tương thích với nhiều loại đạn của S-300.
ICEYE dùng vệ tinh radar khẩu độ tổng hợp (SAR), có thể chụp xuyên mây và vào ban đêm, phù hợp với vùng Baltic thường xuyên nhiều mây. Về phía S-400, tầm 400 km chỉ đạt được với mục tiêu bay cao. Do độ cong Trái Đất, một radar đặt gần mặt đất chỉ nhìn thấy mục tiêu bay ở độ cao 30 m trong phạm vi khoảng 35 - 40 km. Vì vậy, các hệ thống tầm xa thường phải kết hợp radar đặt trên tháp, tổ hợp phòng không tầm ngắn và máy bay cảnh báo sớm để đối phó mục tiêu bay thấp. Bệ phóng dựng sẵn giúp rút ngắn thời gian phản ứng, nhưng đổi lại khiến trận địa dễ bị phát hiện từ không gian.
Mỹ và Nhật xây mắt xích mới cho kho tên lửa không đối không ở châu Á
Ngày 28/10, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Shinjiro Koizumi cho biết Mỹ và Nhật Bản đã nhất trí xây dựng tại Nhật một cơ sở lắp ráp hoàn chỉnh và kiểm tra (FACO) tên lửa không đối không AIM-120 AMRAAM, theo Army Recognition. Thông báo được đưa ra sau cuộc hội đàm với người đồng cấp Mỹ Pete Hegseth tại Philippines, trong khuôn khổ sáng kiến hợp tác công nghệ quốc phòng mang tên Operation Supercharge.
Hai nước bắt đầu nghiên cứu khả thi từ tháng 10/2024. Tới tháng 4/2026, việc lắp ráp bảng mạch điện tử đã được xác định nằm trong phạm vi hợp tác sản xuất. Vị trí, tiến độ xây dựng, sản lượng hằng năm, biến thể được lắp ráp và các doanh nghiệp tham gia chưa được công bố. Cùng dịp, hai bên nhất trí chia sẻ thông tin kĩ thuật để mở rộng sản xuất tên lửa đánh chặn SM-3 Block IIA, loại tên lửa do Mỹ và Nhật Bản cùng phát triển.
AMRAAM do Raytheon sản xuất, dài khoảng 3,65 m, đường kính 178 mm, nặng khoảng 160 kg ở các bản C và D, mang đầu đạn nổ phân mảnh 20 kg và đạt tốc độ tối đa khoảng Mach 4 (4.900km/h). Tên lửa dẫn đường quán tính, nhận cập nhật mục tiêu qua đường truyền dữ liệu giữa hành trình và chuyển sang đầu dò radar chủ động ở pha cuối, nên máy bay có thể rời đi sau khi phóng. Theo các nguồn công khai, tầm bắn tăng từ khoảng 75 km ở bản AIM-120A/B lên 130-160km ở bản AIM-120D. Tên lửa được trang bị trên F-35, F-22, F-15 và F-16.
Nhu cầu AMRAAM đang tăng mạnh. Tháng 1/2024, Thổ Nhĩ Kỳ đặt mua 952 quả AIM-120C-8, còn tháng 9/2025, Đức được phê duyệt mua 400 quả AIM-120D-3 cho đội F-35 tương lai. Đơn giá AIM-120D khoảng 1,1 triệu USD theo số liệu năm tài khóa 2019. Trong bối cảnh đó, một dây chuyền lắp ráp cuối tại Nhật Bản có thể giúp Lực lượng Phòng vệ nhận đạn nhanh hơn, ít phụ thuộc vào năng lực lắp ráp tại Mỹ. Nhật Bản cũng có kinh nghiệm sản xuất tên lửa theo giấy phép, điển hình là PAC-3 do Mitsubishi Heavy Industries chế tạo. Lực lượng Phòng vệ trên không Nhật Bản hiện còn dùng tên lửa radar nội địa AAM-4B, nên AMRAAM chủ yếu phục vụ đội F-35 đang mở rộng.
Quốc gia NATO chuyển thêm 2 tiêm kích Liên Xô cho Ukraine.
Ba Lan, quốc gia thành viên NATO, sẽ chuyển 2 tiêm kích MiG-29 cho Ukraine trong thời gian tới, báo Rzeczpospolita (Ba Lan), trích lời Dariusz Łukaszewski, Giám đốc Vụ Chiến lược và Kế hoạch quốc phòng thuộc Bộ Quốc phòng Ba Lan. Một chiếc đã hết niên hạn sử dụng và nhiều khả năng sẽ được tháo lấy phụ tùng, chiếc còn lại vẫn hoạt động được. Ngày chuyển giao chưa được công bố.
Hai máy bay nằm trong gói viện trợ trị giá khoảng 50 triệu euro, gồm cả đạn pháo 155 mm, 152 mm, đạn 20 mm cho pháo 6 nòng của F-16 và tên lửa phòng không vác vai Piorun. Theo Warsaw, các máy bay sắp hết niên hạn và việc hiện đại hóa thêm không đáp ứng nhu cầu của Không quân Ba Lan. Ba Lan bắt đầu chuyển MiG-29 cho Ukraine từ tháng 3/2023 và tới nay đã chuyển tổng cộng 14 chiếc, theo Militarnyi. Tháng 7/2024, Không quân Ba Lan còn 14 MiG-29, gồm 11 chiếc một chỗ ngồi MiG-29A và 3 chiếc huấn luyện chiến đấu MiG-29UB.
MiG-29 là tiêm kích hai động cơ do Liên Xô phát triển, dùng 2 động cơ turbofan Klimov RD-33 có lực đẩy 81,3kN mỗi chiếc khi bật đốt sau và đạt tốc độ tối đa khoảng Mach 2,25 (2.765km/h). Khung thân chịu được quá tải 9g, tầm bay chuyển sân 1.500 km khi không mang thùng dầu phụ và 2.100 km khi có thùng dầu. Phiên bản 9.12 dùng radar xung Doppler N019, pháo GSh-30-1 cỡ 30 mm và thường mang tên lửa không đối không R-27, R-73 trên 6 giá treo.
Với Ukraine, giá trị của MiG-29 không chỉ nằm ở số lượng máy bay mà còn ở phụ tùng. Loại máy bay này không còn được sản xuất ở các nước phương Tây, nên một khung thân hết niên hạn vẫn có thể cung cấp động cơ, thiết bị điện tử và linh kiện cho các chiếc khác. Ukraine cũng đã tích hợp vũ khí phương Tây lên MiG-29, trong đó có tên lửa chống radar AGM-88 HARM. Về phía Ba Lan, việc loại MiG-29 đi kèm quá trình chuyển sang máy bay phương Tây. Không quân Ba Lan hiện có 47 tiêm kích F-16C/D Block 52+, đã đặt mua 32 tiêm kích tàng hình F-35A và 48 máy bay chiến đấu hạng nhẹ FA-50 của Hàn Quốc.
