TP.HCM bước vào cuộc đua tăng trưởng mới bằng AI, bán dẫn và chuyển đổi số
Với hàng loạt siêu dự án hạ tầng, dòng vốn FDI công nghệ cao tăng mạnh và tham vọng trở thành trung tâm AI, bán dẫn của khu vực, TP.HCM đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mô hình tăng trưởng lớn nhất nhiều năm qua. Thành phố không còn muốn phát triển dựa vào các động lực cũ, mà hướng tới nền kinh tế dựa trên năng suất, khoa học công nghệ và chuyển đổi số.
TP.HCM phát triển hạ tầng với “tốc độ tên lửa”
TP.HCM đang bước vào một giai đoạn tăng tốc chưa từng có, với hàng loạt dự án hạ tầng quy mô lớn được triển khai đồng thời cùng tham vọng chuyển đổi mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ, chuyển đổi số và công nghiệp bán dẫn.
Chỉ trong 4 tháng đầu năm 2026, TP.HCM đã khởi công 10 dự án hạ tầng chiến lược với tổng vốn gần 520.000 tỉ đồng, tương đương gần 20 tỉ USD. Đây được xem là bước chạy đà quan trọng cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số và phấn đấu thu ngân sách đạt 1 triệu tỉ đồng trong năm 2026.
Trong số này có những dự án mang tính biểu tượng như cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, các tuyến kết nối trung tâm TP với Cần Giờ hay chiến lược phát triển đô thị hướng biển. Đặc biệt, trong tháng 7 tới, TP.HCM dự kiến tiếp tục khởi công thêm 10 dự án lớn với tổng mức đầu tư hơn 381.000 tỉ đồng.
Nổi bật nhất là dự án đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành dài 41,8 km với vốn đầu tư khoảng 175.000 tỉ đồng, triển khai trong giai đoạn 2026 - 2030. Cùng với đó là cầu đường vượt biển kết nối Cần Giờ với Bà Rịa - Vũng Tàu dài hơn 14 km, vốn đầu tư hơn 92.600 tỉ đồng; cao tốc kết nối Hồ Tràm với sân bay Long Thành hơn 51.500 tỉ đồng; hay dự án Công viên văn hóa Bến Nhà Rồng - Khánh Hội và không gian xanh ven sông Sài Gòn trị giá khoảng 30.000 tỉ đồng.
Phó chủ tịch UBND TP.HCM Hoàng Nguyên Dinh từng mô tả tốc độ phát triển hạ tầng hiện nay của thành phố là “tốc độ tên lửa”. Tuy nhiên, phía sau những con số đầu tư khổng lồ ấy là một áp lực rất lớn: TP.HCM buộc phải thay đổi mô hình tăng trưởng nếu muốn duy trì vai trò đầu tàu kinh tế.
TP.HCM buộc phải thay đổi mô hình tăng trưởng nếu muốn duy trì vai trò đầu tàu kinh tế.
Trong buổi làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM ngày 27/4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá dù TP.HCM vẫn đóng góp hơn 23% GDP và khoảng 31% thu ngân sách quốc gia, nhưng các động lực tăng trưởng cũ đang dần suy giảm.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, khoảng cách giữa TP.HCM và các đô thị hàng đầu châu Á ngày càng giãn ra ở nhiều mặt như thu nhập, hạ tầng, mức độ quốc tế hóa, đổi mới sáng tạo và quản trị đô thị.
GDP của TP.HCM hiện khoảng hơn 100 tỉ USD, thấp hơn nhiều so với Bangkok, Jakarta, Thượng Hải (Trung Quốc) hay Singapore. Thu nhập bình quân đầu người khoảng 8.000 USD cũng còn cách khá xa các đô thị dẫn đầu khu vực.
“Không thể bằng lòng với vị trí hiện nay”, Tổng Bí thư nhấn mạnh, đồng thời cho rằng TP.HCM không thể tiếp tục phát triển theo mô hình cũ mà phải chuyển sang mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất, khoa học công nghệ, chuyển đổi số và phân bổ nguồn lực hiệu quả hơn.
Để hỗ trợ quá trình chuyển đổi này, Trung ương dự kiến ban hành nghị quyết mới thay thế Nghị quyết 31, đồng thời xây dựng Luật Đô thị đặc biệt nhằm tăng quyền tự chủ, công cụ quản lý và năng lực cạnh tranh quốc tế cho TP.HCM.
