Nhà thơ Hàn Quốc 108 lần đến Việt Nam
Đó là Jang Geon-seob - nhà thơ, kí giả, Trưởng ban Biên tập báo Mirae Ilbo (Hàn Quốc), Chủ tịch Ủy ban Giao lưu Văn học Quốc tế Hàn Quốc - Việt Nam.
Có một người đàn ông Hàn Quốc luôn giấu trán hói trong chiếc mũ vải, luôn đeo ba lô nặng tới hơn hai chục ký máy ảnh, máy tính, cùng ít nhất 2 cái túi nữa đựng sách báo bên người, mà bước chân vô cùng nhanh nhẹn dù tuổi tác đã cao, đặc biệt là ánh mắt vẫn cháy một niềm đam mê mãnh liệt mỗi khi nhắc đến hai tiếng "Việt Nam". Ông sẽ không thể dừng nói khi nhắc tới Việt Nam. Ông là Jang Geon-seob - nhà thơ, kí giả, Trưởng ban Biên tập Báo Mirae Ilbo (Hàn Quốc), đồng thời là Chủ tịch Ủy ban Giao lưu Văn học Quốc tế Hàn Quốc - Việt Nam.
Tính đến đầu tháng 11/2026, ông đã thực hiện chuyến đi thứ 108 đến dải đất hình chữ S - một con số kỉ lục kinh ngạc, minh chứng cho một tình yêu "điên cuồng và vô điều kiện" mà ông dành cho đất nước, con người và văn học Việt Nam.
Văn chương không cần hộ chiếu
Bắt đầu bén duyên và đặt chân đến Việt Nam từ năm 1996, ông sửng sốt nhận ra những người lính đánh thuê Hàn Quốc trong chiến tranh trước đây từng gây ra đau thương cho con người và mảnh đất này thế nào. Và từ đó, hành trình của nhà thơ Jang Geon-seob tới Việt Nam không chỉ là những chuyến du ngoạn hay công tác báo chí, ông muốn dùng văn chương để đền đáp, tạ lỗi nơi đây.
Với ông, "văn chương không cần hộ chiếu để vượt qua biên giới". Hành trình song hành giữa thơ ca và báo chí đã tự nhiên dẫn ông tới sứ mệnh làm cầu nối văn hóa. Ông nhận ra rằng dù Hàn Quốc và Việt Nam có những trải nghiệm lịch sử khác nhau, nhưng hai dân tộc lại chung một nhịp đập tâm hồn: Cùng ghi nhớ những tổn thương của chiến tranh, cùng khát khao hòa bình và vô cùng trân trọng các giá trị gia đình, cộng đồng.
Chính sự thấu hiểu sâu sắc đó đã thúc đẩy ông bền bỉ kết nối văn học hai nước suốt ba thập kỷ. Không dừng lại ở nhiệt huyết cá nhân, ông biến tình yêu ấy thành hành động thiết thực mang tính tổ chức. Mỗi năm, bất chấp khoảng cách địa lý và tuổi tác đã cao, ông đều đặn đưa khoảng 30 đến 40 nhà thơ, nhà văn Hàn Quốc sang Việt Nam để thực tế sáng tác và giao lưu. Ngược lại, ông cũng đứng ra kết nối, mời hơn 10 tác giả, dịch giả Việt Nam sang tham dự các sự kiện văn học quan trọng tại Hàn Quốc, nổi bật là Hội nghị Quốc tế Văn bút Hàn Quốc (International PEN) hàng năm. Trong giai đoạn 2022 - 2026, những tên tuổi quen thuộc của văn đàn Việt như: Lê Đăng Hoan, Kiều Bích Hậu, Võ Thị Như Mai, Đặng Lam Giang, Nguyễn Trọng Thắng, Lê Tuấn Lộc… đã bước lên các diễn đàn văn chương quốc tế tại Hàn Quốc từ chính những nhịp cầu ân tình ấy.
Những chuyến đi hai chiều bền bỉ ấy đã đơm hoa kết trái, tựu thành "mùa quả ngọt" khi vô số tập thơ, bài kí, bản dịch ra đời. Các nhà thơ hai nước viết về nhau, xướng họa về cảnh đẹp và con người của hai dân tộc với tất cả sự trân trọng.
Chuyện về "Ông Bún Chả" và câu thơ khắc trên phiến đá núi rừng
Mỗi lần sang Việt Nam, bạn văn và đồng nghiệp Việt Nam lại gọi ông bằng cái tên vô cùng gần gũi, âu yếm: "Ông Bún Chả". Biệt danh đáng yêu ấy xuất phát từ niềm sở thích đặc biệt của ông dành cho món ăn đậm đà xứ Bắc này. Ông luôn tấm tắc khen bún chả vừa ngon vừa rẻ, và lần nào sang cũng phải tìm ăn cho bằng được.
