Tin vũ khí hôm nay 4/8: Tên lửa Nga sắp trở nên khó đoán hơn?
Tin vũ khí hôm nay, Tên lửa Nga sắp trở nên khó đoán hơn; Israel tính tự làm tiêm kích tàng hình nội địa; Nhật Bản phô diễn tên lửa diệt hạm ASM-2 trên F-2A.
Tên lửa Nga sắp trở nên khó đoán hơn?
Truyền thông quốc phòng Ukraine ngày 28/7 lan truyền một bức ảnh dường như cho thấy tên lửa hành trình S8000 Banderol đặt trên một bệ phóng mặt đất kiểu mới. Nếu đúng, đây sẽ là bước mở rộng đáng kể so với phương thức mang phóng hiện tại là máy bay không người lái Orion. Army Recognition nhấn mạnh chưa cơ quan nào của Nga xác nhận hệ thống này tồn tại, đã sản xuất hay đang hoạt động.
Bức ảnh mô tả một quả đạn thân thon nằm trên ray phóng nghiêng hoặc máy phóng. Thân hẹp, kích thước tổng thể và phần cánh gấp tương đồng với cấu hình quen thuộc của Banderol. Kết cấu bệ cho thấy ray có thể hạ ngang để vận chuyển, ngụy trang hoặc nạp đạn. Mức tin cậy nhận dạng chỉ ở ngưỡng thấp tới trung bình. Một bệ phóng hoàn chỉnh còn cần thiết bị lập kế hoạch nhiệm vụ, liên lạc bảo mật, nguồn điện, phương tiện vận chuyển nạp đạn và cơ cấu tăng tốc, những thứ không thể xác nhận từ một tấm ảnh.
Bản thân quả đạn được ghi nhận kĩ hơn. Tình báo quốc phòng Ukraine xác định công ty Kronstadt là nhà thiết kế và sản xuất chính, đánh giá tên lửa dài khoảng 5m, đường kính thân khoảng 30cm, tốc độ hành trình 520 tới 560km/h, tốc độ tối đa 620 tới 650km/h và tầm bắn tới 500 km.
Vấn đề kĩ thuật nằm ở động cơ. Banderol dùng động cơ phản lực cỡ nhỏ, cần đạt tốc độ nhất định trước khi động cơ làm việc hiệu quả. Bản phóng từ mặt đất nhiều khả năng phải thêm tầng đẩy rocket hoặc máy phóng khí nén, đồng thời khởi hành mà không có độ cao và động lượng do máy bay mang lại. Vì thế con số 500km không nên áp dụng tự động cho biến thể phóng từ mặt đất.
Mối nguy thực sự không nằm ở một quả đạn mà ở khả năng tạo ra nhiều đòn đánh phân tán. Banderol có vẻ được thiết kế để lấp khoảng trống giữa drone Geran và các tên lửa hành trình lớn hơn như Kh-69 hay Kh-101. Tình báo Ukraine cho biết Banderol sử dụng nhiều linh kiện nước ngoài, gồm động cơ Swiwin của Trung Quốc, bộ phận đo khoảng cách do Australia thiết kế, pin Nhật Bản, servo Hàn Quốc và nhiều thiết bị điện tử nhập khẩu khác.
Israel tính tự làm tiêm kích tàng hình nội địa đầu tiên
Một quan chức Israel ngày 30/7 tiết lộ mục tiêu chiến lược 10 năm nhằm phát triển tiêm kích tàng hình sản xuất trong nước cùng một máy bay chiến đấu không người lái lấy cảm hứng từ F-35 theo Bloomberg và Jerusalem Post đưa tin này. Kế hoạch nằm trong chính sách của Thủ tướng Benjamin Netanyahu nhằm loại bỏ dần khoản viện trợ quân sự 3,8 tỉ USD mỗi năm từ Mỹ.
Đây sẽ là nỗ lực phát triển máy bay chiến đấu từ đầu đầu tiên của Israel kể từ khi chương trình máy bay chiến đấu đa nhiệm Lavi bị hủy năm 1987. Bối cảnh là mọi tiêm kích tuyến đầu của Israel hiện nay đều phụ thuộc vào sản xuất và phê duyệt của Mỹ, từ F-4E năm 1968, F-15 năm 1976, F-16 năm 1980, F-15I năm 1998, F-16I năm 2004 tới F-35I năm 2016.
