Tin vũ khí hôm nay 19/6: Mỹ đặt cược vào tên lửa siêu vượt âm ‘bình dân’
Tin vũ khí hôm nay, Mỹ đặt cược vào tên lửa siêu vượt âm “bình dân”; Anh viện trợ Ukraine 150.000 UAV và 350 tên lửa phòng không; Ba Lan lập trung tâm bảo dưỡng động cơ F-16 NATO.
Mỹ đặt cược vào tên lửa siêu vượt âm “bình dân”
Hải quân Mỹ đang đưa tên lửa siêu vượt âm Blackbeard bước sang giai đoạn thực tế hơn khi kí hợp đồng 23,4 triệu USD với Castelion Corporation để mua 50 quả tiền sản xuất. Đây không chỉ là hợp đồng nghiên cứu, mà là đơn hàng có số lượng cụ thể, cho thấy Hải quân Mỹ muốn kiểm chứng khả năng sản xuất hàng loạt vũ khí siêu vượt âm giá thấp.
Blackbeard được thiết kế để phóng từ máy bay, đạt tốc độ vượt Mach 5, tương đương hơn 6.000km/h. Với vận tốc này, thời gian phản ứng của phòng không đối phương bị rút ngắn mạnh, nhất là khi mục tiêu là trận địa tên lửa tầm xa, sở chỉ huy hoặc hệ thống phòng thủ nằm sâu phía sau. Tên lửa mang đầu đạn khoảng 34 kg, có hệ thống dẫn đường để phát hiện và tấn công mục tiêu di động, với tầm bắn ước tính gần 800 km. Blackbeard không phải vũ khí siêu vượt âm hạng nặng, nhưng phù hợp với hướng đi mới của Mỹ là tạo ra loại đạn nhanh, linh hoạt, rẻ hơn và có thể sản xuất nhiều.
Điểm khác biệt lớn nằm ở chi phí. Thay vì mức giá hàng chục triệu USD mỗi quả như nhiều chương trình siêu vượt âm trước đây, Castelion đặt mục tiêu đưa Blackbeard xuống dưới 300.000 USD mỗi tên lửa và đạt sản lượng ít nhất 500 đơn vị mỗi năm. Đây là lí do Blackbeard được chọn làm ứng viên hàng đầu. Trước đó, Castelion đã nhận 50 triệu USD hồi tháng 2 để phát triển nguyên mẫu và thử nghiệm bay, sau đó thêm 105 triệu USD vào tháng 4 để tích hợp lên F/A-18E/F Super Hornet.
Không chỉ dành cho Super Hornet, Blackbeard còn được phát triển cho HIMARS, hệ thống phóng container CAML và tàu mặt nước không người lái Marauder. Nếu thử nghiệm năm thành công, chương trình này có thể mở ra mô hình mới cho Lầu Năm Góc, nơi tốc độ phát triển, giá thành và quy mô sản xuất quan trọng không kém hiệu năng kĩ thuật.
Anh viện trợ Ukraine 150.000 UAV và 350 tên lửa phòng không
Anh tiếp tục mở rộng vai trò là một trong những nhà viện trợ quân sự lớn nhất của Ukraine khi công bố gói hỗ trợ mới trị giá khoảng 996 triệu USD. Thông báo được Bộ trưởng Quốc phòng Dan Jarvis đưa ra ngày 18/6 tại Brussels, trong khuôn khổ hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng NATO và cuộc họp Nhóm liên lạc Quốc phòng Ukraine. Trọng tâm của gói viện trợ là 150.000 UAV sản xuất tại Ukraine, hơn 350 tên lửa phòng không và các hệ thống radar mặt đất. Đây là gói hỗ trợ drone lớn nhất mà London từng dành cho Kyiv.
Nguồn tài chính đến từ khoản vay ERA trị giá 2,9 tỉ USD, sử dụng lợi nhuận phát sinh từ tài sản chủ quyền Nga đang bị phong tỏa. Cơ chế này giúp Anh dùng dòng tiền liên quan đến tài sản Nga để hỗ trợ năng lực phòng thủ của Ukraine, thay vì chỉ dựa vào ngân sách quốc phòng mới. Việc toàn bộ 150.000 UAV được sản xuất ngay tại Ukraine cũng có ý nghĩa quan trọng, vì giúp Kyiv tăng khả năng tự chủ, duy trì dây chuyền nội địa và rút ngắn thời gian đưa vũ khí ra chiến trường.
