Tin vũ khí hôm nay 28.12: Nga tăng cường sức mạnh cho đồng minh châu Âu

Nga tăng cường sức mạnh không quân cho đồng minh châu Âu bằng tiêm kích Su-30

Belarus đã tiếp nhận thêm một lô tiêm kích đa năng Su-30SM2 do Nga sản xuất, tiếp tục mở rộng năng lực không quân trong khuôn khổ hợp tác quân sự chặt chẽ với Moscow. Theo truyền thông nhà nước Belarus ngày 26.12, các máy bay mới sẽ trải qua giai đoạn làm quen kỹ thuật ngắn trước khi được đưa vào trực ban phòng không, cho thấy quá trình tiếp nhận và khai thác đang được đẩy nhanh.

Bộ Quốc phòng Belarus xác nhận việc bàn giao, đồng thời nhấn mạnh đây là một phần của chương trình hợp tác kỹ thuật - quân sự đang diễn ra giữa hai nước. Nga cũng đưa ra thông tin tương tự, coi lô Su-30SM2 mới là bước tiếp theo trong quá trình tích hợp năng lực quốc phòng song phương. Belarus từ lâu đã gắn bó chặt chẽ với Nga thông qua cơ chế Liên minh Nhà nước và hệ thống phòng không khu vực chung, được thiết lập từ năm 2012.

Về số lượng máy bay trong đợt bàn giao lần này, các cơ quan chức năng không công bố chi tiết. Tuy nhiên, một số hình ảnh lan truyền trên mạng xã hội cho thấy ít nhất hai chiếc Su-30SM2 xuất hiện trong quá trình vận chuyển, phù hợp với nhịp độ giao hàng trước đó. Chương trình Su-30 của Belarus bắt đầu từ hợp đồng ký năm 2017, được cho là bao gồm 12 máy bay, với những chiếc đầu tiên bàn giao từ năm 2019. Phiên bản Su-30SM2 hiện nay được xem là bước nâng cấp tiếp theo trong khuôn khổ đội hình này.

So với Su-30SM tiêu chuẩn, Su-30SM2 được nâng cấp đáng kể về động cơ, radar và hệ thống điện tử hàng không. Các nguồn phân tích quân sự cho rằng phiên bản này tiếp cận gần hơn với tiêu chuẩn của Su-35, với động cơ mạnh hơn, radar cải tiến và khả năng tương thích tốt hơn với các loại vũ khí chính xác mới của Nga. Thiết kế hai chỗ ngồi vẫn được giữ lại, giúp kíp bay phân chia nhiệm vụ hiệu quả hơn trong các phi vụ phức tạp.

Về tác chiến, Su-30SM2 được đánh giá là phù hợp cho nhiều nhiệm vụ, từ tuần tra, đánh chặn phòng không đến tấn công mục tiêu mặt đất và trên biển. Đối với Belarus - một quốc gia có lực lượng không quân quy mô hạn chế, tính đa năng này giúp tối ưu hóa nguồn lực, đồng thời tăng cường khả năng phản ứng nhanh trước các tình huống an ninh dọc theo sườn phía đông của NATO.

Việc tiếp nhận thêm Su-30SM2 diễn ra trong bối cảnh Belarus tiếp tục hiện đại hóa lực lượng vũ trang với sự hỗ trợ từ Nga, bao gồm cả các hệ thống phòng không và trực thăng tấn công. Các quan chức Minsk cho biết đây chưa phải lô máy bay cuối cùng, cho thấy chương trình tăng cường năng lực không quân nhiều khả năng sẽ còn tiếp diễn trong thời gian tới.

Châu Âu có ‘lá chắn’ phòng không mới

Pháp đã hoàn tất cuộc thử nghiệm bắn đạn thật đầu tiên của hệ thống phòng không thế hệ mới SAMP/T NG, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong lộ trình hiện đại hóa năng lực phòng thủ trên không của châu Âu. Theo thông báo ngày 22.12 của tập đoàn Thales, cuộc thử nghiệm được tiến hành tại bãi thử tên lửa Biscarrosse của Cơ quan Mua sắm Quốc phòng Pháp (DGA) và tập trung kiểm chứng sự phối hợp giữa mô-đun tác chiến mới cùng radar Ground Fire. Kết quả thử nghiệm được đánh giá là thành công, mở đường cho việc bàn giao hệ thống cho Pháp và Ý từ năm 2026.

SAMP/T NG được phát triển như một hệ thống phòng không - phòng thủ tên lửa cơ động trên bộ, có khả năng bảo vệ khu vực rộng tương đương một đô thị hoặc các cơ sở trọng yếu. Trung tâm của tổ hợp là mô-đun điều khiển tác chiến số hóa, có nhiệm vụ tổng hợp dữ liệu mục tiêu, phân bổ hỏa lực và điều phối các bệ phóng, hoạt động độc lập hoặc trong mạng lưới phòng không hợp nhất. Một cấu hình tiêu chuẩn có thể điều khiển tối đa sáu bệ phóng thẳng đứng, mỗi bệ mang tám tên lửa đánh chặn Aster 30, tạo ra năng lực đánh chặn nhiều mục tiêu ngay từ loạt bắn đầu tiên.

Radar Ground Fire là thành phần then chốt giúp SAMP/T NG được xem là bước nhảy vọt về công nghệ. Radar mảng pha chủ động hoàn toàn số hóa này cung cấp khả năng bao phủ 360 độ, quét độ cao lớn và tầm giám sát lên tới khoảng 400km, với tốc độ cập nhật mục tiêu nhanh. Thiết kế của radar hướng tới việc phát hiện và theo dõi đa dạng mối đe dọa, từ UAV bay thấp, máy bay chiến đấu cơ động, đến tên lửa đạn đạo xuất hiện ở góc lao dốc lớn.

