Vì sao Grab phải giảm phí, bồi hoàn gần 4 tỉ đồng cho tài xế?
Sau khi tiếp nhận phản ánh về giá cước, phí và các khoản khấu trừ ảnh hưởng đến thu nhập tài xế, Grab đề xuất điều chỉnh chính sách theo hướng giảm phí sử dụng ứng dụng, giới hạn mức thu và bồi hoàn khoảng 3,9 tỉ đồng cho các chuyến xe bị khấu trừ vượt 35%.
Giảm mức thu tối đa, tài xế được nhận tối thiểu gần 60% doanh thu
Ngày 5/11, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương) thông tin kết quả rà soát chính sách giá cước, phí, chiết khấu và các khoản khấu trừ của Công ty TNHH Grab sau khi tiếp nhận phản ánh từ một số đối tác tài xế.
Các phản ánh tập trung vào tình trạng giá cước một số chuyến xe ở mức thấp hoặc có xu hướng giảm, trong khi tài xế vẫn phải chịu chi phí đầu vào và các khoản phí, chiết khấu từ nền tảng, ảnh hưởng đến thu nhập thực tế.
Sau quá trình làm việc với Grab, đại diện tài xế và một số doanh nghiệp gọi xe công nghệ, Grab đã chủ động đề xuất 6 nhóm giải pháp, dự kiến triển khai từ ngày 10/11.
Đáng chú ý, Grab sẽ giảm phí sử dụng ứng dụng đối với tài xế GrabBike từ mức tối đa 28,76% xuống còn 25%; với GrabCar, mức phí giảm từ 28,28% xuống 25%.
Doanh nghiệp cũng cam kết giới hạn tổng phí nền tảng và phí sử dụng ứng dụng được hưởng, chưa bao gồm thuế và các khoản thu hộ, không vượt quá 32% tổng giá trị hành khách thanh toán.
Trước điều chỉnh, mức thu tối đa này lên tới 40,6% đối với GrabBike và 39,81% đối với GrabCar. Như vậy, mức thu tối đa giảm tương ứng 8,6 điểm % và 7,81 điểm %.
Sau khi trừ phí và thuế, tài xế GrabBike dự kiến thực nhận 60,59-85,59% tổng giá trị hành khách thanh toán. Tỉ lệ này ở GrabCar là 59,68-84,31%, trong khi trước đây mức thực nhận thấp nhất là 52%.
Grab cũng điều chỉnh phí nền tảng thu từ hành khách đối với một số chuyến xe ngắn. Cụ thể, với GrabBike, phí chuyến từ 0-2 km giảm từ 3.000 đồng xuống 1.000 đồng; chuyến trên 2 km đến 6 km giảm từ 3.000 đồng xuống 2.000 đồng.
Đối với GrabCar, phí nền tảng của chuyến từ 0-3 km giảm từ 5.000 đồng xuống 3.000 đồng; chuyến trên 3 km đến 4 km giảm từ 5.000 đồng xuống 4.000 đồng. Các chuyến dài hơn không thay đổi mức phí.
Đáng chú ý, chính sách bồi hoàn cho các chuyến xe có mức khấu trừ doanh thu chia sẻ vượt 35%.
Qua rà soát, Grab ghi nhận khoảng 0,13% tổng số chuyến xe từ năm 2024 đến nay thuộc diện này, với tổng số tiền bồi hoàn dự kiến khoảng 3,9 tỉ đồng.
Việc bồi hoàn được thực hiện từ ngày 5/11. Đối với tài xế còn hoạt động, tiền sẽ được tự động cộng vào ví. Với tài xế đã ngừng hợp tác vĩnh viễn, Grab sẽ thông báo qua tin nhắn và email, đề nghị cung cấp thông tin tài khoản ngân hàng chính chủ trước ngày 30/11 để nhận tiền.
