Malaysia, Philippines hoang mang vì ông Trump nói áp thuế 100% lên chip nhập khẩu

Động thái này là một phần trong nỗ lực từ Tổng thống Trump nhằm đưa hoạt động sản xuất quay trở lại Mỹ. Những phát biểu của ông hôm 6.8 song song với thông báo rằng Apple sẽ đầu tư thêm 100 tỉ USD vào nước Mỹ. Qua đó, Apple sẽ nâng cam kết đầu tư tại Mỹ lên 600 tỉ USD trong vòng 4 năm, tăng từ mức 500 tỉ USD mà họ từng cam kết sau khi ông Trump tái đắc cử nhiệm kỳ Tổng thống Mỹ thứ hai.

Trọng tâm của việc mở rộng này là khoản đầu tư 2,5 tỉ USD vào Corning, nhà cung cấp kính cường lực lâu năm của Apple. Lần đầu tiên, toàn bộ kính mặt trước iPhone và Apple Watch sẽ được sản xuất tại Mỹ, tại cơ sở của Corning ở bang Kentucky. Dù Apple từng quảng bá nguồn gốc Mỹ của kính iPhone, nhưng một phần kính đó vẫn được sản xuất ở nước ngoài.

“Từ trước tới nay, Apple đã đầu tư vào một số nước khác. Tôi sẽ không nói rõ là nước nào, nhưng chỉ vài nước thôi. Song giờ đây, tất cả đang quay trở về quê nhà”, ông Trump phát biểu khi công bố thông tin. Tổng thống Trump cho biết khoản đầu tư 600 tỉ USD là “lớn nhất từ trước đến nay” tại Mỹ.

Hôm 6.8, Apple còn công bố các thỏa thuận mở rộng liên quan đến sản xuất chất bán dẫn, hợp tác sâu hơn với các đối tác như Samsung Electronics, Texas Instruments, Broadcom...

Apple gọi đây là “Chương trình Sản xuất tại Mỹ” (American Manufacturing Program). Các thỏa thuận mà gã khổng lồ công nghệ có trụ sở ở thành phố Cupertino (bang California) công bố gồm:

Hợp tác với GlobalWafers bang tại Texas để sản xuất tại Mỹ đĩa bán dẫn - thành phần cơ bản tạo nên chip được dùng trong iPhone và các thiết bị khác. Apple cũng cho biết sẽ hợp tác với Applied Materials, nhà cung cấp thiết bị chế tạo chip lớn nhất Mỹ, để sản xuất thêm thiết bị tại thành phố Austin (bang Texas). Song trong các trường hợp này, Apple không trực tiếp chế tạo thiết bị hay linh kiện mà chỉ đóng vai trò hỗ trợ.

Mở rộng hợp tác với Texas Instruments để hỗ trợ sản xuất chip tại bang Utah và Texas. Các cơ sở này sẽ sản xuất linh kiện được tích hợp vào iPhone và thiết bị Apple khác bán ra toàn cầu. Apple đang hợp tác với Samsung Electronics để phát triển chip mới tại Texas nhằm nâng cao sức mạnh và hiệu năng cho các thiết bị.

Thỏa thuận với GlobalFoundries để đẩy mạnh sản xuất tại Mỹ các công nghệ không dây và linh kiện quản lý điện năng tại bang New York.

Đầu tư vào một cơ sở tại bang Arizona do Amkor Technology vận hành, nơi kiểm tra và đóng gói chip. Địa điểm này sẽ xử lý các chip do đối tác TSMC (Đài Loan) sản xuất tại các nhà máy gần đó, dành riêng cho Apple. TMSC là hãng sản xuất chip theo hợp đồng số 1 thế giới.

Về tổng thể, các thông báo trên đủ bằng chứng cho thấy Apple đang ập trung vào nước Mỹ mà không cần thay đổi lớn về cách vận hành. Corning đã cung cấp kính cường lực cho Apple từ chiếc iPhone đầu tiên năm 2007 và Tim Cook từ lâu đã quảng bá loại kính “sản xuất tại Mỹ” này. Điều mới ở đây là quy mô sẽ được tăng lên.

Apple nêu bật các thỏa thuận này trong nỗ lực tránh phải gánh chịu các khoản thuế quan sắp tới. Chính quyền Trump đang để cho các miễn trừ thuế với smartphone và thiết bị điện tử hết hạn, đồng thời áp dụng mức thuế mới với hàng nhập khẩu từ Ấn Độ - điều có thể gây khó khăn cho Apple, vốn dịch chuyển hoạt động lắp ráp iPhone xuất sang Mỹ đến quốc gia Nam Á này thời gian qua.

“Tin vui cho các công ty như Apple là nếu bạn đang xây dựng tại Mỹ, hoặc đã cam kết xây dựng, thì sẽ không bị tính thuế”, Tổng thống Trump nói. Tuy nhiên, người đứng đầu Nhà Trắng cảnh báo rằng các công ty không nên tìm cách lách khỏi các cam kết xây dựng nhà máy tại Mỹ.

“Nếu vì lý do nào đó, bạn nói rằng sẽ xây dựng nhà máy tại Mỹ mà cuối cùng không thực hiện thì chúng tôi sẽ tính lại, cộng dồn và sẽ tính phí vào một ngày sau đó. Bạn sẽ phải trả và điều đó là chắc chắn”, ông Trump tuyên bố.

Tuy nhiên, những phát biểu này không phải là một thông báo chính thức về thuế quan và còn nhiều điều chưa rõ ràng về cách các công ty lẫn quốc gia trên thế giới sẽ bị ảnh hưởng ra sao.