Điểm mạnh và điểm yếu của Israel khá rõ ràng. Các tập đoàn IAI, Elbit và Rafael đã làm được radar mảng pha quét điện tử chủ động, thiết bị tác chiến điện tử, máy tính nhiệm vụ, kính ngắm gắn mũ, liên kết dữ liệu bảo mật và vũ khí dẫn đường chính xác. Điểm yếu tập trung ở phần khung thân bị bỏ dở sau Lavi, gồm kết cấu composite cỡ lớn, hình học cửa hút gió tán xạ thấp, khoang vũ khí trong thân, lớp phủ hấp thụ sóng radar và khả năng lắp ráp hàng loạt với dung sai rất hẹp.
Rào cản lớn nhất là động cơ. Israel chưa từng phát triển và đưa vào sử dụng động cơ phản lực cho tiêm kích, kể cả thời làm Nesher, Kfir và Lavi. Kfir dùng động cơ J79 của General Electric, Lavi dùng PW1120, F-16I dùng F110 còn F-35I dùng F135. Một tiêm kích tàng hình nội địa sẽ cần động cơ lực đẩy vượt 100 kN khi đốt tăng lực. Phương án khả dĩ hơn là kết hợp khung thân và hệ thống nhiệm vụ của Israel với động cơ nhập khẩu, đồng nghĩa vẫn giữ nguyên rủi ro về giấy phép xuất khẩu.
Bản không người lái dễ đạt hơn vì không cần buồng lái, ghế phóng hay hệ thống dưỡng khí. Army Recognition cho rằng kịch bản hợp lí nhất là một mẫu trình diễn không người lái vào năm 2036, sau đó là một drone chiến đấu, trong khi tiêm kích có người lái vẫn dừng ở giai đoạn phát triển công nghệ.
Nhật Bản phóng tên lửa diệt hạm ASM-2 từ tiêm kích F-2A
Một chiếc F-2A của Lực lượng phòng vệ trên không Nhật Bản đã phóng tên lửa diệt hạm dòng ASM-2 nhắm vào tàu vận tải đổ bộ USS Juneau đã loại biên, trong khuôn khổ tập trận Valiant Shield 2026. Vụ bắn diễn ra ngày 27/6 tại biển Philippines, đoạn phim được Bộ tư lệnh phòng không Nhật Bản công bố sau đó. Army Recognition đánh giá đây là dấu hiệu cho thấy Tokyo đang lồng ghép vũ khí diệt hạm nội địa vào mạng lưới tấn công đa quốc gia.
Chi tiết đáng chú ý là đoạn phim dường như cho thấy hai quả đạn dòng ASM-2 có ngoại hình khác nhau rời cùng một chiếc F-2A. Tokyo không xác định biến thể cụ thể, nên khác biệt này có thể là các phiên bản riêng, cấu hình thử nghiệm hoặc chỉ là khác biệt về thiết bị đo và kí hiệu. Điều bức ảnh xác nhận được là một máy bay có thể đóng góp nhiều hơn một quả đạn vào loạt bắn diệt hạm.
ASM-2, tên chính thức là tên lửa không đối hạm Type 93, được thử nghiệm từ giai đoạn tháng 6 tới tháng 12/1992 ở dạng nguyên mẫu XASM-2. Bản thân F-2 do Nhật và Mỹ cùng phát triển từ nền tảng F-16, được điều chỉnh cho yêu cầu tác chiến của Nhật với trọng tâm là tấn công trên biển.
Mục tiêu là tàu đã loại biên từ năm 2008, không cơ động, không có tác chiến điện tử, mồi bẫy, tên lửa phòng không hay pháo bắn nhanh. Vụ bắn chứng minh trình độ kíp bay và hiệu quả sát thương với mục tiêu cỡ tàu, chứ chưa kiểm chứng khả năng xuyên qua lớp phòng thủ của một biên đội tàu hiện đại.
Giá trị thực nằm ở loạt bắn hỗn hợp. Trong cùng bài tập, một chiếc B-2A của Mỹ phóng tên lửa AGM-158C, một chiếc P-8A của New Zealand bắn hai quả Harpoon do Úc cung cấp, còn tàu ngầm Nhật đánh bằng ngư lôi. Vũ khí đến từ nhiều hướng, nhiều độ cao và nhiều mốc thời gian buộc bên phòng thủ phải chia mỏng radar, đạn đánh chặn và nguồn lực tác chiến điện tử. Với Nhật, một biên đội F-2 mang ASM-2 có thể tạo ra những vùng biển tạm thời mà hạm đội đối phương khó đi qua mà không chịu rủi ro, đặc biệt ở khu vực quần đảo Ryukyu và lối ra Thái Bình Dương.