Theo giải trình của Grab, các chuyến xe phát sinh mức khấu trừ vượt ngưỡng do biến động cung - cầu tại một số thời điểm hoặc lỗi thuật toán khiến mức phí vượt thiết lập của hệ thống.
Chi gần 3.000 tỉ đồng cho các chương trình hỗ trợ và khuyến mại
Ngoài điều chỉnh phí và bồi hoàn, Grab dự kiến dành khoảng 860 tỉ đồng trong quý 4 để triển khai các chương trình thưởng và hỗ trợ tài xế. Các chương trình gồm thưởng doanh thu giờ cao điểm, hỗ trợ bữa ăn, đồng phục miễn phí và hỗ trợ tài xế có hoàn cảnh đặc biệt.
Doanh nghiệp cũng dành thêm 52 tỉ đồng hỗ trợ chi phí xăng dầu đối với xe xăng và phí sạc điện đối với xe điện.
Với hành khách, Grab dự kiến chi khoảng 1.808 tỉ đồng cho các chương trình khuyến mại, kích cầu tiêu dùng trong quý 4.
Ngoài ra, nền tảng dự kiến triển khai chương trình giảm 10% tổng giá cước đối với các chuyến xe từ 10 km trở lên, trong thời gian từ ngày 26/2/2027 đến hết ngày 31/12/2027, theo điều kiện và điều khoản áp dụng.
Tính chung 5 nhóm giải pháp đầu tiên, Grab dự kiến dành khoảng 2.950,9 tỉ đồng, bao gồm phần doanh thu giảm do điều chỉnh phí, tiền bồi hoàn, các khoản thưởng và hỗ trợ tài xế, cùng kinh phí khuyến mại cho hành khách.
Một nội dung khác là nâng cấp giao diện ứng dụng Grab Driver từ ngày 10/11, nhằm hiển thị rõ hơn doanh thu, phí, thuế và các khoản khấu trừ của từng chuyến xe.
Grab cũng dự kiến tăng cường các kênh liên hệ với tài xế thông qua trò chuyện trực tuyến và tổng đài. Đồng thời, doanh nghiệp sẽ áp dụng biểu mẫu tra soát để tài xế thuận tiện kiểm tra, đối soát và yêu cầu giải thích các khoản thu, khấu trừ cũng như số tiền thực nhận.
Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cho biết sẽ tiếp tục theo dõi và yêu cầu Grab báo cáo định kỳ về việc triển khai các giải pháp. Cơ quan này cũng xem xét thông tin liên quan đến chính sách giá, phí, tỷ lệ doanh thu thực nhận và việc cung cấp thông tin cho khách hàng.
Trước đó, qua kiểm tra việc chấp hành pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tại Grab, Be và GSM, cơ quan quản lý ghi nhận một số tồn tại trong việc cung cấp thông tin về giá, phí và các khoản thanh toán bổ sung trên ứng dụng. Một số khoản phí chưa được hiển thị riêng biệt, rõ ràng hoặc dịch vụ có thu phí được lựa chọn mặc định.
Các doanh nghiệp đã được yêu cầu khắc phục, bảo đảm người tiêu dùng được công khai thông tin và chủ động lựa chọn đối với bảo hiểm chuyến đi, khoản đóng góp trung hòa carbon trước khi xác nhận giao dịch.
Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia khuyến nghị các doanh nghiệp gọi xe công nghệ tiếp tục rà soát chính sách giá, phí, chiết khấu và các khoản khấu trừ; bảo đảm công khai, minh bạch điều kiện giao dịch, quyền lợi của người tiêu dùng và đối tác tài xế.
Trường hợp phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật về cạnh tranh hoặc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, cơ quan quản lý sẽ xem xét, xử lý theo quy định.
Trước đó, như Một Thế Giới đã phản ánh, trên mạng xã hội, nhiều đang kêu gọi tắt ứng dụng (app) đồng loạt trong ngày 12 và 13/9 để phản đối các chính sách liên quan đến thu nhập của nền tảng này.