Cuộc đua AI và bán dẫn đang định hình tương lai TP.HCM
Song song với hạ tầng, một trong những điểm sáng lớn nhất của TP.HCM hiện nay là làn sóng đầu tư công nghệ cao đang tăng mạnh cả về quy mô lẫn chất lượng.
Trong 4 tháng đầu năm 2026, TP.HCM ghi nhận vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đạt gần 3,3 tỉ USD, tăng hơn 127% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, khoảng 1,23 tỉ USD trong số này tập trung vào lĩnh vực kinh tế số và kinh tế xanh tại Khu công nghệ cao TP.HCM (SHTP).
Một loạt dự án mới đã được cấp phép như dự án của TikTok tại Việt Nam với vốn đầu tư 125 triệu USD trong lĩnh vực thông tin - truyền thông; nhà máy Techtronic Tools Việt Nam vốn 81 triệu USD chuyên về công nghệ chế biến, chế tạo; cùng hàng loạt doanh nghiệp quốc tế tăng vốn trong các lĩnh vực công nghệ cao và nghiên cứu phát triển.
Điểm đáng chú ý là dòng vốn ngoại hiện không còn tập trung chủ yếu vào gia công hay bất động sản như trước, mà đang hướng mạnh vào AI, trung tâm dữ liệu, bán dẫn và hạ tầng điện toán hiệu năng cao.
Tính đến đầu năm 2026, TP.HCM đã thu hút hơn 12 tỉ USD vốn FDI vào SHTP với sự hiện diện của hàng trăm doanh nghiệp công nghệ cao, bán dẫn và AI. Nơi đây hiện quy tụ nhiều tập đoàn lớn như Intel, Samsung hay Nidec cùng hơn 60 công ty thiết kế và sản xuất chip bán dẫn.
Riêng trong quý I/2026, TP.HCM đã trao giấy chứng nhận đầu tư cho 4 dự án công nghệ cao mới với tổng vốn kỷ lục 1,23 tỉ USD. Trong đó, đáng chú ý nhất là dự án Trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo Evolution DC VN HCMC.
Ngày 11/3, lãnh đạo UBND TP.HCM chứng kiến lễ ký kết hợp tác giữa Sở Khoa học và Công nghệ TP với Công ty Accelerated Infrastructure Capital (AIC) về đầu tư trung tâm dữ liệu AI tại Khu công nghiệp Tân Phú Trung (Củ Chi). Dự án do liên doanh AIC, KBC và các nhà đầu tư quốc tế triển khai.
Theo kế hoạch, giai đoạn đầu dự án sẽ phát triển “nhà máy AI” công suất tới 50MW với khoảng 28.000 GPU (bộ xử lý đồ họa), sẵn sàng vận hành thương mại từ năm 2026. Trung tâm này được kỳ vọng trở thành trung tâm dữ liệu AI đầu tiên của Việt Nam, đóng vai trò nền tảng cho phát triển đô thị thông minh, điện toán hiệu năng cao và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của TP.HCM.
Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng gay gắt, ngành bán dẫn hiện không còn đơn thuần là một lĩnh vực kinh tế, mà đã trở thành vấn đề địa chính trị và an ninh quốc gia. Quốc gia nào thiếu năng lực bán dẫn sẽ gặp hạn chế về tự chủ chiến lược và năng lực cạnh tranh dài hạn.
Chính vì vậy, TP.HCM đang đặt cược tương lai tăng trưởng vào khoa học công nghệ, AI và chuyển đổi số thay vì tiếp tục dựa chủ yếu vào bất động sản, lao động giá rẻ hay mở rộng đô thị như trước.
TP.HCM đang đặt cược tương lai tăng trưởng vào khoa học công nghệ, AI và chuyển đổi số.
Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM mới đây cũng ban hành chỉ thị yêu cầu toàn hệ thống chính trị tập trung thúc đẩy mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn 2026 - 2030, với mục tiêu GRDP bình quân tăng trên 10%/năm và quy mô GRDP đạt khoảng 200 tỉ USD vào năm 2030.
Đây là mục tiêu đầy thách thức, nhưng cũng cho thấy TP.HCM đang bước vào một giai đoạn chuyển mình rất khác: từ một trung tâm thương mại - dịch vụ truyền thống sang tham vọng trở thành siêu đô thị công nghệ của khu vực.