Ở mảng phòng không, gói viện trợ bao gồm tên lửa Lightweight Multirole Missile (LMM) và radar mặt đất. LMM là dòng tên lửa tầm ngắn do MBDA phát triển, nặng khoảng 13 kg, dùng dẫn đường laser bán chủ động và mang đầu đạn khoảng 3 kg. Loại vũ khí này phù hợp để đánh chặn UAV, trực thăng, phương tiện bọc thép hạng nhẹ và mục tiêu bay thấp trong phạm vi dưới 8 km. Với Ukraine, đây là năng lực rất cần thiết khi Nga vẫn sử dụng UAV cảm tử Shahed, tên lửa hành trình và các đòn tập kích hỗn hợp nhằm vào hạ tầng năng lượng, đô thị và hậu cần.
Gói viện trợ mới nối tiếp các cam kết của Thủ tướng Keir Starmer tại G7, gồm hỗ trợ tài chính xuất khẩu cho ngành điện Ukraine và loạt trừng phạt nhắm vào hạm đội bóng tối Nga. Tính chung, Anh đã cam kết hỗ trợ Ukraine tới 28,78 tỉ USD. Trong đó, viện trợ quân sự đạt khoảng 17,17 tỉ USD, bao gồm khoản đóng góp 2,98 tỉ USD, thông qua cơ chế vay ERA. Điểm nổi bật lần này là sự kết hợp giữa UAV số lượng lớn, tên lửa phòng không tầm ngắn và hỗ trợ công nghiệp tại chỗ, cho thấy London muốn giúp Kyiv chống đỡ trước mắt, đồng thời xây dựng nền quốc phòng bền hơn.
Ba Lan lập trung tâm bảo dưỡng động cơ F-16 NATO
Ba Lan đang đứng trước một đề xuất quốc phòng đáng chú ý từ Shield AI. Công ty Mỹ muốn Warsaw tham gia sản xuất máy bay chiến đấu tự hành không người lái X-BAT, đồng thời xây dựng trung tâm bảo dưỡng động cơ F-16 phục vụ NATO tại khu vực. Thủ tướng Donald Tusk công bố thông tin ngày 16/6 bên lề triển lãm Eurosatory ở ngoại ô Paris. Đề xuất xuất hiện đúng lúc Ba Lan tăng tốc hiện đại hóa quân đội, mở rộng công nghiệp quốc phòng nội địa và củng cố vai trò hậu cần ở sườn đông NATO.
X-BAT là máy bay chiến đấu không người lái tự hành theo cấu hình tail-sitter, có thể cất và hạ cánh thẳng đứng trên phần đuôi mà không cần đường băng. Máy bay dùng động cơ phản lực F110-GE-129 của GE Aerospace, kết hợp vòi phụt lực đẩy vector AVEN để kiểm soát hướng bay khi cất hạ cánh. Theo thông số công bố, X-BAT có sải cánh 11,9 m, dài 7,9 m, tầm bay hơn 3.700 km, trần bay trên 15.000 m và khả năng cơ động trên 4G. Hệ thống có thể triển khai từ xe phóng và thu hồi di động, phù hợp với đường cao tốc, cảng biển, đảo nhỏ hoặc điểm hậu cần dã chiến.
Trọng tâm công nghệ của X-BAT nằm ở phần mềm tự hành Hivemind do Shield AI phát triển. Nền tảng này đã được thử nghiệm trên F-16 và nhiều hệ thống không người lái, với mục tiêu cho phép phương tiện tiếp tục nhiệm vụ ngay cả khi bị cắt liên lạc hoặc gây nhiễu GPS. Đây là năng lực quan trọng trong môi trường tác chiến hiện đại, nơi chiến tranh Ukraine cho thấy tác chiến điện tử có thể làm giảm hiệu quả UAV và tên lửa dẫn đường. Shield AI đặt mục tiêu bay nguyên mẫu trong năm 2026, thử nghiệm đầy đủ vào năm 2028 và chuẩn bị sản xuất từ năm 2029.
Dù X-BAT gây chú ý hơn, trung tâm bảo dưỡng động cơ F110 có thể là phần thực tế nhất. Ba Lan hiện vận hành 48 tiêm kích F-16C/D Block 52+ và đang tiếp nhận F-35A. Nếu đặt tại Ba Lan, trung tâm này sẽ giúp giảm thời gian bảo dưỡng, hạn chế phụ thuộc vào chuỗi cung ứng xuyên Đại Tây Dương và tăng khả năng duy trì phi đội khi khủng hoảng xảy ra.