Theo phản ánh từ một bộ phận tài xế, giá cước mà ứng dụng đưa ra đang ở mức rất thấp, trong khi thu nhập của tài xế bị các loại chi phí nhiên liệu, khấu hao phương tiện và phần phải chia cho nền tảng "ăn mòn". Bên cạnh đó, nhiều tài xế cũng cho rằng tỷ lệ chia hoa hồng của Grab chưa hợp lý.
Do đó, nhiều tài xế Grab kỳ vọng nếu đủ nhiều tài xế cùng ngưng nhận chuyến, nguồn cung xe trên nền tảng sẽ giảm, qua đó tạo sức ép để Grab xem xét chính sách giá, phí và thu nhập.
Theo anh Q.V, một tài xế đối tác GrabBike, nguyên nhân dẫn tới làn sóng phản đối lần này xuất phát từ việc điều chỉnh tăng tỷ lệ khấu trừ của Grab kể từ tháng 7-2026.
Theo đó, tỷ lệ chiết khấu tăng, tuy nhiên không cố định khi dựa vào nhiều yếu tố khiến tài xế khó ước tính được số tiền mình nhận được. “Có cuốc, tỷ lệ này lên tới 50%", anh Q.V nói.
Trên mạng xã hội, một số tài xế cũng chia sẻ hình ảnh lịch sử chuyến và cho biết mức tiền nhận được chưa tương xứng với quãng đường, công sức và chi phí vận hành. Điều này khiến các tài xế "rất thiệt thòi, rất khổ..."
Ví dụ, ngày 10-9, một tài xế GrabCar cho biết trong thời tiết Hà Nội mưa trắng trời, một chuyến xe có tổng quãng đường 15km khách hàng phải thanh toán hơn 120.000 đồng. Hệ thống hiển thị 5.000 đồng phí nền tảng, 2.000 đồng Ride Cover và gần 3.000 đồng phí thời tiết khắc nghiệt cùng các khoản phí sử dụng ứng dụng và thuế.
Tuy nhiên, tài xế được thực nhận chỉ là hơn 73.000 đồng. Như vậy, thu nhập của tài xế chỉ khoảng 60% cước chuyến đi mà hành khách phải trả. Trong khi đó, tài xế phải tự chi trả hàng loạt chi phí thực tế như xăng dầu, tiền hao mòn phương tiện, khấu hao xe và chi phí bảo dưỡng định kỳ, thời gian di chuyển đến điểm đón khách và những chi phí khác.
“Chạy xe trong điều kiện thời tiết mưa to, đường tắc nhưng thực tế tôi chỉ nhận gần 5.000 đồng/km. Như vậy là quá thấp, chưa kể đến nhiều chi phí phải bỏ”, vị này nói.
Cũng có trường hợp một tài xế cho biết thu nhập ròng (thu nhập sau khi trừ đi chiết khấu và các khoản phí) của 11 chuyến xe là hơn 218.000 đồng.
"Số tiền cầm về tay chả đáng bao nhiêu so với công sức và thời gian tài xế bỏ ra. Chia trung bình ra thì mỗi chuyến xe tôi chỉ nhận được chưa đến 20.000 đồng. Chi phí này quá thấp, không đủ bù đắp tiền xăng và chi phí rủi ro giao thông trong giờ cao điểm", tài xế này nói.
Ngoài ra, có nhiều tài xế lên tiếng cho biết số tiền tài xế thực nhận chỉ còn khoảng 2.600 đồng/km đối với dịch vụ xe máy (GrabBike) và khoảng 6.000 đồng/km đối với dịch vụ ô tô (GrabCar).
Với mức thực nhận như kể trên, việc duy trì phương tiện chạy hàng ngày gần như rơi vào cảnh “lấy công làm lãi”, thậm chí đối diện nguy cơ bù lỗ nếu gặp phải cung đường tắc nghẽn hoặc thời tiết bất lợi.