Việc ông Trump đề cập đến mức thuế 100% với chip diễn ra ngay trước khi Mỹ bắt đầu áp dụng thuế đối ứng từ 10% đến 50% từ ngày 7.8 với nhiều mặt hàng từ hàng chục đối tác thương mại. Mức thuế với chip bán dẫn và các sản phẩm công nghệ quan trọng khác là một phần của cuộc điều tra an ninh quốc gia do Mỹ thực hiện, kết quả dự kiến sẽ được công bố giữa tháng 8, theo hãng tin Reuters.

Malaysia và Philippines hoang mang, Samsung Electronics không bị áp mức thuế 100%

Một số quốc gia và hiệp hội doanh nghiệp đã phản ứng sau những phát biểu hôm 6.8 của ông Trump.

Ngày 7.8, Đặc phái viên thương mại hàng đầu Hàn Quốc cho biết rằng các hãng sản xuất chip lớn nhất nước này như Samsung Electronics và SK Hynix sẽ không bị áp mức thuế 100%. Theo đó, Hàn Quốc sẽ được hưởng mức thuế ưu đãi nhất với chất bán dẫn theo một thỏa thuận thương mại giữa Mỹ và quốc gia châu Á này.

Samsung Electronics và SK Hynix là hai hãng sản xuất chip nhớ hàng đầu thế giới.

Ở chiều ngược lại, Dan Lachica (Chủ tịch ngành công nghiệp bán dẫn Philippines) cho rằng kế hoạch của Tổng thống Trump sẽ “gây thiệt hại lớn” cho đất nước ông.

Tại Malaysia - quốc gia đóng vai trò lớn trong khâu kiểm tra và đóng gói chip toàn cầu, Bộ trưởng Thương mại Tengku Zafrul Aziz cảnh báo Quốc hội rằng nước này "có nguy cơ mất đi một thị trường lớn là Mỹ nếu sản phẩm của họ trở nên kém cạnh tranh do việc áp thuế".

Cuộc chơi của các hãng lớn

Ông Liu Chin-ching, lãnh đạo Hội đồng Phát triển Đài Loan, hôm 8.7 nói với các phóng viên rằng các công ty Đài Loan đã và đang xây dựng nhà máy tại Mỹ hoặc mua lại các công ty có nhà máy ở đây, cũng như hợp tác cùng các nhà sản xuất chip Mỹ để đối phó khả năng bị áp thuế chip.

TSMC được cho là sẽ ít bị ảnh hưởng vì đã có nhà máy ở Mỹ, do đó những khách hàng lớn như Nvidia khó bị tăng chi phí thuế với chip sản xuất tại nước này.

Nvidia, hãng chip AI số 1 thế giới của Mỹ, cũng có kế hoạch đầu tư hàng trăm tỉ USD tại quê nhà.

“Những công ty lớn, giàu tiền mặt và có khả năng xây dựng nhà máy tại Mỹ sẽ là bên hưởng lợi nhiều nhất. Đây là cuộc chơi sinh tồn của những hãng lớn”, Brian Jacobsen, nhà kinh tế trưởng tại công ty tư vấn đầu tư Annex Wealth Management, nhận định.

Quốc hội Mỹ đã thành lập chương trình trợ cấp 52,7 tỉ USD cho sản xuất và nghiên cứu chất bán dẫn vào năm 2022. Bộ Thương mại dưới thời chính quyền Joe Biden năm ngoái đã thuyết phục được cả 5 hãng sản xuất chip tiên tiến hàng đầu xây nhà máy tại Mỹ trong khuôn khổ chương trình đó. Bộ này cho biết Mỹ chỉ sản xuất khoảng 12% lượng chip bán dẫn toàn cầu vào năm 2024, giảm mạnh so với 40% hồi 1990.

“Nhiều công ty lớn đã đổ nhiều vốn để xây nhà máy và sản xuất chip ngay tại Mỹ, nên họ sẽ không bị ảnh hưởng”, Martin Chorzempa, chuyên gia cao cấp tại Viện Kinh tế Quốc tế Peterson, nói.

Martin Chorzempa cho biết các chip do SMIC và Huawei (đều của Trung Quốc) sản xuất khó có khả năng được ông Trump miễn thuế, nhưng lưu ý rằng phần lớn chip từ những công ty này được tích hợp trong thiết bị lắp ráp tại Trung Quốc trước khi vào thị trường Mỹ.

“Nếu Mỹ chỉ đánh thuế vào chip hoàn chỉnh nhập khẩu nhưng không áp dụng với các thiết bị chứa chip, thì hiệu quả có thể không đáng kể”, Martin Chorzempa nhận định.

Liên minh châu Âu (EU) cho biết đã đạt được thỏa thuận áp mức thuế chung 15% với phần lớn hàng xuất khẩu, gồm ô tô, chip và dược phẩm. Nhật Bản thông báo Mỹ đã đồng ý không áp mức thuế cao hơn các nước khác với chip từ quốc gia châu Á này.

Cổ phiếu của các hãng sản xuất chip châu Á đã và có kế hoạch đầu tư lớn vào Mỹ đã tăng mạnh hôm 7.8, với TSMC tăng 4,4% và Samsung Electronics tăng 2%. Cổ phiếu GlobalWafers, công ty Đài Loan sản xuất đĩa bán dẫn silicon có nhà máy tại bang Texas (Mỹ), tăng vọt 10%.

GlobalWafers cho biết đã chủ động triển khai các chiến lược giảm chi phí và tin rằng họ có cơ hội duy trì khả năng cạnh tranh.