Lãi suất tiết kiệm đua nóng, ngược dòng với tỷ giá đang hạ nhiệt
Thị trường tiền tệ đang diễn ra diễn biến trái chiều: Tỷ giá USD/VND dần hạ nhiệt trong khi lãi suất huy động của các ngân hàng bắt đầu đua nóng.
Tăng lãi suất lan từ các ngân hàng nhỏ đến nhóm “big 4”
Theo Báo cáo chiến lược tháng 12 của Công ty chứng khoán SSI, lãi suất huy động bắt đầu tăng từ tháng 10.2025 với một vài ngân hàng nhỏ. Tiếp đó, một số ngân hàng thương mại cổ phần ngoài quốc doanh có vốn hóa lớn như MBB, TCB, VPB cũng đã tăng lãi suất từ 20-100 điểm cơ sở ở các kỳ hạn từ 3 đến 12 tháng.
Những ngày qua, một ngân hàng nhỏ khác - PVCombank - đã gây xôn xao dư luận với việc đẩy mức lãi suất huy động lên cao nhất thị trường, 8,3%/năm, với kỳ hạn 12 tháng.
Nguyên nhân các ngân hàng tăng lãi suất được cho rằng để giải quyết tình trạng căng thẳng thanh khoản. Theo lý giải từ Công ty chứng khoán Rồng Việt, tỷ lệ cho vay trên tiền gửi (Loan-to-Deposit Ratio, LDR) của nhiều ngân hàng lớn đang tiến sát ngưỡng tối đa 85% vào thời điểm cuối quý 3/2025. Chính vì vậy, việc tăng huy động vốn sẽ giúp tăng thêm dư địa cho LDR.
Trong động thái mới nhất, nhóm “big 4” ngân hàng thương mại cổ phần quốc doanh là Vietcombank, Vietinbank, BIDV và Agribank cũng đã nhập cuộc đua tăng lãi suất tiết kiệm ở cả kênh tiền gửi trực tuyến và tiền gửi tại quầy. Dù biên độ tăng không lớn như một số ngân hàng nhỏ nhưng thực tế này cho thấy, “big 4” cũng không thể đứng ngoài cuộc để thu hút nguồn vốn.
Vẫn có những lý giải rằng thanh khoản của các ngân hàng trên thực tế không căng thẳng trên diện rộng như dư luận đồn đoán. Tuy nhiên, thực tế cuộc đua lãi suất tới thời điểm này lại đang cho thấy một thực tế khác: Thị trường đang khát vốn trong thời điểm cuối năm 2025 và cho cả thời điểm đầu năm 2026.
Lãi suất tiết kiệm đang ngược dòng tỷ giá và lãi suất liên ngân hàng
Từ ngày 12.12 trở về trước, lãi suất liên ngân hàng qua đêm liên tục neo cao trên 7%/năm. Tuy nhiên từ ngày 15.12 đến nay, lãi suất liên ngân hàng qua đêm đã có 3 ngày hạ nhiệt liên tục. Đến thời điểm ngày 17.12, mức lãi suất liên ngân hàng qua đêm đã giảm xuống dưới ngưỡng 5%/năm.
Ở một diễn biến khác, tỷ giá USD/VND cũng liên tục hạ nhiệt từ đầu tháng 12 tới nay, với mức giảm gần 400 đồng trên mỗi USD ở thị trường tự do và khoảng 10 đồng trên mỗi USD ở kênh ngân hàng Vietcombank bán ra.
Hai sự giảm nhiệt trên được cho là yếu tố thuận lợi để Ngân hàng Nhà nước tiếp tục bơm tiền vào thị trường giải quyết vấn đề thanh khoản cho các ngân hàng nhưng hạn chế được các tác động bất lợi. Ông Thanh Danh – Trưởng phòng Tư vấn Công ty chứng khoán SSI – cho rằng, tỷ giá giảm nhiệt giúp giá cả của nhiều loại hàng hóa nhập khẩu giảm sẽ có đóng góp tích cực cho chỉ số giá tiêu dùng CPI.
Sự ngược dòng của lãi suất tiết kiệm trước tỷ giá và lãi suất liên ngân hàng qua đêm còn được cho rằng do có sự phân hóa về áp lực thanh khoản giữa các ngân hàng khác nhau đặc biệt là giữa ngân hàng lớn và ngân hàng nhỏ.
Bên cạnh đó, mức tăng trưởng tín dụng hiện nay nhanh hơn mức tăng trưởng huy động tiền gửi. Đặc biệt, thị trường đang bước vào mùa cuối năm Âm lịch nhiều doanh nghiệp cần vốn để đẩy mạnh sản xuất kinh doanh phục vụ Tết. Cùng với đó, để chủ động nguồn vốn tham gia chương trình cho vay ưu đãi 500.000 tỉ đồng của Ngân hàng Nhà nước, các ngân hàng cũng cần chuẩn bị nguồn vốn nhằm đáp ứng nhu cầu vay.
Cuộc đua lãi suất tiết kiệm đang dần nóng lên dù chưa tới mức cảnh báo nhưng cho thấy thời kỳ tiền rẻ đã kết thúc. Theo một số công ty chứng khoán, nếu cuộc đua này kéo dài có thể dẫn đến một số hệ lụy cho nên kinh tế như lãi suất cho vay cao gây cản trở đến các mục tiêu tăng trưởng kinh tế; tác động bất lợi đến thị trường bất động sản, chứng khoán và cho vay tiêu dùng; rủi ro nợ xấu gia tăng…
