Xe tăng Nga 'ẩn mình kỹ lưỡng' vẫn không thoát khỏi UAV Ukraine

Theo đoạn video được Cơ quan Biên phòng nhà nước Ukraine công bố ngày 7.12, chiến dịch sử dụng phối hợp nhiều loại UAV/drone để vô hiệu hóa xe tăng được che giấu và một số công sự của Nga.

Hầm trú ẩn bị “vô hiệu hóa”

Trong chiến dịch mới nhất, lực lượng Nga bố trí một xe tăng trong hầm caponier, dạng hố có mái che thường được dùng để giảm nguy cơ bị phát hiện từ trên không và hạn chế thiệt hại trước pháo binh. Tuy nhiên, biện pháp phòng thủ truyền thống này không phát huy tác dụng trước nhóm UAV Vampire của Ukraine. Chỉ sau vài phút trinh sát và điều khiển, chiếc xe tăng bị tấn công và phá hủy ngay trong khu vực vốn được xem là an toàn nhất.

Diễn biến này cho thấy một hạn chế rõ rệt của các công sự kiểu cũ. Hầm caponier được thiết kế để chống lại đòn tấn công từ hướng trên cao, đặc biệt là pháo kích hoặc tên lửa lao xuống theo quỹ đạo đột nóc. Tuy nhiên, drone Ukraine lại tiếp cận theo cách hoàn toàn khác như bay thấp sát mặt đất, luồn qua các khe hở nhỏ, tiếp cận từ phía sau công sự hoặc chui vào cửa hầm để xác định điểm yếu của xe tăng như giáp mỏng như đuôi xe hoặc mặt sau tháp pháo.

Độ chính xác của UAV khiến khả năng phòng thủ càng trở nên hạn chế. Nếu đạn pháo có thể chệch mục tiêu, thì drone cảm tử hay UAV tấn công được điều khiển trong thời gian thực, cho phép người vận hành điều chỉnh hướng bay đến tận thời điểm va chạm. Bên cạnh đó, nhiều UAV trinh sát của Ukraine được trang bị camera ảnh nhiệt, giúp phát hiện nguồn nhiệt từ động cơ, hệ thống xích hoặc nòng pháo. Dù được che bằng lưới ngụy trang hoặc nằm sâu trong hầm, xe tăng vẫn hiện lên rõ ràng trên màn hình điều khiển, trở thành mục tiêu dễ dàng cho cuộc tấn công.

Tấn công vào “hệ thần kinh” của trận địa

Sau khi phá hủy chiếc xe tăng trong hầm trú ẩn, nhóm UAV Vampire tiếp tục tấn công một công sự khác gần đó, cho phép duy trì nhịp độ chiến dịch mà không để đối phương kịp củng cố tuyến phòng thủ.

Một drone FPV cảm tử cũng được điều khiển tấn công thẳng vào ăng-ten thông tin của Nga, gây gián đoạn liên lạc tại khu vực. Việc đánh trúng trạm liên lạc khiến đơn vị tại đây khó nhận chỉ thị, gọi pháo binh hỗ trợ hoặc cảnh báo về tình hình, tạo ra một “khoảng mù” thông tin nguy hiểm.

Song song với đó, một kho đạn gần khu vực cũng bị tấn công, dẫn đến các vụ nổ dây chuyền. Hậu quả không chỉ là thiệt hại vật chất; tiếng nổ lớn và sự phá hủy bất ngờ còn gây tác động tâm lý đáng kể cho lực lượng phòng thủ.

Lực lượng biên phòng Ukraine sau đó tiếp tục vô hiệu hóa thêm hai điểm trú ẩn khác mà binh sĩ Nga sử dụng. Đáng chú ý, mỗi đòn tấn công bằng drone còn thể hiện lợi thế vượt trội về chi phí. Một drone tự sát nhỏ trị giá chỉ khoảng 500 USD có thể phá hủy một kho đạn chứa lượng vật tư trị giá hàng triệu USD.

Chiến thuật phối hợp UAV: Tấn công theo “hai lớp hỏa lực”

Một điểm nổi bật của chiến dịch là cách lực lượng Ukraine sử dụng nhiều loại UAV khác nhau để tạo thành một chuỗi tấn công liền mạch. Mỗi loại đảm nhiệm một vai trò riêng, bổ trợ cho nhau và tăng hiệu quả tổng thể trên chiến trường.

Lực lượng drone FPV cảm tử đóng vai trò là mũi tấn công chủ lực. Đây là các vũ khí tốc độ cao, có thể lao xuống mục tiêu với vận tốc hơn 100km/h và mang theo đầu đạn xuyên lõm tương tự đạn RPG-7. Nhờ khả năng điều khiển trực tiếp bằng hình ảnh truyền về, drone có thể đánh trúng các điểm yếu của phương tiện bọc thép hoặc phá hủy thiết bị nhạy cảm chỉ bằng một cú va chạm chính xác.

Khi mục tiêu được xác định, UAV Vampire, được triển khai tiếp theo. Khác với drone cảm tử dùng một lần, Vampire là UAV hạng nặng có thể tái sử dụng, sử dụng cấu hình 6 hoặc 8 cánh quạt và mang tải trọng lớn, từ 15 đến 20kg. Nhờ trang bị camera ảnh nhiệt độ nhạy, nó hoạt động hiệu quả cả trong điều kiện ban đêm hoặc tầm nhìn kém.

Trên thực tế, Vampire thực hiện vai trò giống một “oanh tạc cơ thu nhỏ”. Sau cú đánh mở màn của drone cảm tử, Vampire bay treo trên khu vực mục tiêu và thả đạn nổ mạnh hoặc đạn nhiệt áp xuống các công sự, hầm hào và vị trí bộ binh còn lại. Khả năng bay treo giúp nó thả đạn với độ chính xác cao, đưa vật liệu nổ lọt vào các khe hở hẹp như lỗ thông hơi hoặc cửa hầm - điều mà pháo binh truyền thống khó thực hiện.

Sự kết hợp giữa drone cảm tử và UAV Vampire tạo ra một mô hình tấn công hai tầng: tầng đầu xuyên thủng, tầng sau “dọn dẹp” và gây thiệt hại tối đa. Đây là cách vận hành ngày càng phổ biến trong tác chiến hiện đại, khi UAV trở thành công cụ kết hợp giữa trinh sát, tấn công và áp chế, thay đổi cách cấu trúc phòng thủ truyền thống vận hành trên chiến trường.

Trước đó, UAV Vampire từng phá hủy một nhà kho của Nga gần Bakhmut hồi tháng 8, qua đó cho thấy khả năng hoạt động hiệu quả ngay cả trong môi trường có hệ thống tác chiến điện tử phức tạp. Cũng trong tháng 8, Phó Thủ tướng Ukraine phụ trách lĩnh vực đổi mới và công nghệ, ông Mykhailo Fedorov, đã công bố đoạn video quay lại một phòng chứa số lượng lớn UAV Vampire chuẩn bị bàn giao cho quân đội. Theo ông, 270 chiếc UAV đã sẵn sàng được chuyển ra tiền tuyến nhằm hỗ trợ lực lượng Ukraine trong các hoạt động phản công.