Nhưng có lẽ, khoảnh khắc xúc động nhất trong hành trình 108 lần đến Việt Nam của ông chính là vào đầu tháng 11/2026. Trong chuyến đi dẫn đoàn 23 nhà văn Hàn Quốc sang giao lưu, ông đã nghẹn ngào hạnh phúc khi lần đầu tiên được tận tay chạm vào phiến đá trên đỉnh Đồi Nghệ Sĩ (Yên Bài, Hà Nội). Trên phiến đá ấy, hai câu thơ của ông được khắc trang trọng:
"Gió Việt mang vần thơ tôi gửi,
Trăng Hàn soi bước bạn đường xa".
(Jang Geon-seob - Hàn Quốc)
Nữ sĩ Bàng Ái Thơ - nhà sáng lập Đồi Nghệ Sĩ - xúc động chia sẻ rằng, vào năm 2021, ngay khi dịch COVID-19 vừa tạm lắng và lệnh dừng bay quốc tế vừa được gỡ bỏ, nhà thơ Jang Geon-seob chính là nhà thơ nước ngoài đầu tiên đặt chân tới Đồi Nghệ Sĩ. Vì tấm chân tình vẹn nguyên ấy, thơ ông đã được lựa chọn để khắc lên đá sớm nhất trên không gian nghệ thuật này.
Lửa và oa hồng
Văn chương và những chuyến đi Việt Nam chính là những đóa hồng khiến Jang Geon seob có tinh thần và thể chất của một người không tuổi. Đằng sau con số 108 lần sang Việt Nam không phải là một chặng đường phẳng lặng. Có những chuyến đi, những dự định kết nối, gặp gỡ và trao đổi kinh nghiệm nghề văn của ông không đạt được kết quả như kỳ vọng. Có những lúc đối mặt với rào cản ngôn ngữ, sự khác biệt thể chế, những hiểu nhầm hay sự mệt mỏi, chán nản phản ứng của chính những đồng nghiệp mà ông mất bao công để đưa họ tới Việt Nam, do khác biệt về thời tiết, những đau đớn thể xác do tuổi tác đã cao, và thậm chí là những tai nạn không lường trước do một thành viên nào đó xẩy chân ngã trên đường thăm quan... Tất cả trắc trở ấy dường như luôn muốn làm khó nhà thơ đã cao tuổi mà vẫn đầy khao khát trẻ trung này.
Nhưng nhà thơ Jang Geon-seob chưa bao giờ bỏ cuộc. Tình yêu Việt Nam trong ông lớn hơn mọi trở lực. Ông lặng lẽ vượt qua tất cả để đi đến cùng mục tiêu: giúp các nhà văn hai nước vượt qua khoảng cách địa lý, vượt qua những điều còn chưa biết về nhau để đến với nhau trong nỗ lực vì hòa bình, sự tôn trọng và tôn vinh lẫn nhau.
Nối dài những mùa bội thu văn hóa
Chuyến đi thứ 108 vào đầu tháng 11/2026 đánh dấu một cột mốc khác. Đoàn 23 nhà văn Hàn Quốc do ông dẫn đầu đã có chuỗi hoạt động giao lưu văn hóa dày đặn và giàu ý nghĩa: Mở màn bằng Hội thảo Giao lưu văn học quốc tế tại Đồi Nghệ sĩ (Hà Nội); tiếp tục giao lưu thân tình với Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật thành phố Hải Phòng; hòa mình cùng CLB Thơ - Nhạc Việt (Hà Thành Kết nối thơ ca); làm việc tại Hội Nhà văn Việt Nam. Đoàn cũng đã đắm mình trước thiên nhiên di sản tuyệt mỹ tại Vịnh Hạ Long (Quảng Ninh) và Quần thể danh thắng Tràng An, Cố đô Hoa Lư (Ninh Bình) tham quan Vườn Táo cổ ven sông Hồng...
Nhà thơ Jang Geon-seob từng trải lòng: "Trên đá, người ta có thể khắc tên. Nhưng trong trái tim con người, điều cần khắc ghi là tình hữu nghị". Dẫu biết những dòng chữ trên đá rồi có thể phong hóa theo thời gian, nhưng tình cảm chân thành mà "Ông Bún Chả" Jang Geon-seob bền bỉ gieo mầm suốt 108 chuyến đi chắc chắn sẽ tiếp tục nở hoa, làm xanh tươi mãi con đường giao lưu văn học Việt - Hàn.
