Tin vũ khí hôm nay 23/10: Mỹ đặt cược lớn vào gần 1.000 chiếc F-35 trong 10 năm tới
Tin vũ khí hôm nay, Mỹ đặt cược lớn vào gần 1.000 chiếc F-35 trong 10 năm tới; Iran khôi phục căn cứ không quân ngầm Eagle 44 dù bị không kích nhiều lần; Nga dùng tên lửa hành trình giá rẻ tầm bắn 1.200 km.
Mỹ đặt cược lớn vào gần 1.000 chiếc F-35 trong 10 năm tới
Ngày 22/10, Bộ Quốc phòng Mỹ và Lockheed Martin công bố thỏa thuận khung kéo dài 10 năm, theo đó quân đội Mỹ sẽ mua ít nhất 850 tiêm kích tàng hình F-35 Lightning II. Thỏa thuận bao gồm cả phụ tùng ban đầu, bộ nâng cấp và dịch vụ hậu cần kĩ thuật.
Theo Air & Space Forces Magazine, thỏa thuận áp dụng cho các lô sản xuất từ 21 đến 30, với nhịp 156 chiếc mỗi năm cho cả Mỹ và nước ngoài, tức 1.560 chiếc trong 10 năm. Giá trị hợp đồng, đơn giá, lịch giao hàng và tỉ lệ giữa các biến thể chưa được xác định. Lockheed Martin cam kết đầu tư ít nhất 7 tỉ USD vốn tự có vào chương trình. Thỏa thuận chỉ được thực hiện khi Quốc hội Mỹ cấp quyền mua sắm nhiều năm và phê duyệt ngân sách.
Hiện có hơn 1.375 chiếc F-35 hoạt động trên toàn cầu, tại 42 căn cứ, với tổng thời gian bay vượt 1 triệu giờ. F-35 là tiêm kích thế hệ thứ năm một động cơ, dùng động cơ Pratt & Whitney F135 có lực đẩy khoảng 191kN khi bật đốt sau và đạt tốc độ tối đa khoảng Mach 1,6 (1.960km/h). Ba biến thể gồm F-35A cất hạ cánh thông thường cho không quân, F-35B cất cánh đường băng ngắn và hạ cánh thẳng đứng cho Thủy quân lục chiến, F-35C dùng trên tàu sân bay. Hơn 60% giá trị mỗi chiếc đến từ các nhà cung cấp như Northrop Grumman và BAE Systems.
Điểm mới nằm ở cách mua. Trước đây F-35 được đặt theo từng lô ngắn hạn, như hợp đồng lô 18 và 19 hoàn tất năm 2025 trị giá 24,3 tỉ USD cho 296 chiếc, trung bình khoảng 82 triệu USD/chiếc chưa tính động cơ. Khung 10 năm cho phép Lockheed Martin kí hợp đồng dài hạn với nhà cung cấp vật liệu và linh kiện, thay cho các thỏa thuận hằng năm mà hãng cho là từng gây áp lực lên chuỗi cung ứng. Lầu Năm Góc cũng theo đuổi các hợp đồng nhiều năm tương tự cho tên lửa đánh chặn Patriot và THAAD. Với riêng Mỹ, 850 chiếc tương đương khoảng 85 chiếc mỗi năm, hướng tới kế hoạch mua tổng cộng 2.456 chiếc cho Không quân, Hải quân và Thủy quân lục chiến.
Iran phục hồi căn cứ không quân ngầm sau các đợt tập kích
Ảnh vệ tinh Planet Labs do The War Zone (TWZ) công bố hôm 22/10 cho thấy Iran vẫn tiếp tục khôi phục căn cứ không quân ngầm Eagle 44, hay Oghab 44, dù cơ sở này đã bị không kích ít nhất 3 đợt trong năm 2026. Căn cứ nằm ở tỉnh Hormozgan, dưới chân dãy núi Zagros, cách eo biển Hormuz khoảng 160km về phía Tây Bắc.
Truyền thông nhà nước Iran lần đầu giới thiệu căn cứ vào tháng 2/2023. Hầm được khởi công năm 2013, còn đường băng chính dài 4,3 km được xây khoảng 8 năm sau. Hai đường lăn xuyên qua một mỏm núi nhỏ, nối đường băng với 4 cửa hầm của tổ hợp chính, nơi cất giữ máy bay và vũ khí. Video năm 2023 cho thấy tiêm kích F-4D/E Phantom II mang tên lửa AGM-65 Maverick, bom dẫn đường và tên lửa chống hạm nội địa, phía sau là UAV tấn công một chiều. Khi đó Iran còn khoảng 60 chiếc F-4, số lượng hiện tại chưa rõ.