Về hỏa lực, SAMP/T NG sử dụng các biến thể nâng cấp của dòng tên lửa Aster, được thiết kế để đánh chặn mục tiêu khí động học và tên lửa đạn đạo chiến thuật. Hệ thống điều khiển bay kết hợp cánh lái khí động và động cơ phụ cho phép tên lửa có khả năng cơ động cao ở pha cuối, tăng xác suất tiêu diệt mục tiêu phức tạp.

Trong bối cảnh an ninh châu Âu và xung đột tại Ukraine, SAMP/T NG được nhìn nhận là một lựa chọn tiềm năng để tăng cường phòng không theo mô hình nhiều tầng. Lãnh đạo Pháp từng bày tỏ mong muốn ưu tiên triển khai hệ thống này tại Ukraine khi sẵn sàng, dù việc đó còn phụ thuộc vào quyết định chính trị, hợp đồng và năng lực sản xuất. Nếu được triển khai, SAMP/T NG có thể bổ sung một lớp phòng thủ tầm trung - xa do châu Âu phát triển, bên cạnh các hệ thống hiện có, góp phần nâng cao khả năng bảo vệ trước tên lửa và UAV trong môi trường tác chiến hiện đại.

Nghi vấn tiêm kích J-10 Trung Quốc mang tên lửa siêu vượt âm

Những hình ảnh mới được truyền thông quân sự Trung Quốc công bố cuối tháng 12 đã thu hút sự chú ý của giới quan sát quốc phòng khu vực, khi cho thấy một tiêm kích J-10 của không quân nước này mang theo một loại vũ khí có kích thước và hình dạng khác thường dưới thân máy bay. Theo phân tích ban đầu, vũ khí này có nhiều điểm tương đồng với tên lửa chống hạm siêu vượt âm YJ-21E, làm dấy lên khả năng Trung Quốc đang thử nghiệm việc tích hợp loại vũ khí vốn gắn với các nền tảng hạng nặng lên tiêm kích đa nhiệm tuyến đầu.

Các bức ảnh do China Military Online đăng tải mô tả một chuyến bay huấn luyện thường lệ của J-10, song phần tải trọng trung tâm mới là chi tiết gây chú ý. Vũ khí có hình nón thuôn dài, kích thước lớn hơn đáng kể so với các loại tên lửa không đối không hoặc đối hải thông thường mà J-10 từng mang. Điều này khiến nhiều nhà phân tích cho rằng đây có thể là một biến thể của YJ-21E - phiên bản được cho là hướng tới xuất khẩu của dòng tên lửa đạn đạo chống hạm siêu vượt âm YJ-21.

Trong các nguồn công khai, YJ-21 thường được mô tả là tên lửa chống hạm có tầm bắn khoảng 1.500km, đạt tốc độ hành trình trên Mach 6 (7.410 km/h) và có thể tăng lên Mach 10 (12.350 km/h) ở pha cuối. Đặc tính này giúp rút ngắn đáng kể thời gian cảnh báo và gây khó khăn lớn cho các hệ thống phòng thủ hải quân hiện có. Việc xuất hiện biến thể YJ-21E tại các triển lãm hàng không trước đây cho thấy Trung Quốc đang tìm cách điều chỉnh kích thước và tính năng để phù hợp với nhiều nền tảng phóng hơn.

Nếu được xác nhận, việc tích hợp loại tên lửa này lên J-10C sẽ mang ý nghĩa đáng chú ý về mặt học thuyết. J-10C là tiêm kích đa nhiệm thế hệ 4+, có hệ thống cảm biến, liên kết dữ liệu và tác chiến điện tử hiện đại, được thiết kế để hoạt động trong một mạng lưới tác chiến hợp nhất. Tuy nhiên, mang theo vũ khí lớn như YJ-21E đồng nghĩa với việc chấp nhận hạn chế về tải trọng khác, tầm bay và khả năng không chiến. Trong kịch bản thực tế, J-10C nhiều khả năng sẽ đóng vai trò “nút phóng” trong một chuỗi tác chiến rộng hơn, dựa vào dữ liệu mục tiêu từ vệ tinh, máy bay trinh sát và các nền tảng hỗ trợ khác.

Về mặt tác chiến, việc triển khai tên lửa đạn đạo chống hạm từ tiêm kích có thể mở rộng đáng kể phạm vi và tính linh hoạt của chiến lược chống tiếp cận/chống xâm nhập (A2/AD) của Trung Quốc. So với việc chỉ dựa vào máy bay ném bom hoặc bệ phóng mặt đất, tiêm kích mang lại khả năng phân tán lực lượng, thay đổi hướng tiếp cận và tăng khả năng sống sót trước các biện pháp đối phó của đối phương.

Dù vậy, hiệu quả thực sự của mô hình này vẫn phụ thuộc vào toàn bộ chuỗi trinh sát - chỉ thị mục tiêu -dẫn đường trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp. Ngay cả khi chưa được triển khai rộng rãi, việc xuất hiện hình ảnh J-10 mang vũ khí nghi là YJ-21E cho thấy Trung Quốc đang tiếp tục mở rộng các phương án răn đe trên không, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh hải quân ngày càng gay gắt tại khu vực Tây Thái Bình Dương.