Ảnh ngày 29/9/2026 cho thấy đường băng chính đã được dọn sạch vật cản. Một đoạn đường lăn mới xuyên mỏm núi ở phía Tây đã hoàn thành lớp bê tông trên cùng, đoạn tiếp theo đã có nền đất đầm chặt nhưng chưa trải mặt. Khi hoàn tất, đường lăn này sẽ tạo phương án dự phòng, vì hiện chỉ một đường lăn hoạt động. Khu phụ trợ phía Tây vẫn còn 2 tòa nhà bị phá hủy và một tòa hư hại, hố bom trên đường lăn phía Tây chưa được lấp. Bốn cửa hầm trông vẫn nguyên vẹn.
Eagle 44 cho thấy rõ điểm mạnh và điểm yếu của căn cứ ngầm. Lớp đá dày bảo vệ máy bay và đạn dược bên trong, nhưng cửa hầm, đường lăn xuyên núi và đường băng ngoài trời là những điểm nghẽn. Đánh trúng các vị trí này có thể nhốt máy bay trong hầm mà không cần phá hủy chúng, và theo TWZ, các đợt tấn công dường như nhằm cắt kết nối giữa hầm với đường băng. Bom xuyên GBU-57 có thể chạm tới kho sâu, nhưng Mỹ có rất ít loại bom này và chỉ B-2A mang được. Theo CNN, tới cuối tháng 5, Iran đã dọn thông 50 trong số 69 cửa hầm bị đánh trúng tại 18 cơ sở ngầm.
Nga dùng tên lửa hành trình giá rẻ Filin tầm bắn 1.200 km tấn công Ukraine
Ngày 22/10, Tình báo Quốc phòng Ukraine (HUR) công bố thông tin về tên lửa hành trình Filin mới của Nga, kèm mô hình 3D và danh sách linh kiện, theo Militarnyi. Theo HUR, Nga bắt đầu dùng loại tên lửa này tấn công Ukraine từ cuối mùa hè năm 2026.
Filin, tiếng Nga nghĩa là cú đại bàng, do Hiệp hội sản xuất khoa học Molniya thuộc Tập đoàn Tên lửa Chiến thuật Nga phát triển. Tên lửa rời bệ phóng mặt đất nhờ động cơ đẩy nhiên liệu rắn, sau đó động cơ phản lực chính tiếp quản. Thân dài 3,5 m, sải cánh 3 m, làm từ vật liệu composite sợi carbon và sợi thủy tinh, một số chi tiết được in 3D. Cửa hút khí hình chữ nhật đặt trên lưng tên lửa.
Theo công bố của phía Nga, Filin đạt tốc độ tối đa 800km/h, tầm bắn tới 1.200 km và có thể bay từ độ cao cực thấp tới 6 km. Đầu đạn nặng 50 kg hoặc 100 kg tùy phiên bản. Động cơ là loại R500 của công ty Reynolds, từng được tìm thấy trên tên lửa hành trình S-71K Kover và S-71M Monokhrom. Thiết bị trên khoang do công ty PLAZ cung cấp, đơn vị cũng tham gia sản xuất UAV Garpiya. Hệ thống dẫn đường gồm khối dẫn đường quán tính do Trung Quốc sản xuất và ăng-ten chống nhiễu định vị vệ tinh Kometa 16 kênh. HUR xác định 35 linh kiện điện tử có nguồn gốc Mỹ và 22 linh kiện từ Trung Quốc.
Filin nằm ở khoảng giữa UAV tấn công một chiều và tên lửa hành trình truyền thống. So với tên lửa hành trình Kh-101 mang đầu đạn khoảng 400 kg, đầu đạn 50 - 100 kg của Filin nhỏ hơn nhiều. Bù lại, thân composite, chi tiết in 3D và bo mạch dùng chung giúp hạ giá thành và tăng tốc độ sản xuất. So với Geran-2 bay khoảng 185km/h, tốc độ 800km/h rút ngắn mạnh thời gian phản ứng của các tổ hỏa lực cơ động dùng súng máy hay UAV đánh chặn cánh quạt, vốn hiệu quả với mục tiêu chậm. Để đối phó, phía phòng thủ cần tên lửa phòng không, máy bay hoặc UAV đánh chặn phản lực tốc độ cao. Phóng từ mặt đất cũng giúp Nga tấn công tầm xa mà không phải huy động máy bay ném bom.
